Ef þið sjáið eitthvað, segið eitthvað

Leikhópurinn Stertabenda sýnir nú á Litla sviði Borgarleikhússins eigið sköpunarverk, Skammarþríhyrninginn. Leikstjóri er Gréta Kristín Ómarsdóttir, stílhreina og fallega leikmynd og marga stórkostlega búninga hannaði Eva Signý Berger. Dulúðug og stundum ógnandi tónlistin var úr smiðju Axels Inga Árnasonar og Egils Andrasonar sem einnig sá um hljóðmynd. Ólafur Ágúst Stefánsson hannaði lýsingu, Cameron Corbett skapaði dans- og sviðshreyfingar en leikgervi hannaði Ray Milano.

Við erum stödd í framtíðinni, óljóst er hversu fjarlægri. Á Íslandi er verið að opna safn um hina viðbjóðslegu vók-tíma þegar umburðarlyndið var alveg að sliga íbúana. Þegar kynin voru 46 – eða voru þau 78? Þegar Ísland var þekkt fyrir jafnrétti kynjanna og kynrænt sjálfræði og þegar eitt bölvað og stórhættulegt fyrirbæri var til sem var kallað „leik-hús“. Þrátt fyrir viðbjóðinn á fyrirbærinu hyggjast nú safnverðir nota aðferðir þess til að setja áhorfendur inn í aðstæður í fortíðinni og leika valin atvik úr hversdagsleikanum í gamla daga.

Í leiknum erum við stödd á heimili frú Theodóru (Árni Pétur Guðjónsson) sem ásamt manni sínum (Sindri Sparkle) og dóttur (Embla Guðrúnar-Ágústsdóttir) ætlar að taka á móti syni sínum (Fannar Arnarsson) sem er pan og kvárinu Sól (Kristrún Kolbrúnardóttir). Með þeim kemur þriðja hjólið Golíat (Bjarni Snæbjörnsson); öll þrjú eru þau kynsvikarar af einhverju tagi. „Fjölskyldan“ reynir sitt besta til að setja okkur inn í hve voðalegar aðstæður voru á þessum viðsjárverðu tímum og reglulega verður þeim svo mikið um að þau verða að gera leikhlé og hrökkva aftur inn í sinni eigin tíma til að rétta sig af. Þau fá jafnvel flog af áreynslunni. Svona skiptast lengi vel á leikhús og raunveruleiki til að mála allt upp sem skýrast.

Fátt er hollara en að horfa á eigin samtíð í spéspegli og Skammarþríhyrningurinn er af skaplega holl sýning en líka skemmtileg, fullur salurinn í gærkvöldi hló innilega að gríni sem allir gátu þekkt sig í. Stertabenduliðar eru heldur ekki neinir aukvisar á sviði. Þau voru hvert öðru magnaðra en mest munaði um Árna Pétur sem var alveg stórkostleg snarrugluð móðir á okkar tímum, ráðalaus frammi fyrir notkun fornafna og kyns – ef Sól var kokkur var hún þá gott kokk af því hún var kvár? Sindri var kynuslinn lifandi kominn, frábær jafnt sem kona og karl; Embla lék sér makalaust fimlega á hjólastólnum og erótískur dans þeirra Kristrúnar á stólnum var heillandi; Bjarni og Finnur voru jafn sannfærandi sem vók-liðar og sannleikans menn framtíðarinnar.

Í framtíðarþjóðfélaginu hefur sannleikurinn um sannleikann verið lögfestur og þá geta allir verið öruggir – en til öryggis er þó brýnt fyrir okkur að við eigum að vera trú yfirvöldum og segja eitthvað ef við sjáum eitthvað.