Goðsaga fær nýtt líf

Það dregur ekki fjöður yfir það, unga fólkið í Afturámóti, að það sé að vinna með gamalkunnugt efni í uppsetningu sinni á söngleiknum Með allt á hreinu í Háskólabíó. Þvert á móti leggja þau höfuðáherslu á það með því að skipa tvö úr hópnum, Gæruna Dýrleifu (Katla Þ. Njálsdóttir) og Stuðmanninn Skafta Sævars (Kristinn Óli S. Haraldsson) leiðsögumenn okkar um sýninguna. Ef til vill þarf að gera ráð fyrir því að einhvern tíma komi einhver á hana sem hefur ekki séð bíómyndina frá 1982 og þarf ofurlitla hjálp til að átta sig. Þau fylgja mynd Ágústs Guðmundssonar annars vel en gera þó verkið að sínu af hæfilegri blöndu lotningar og glettni. Leikgerðin er eftir leiðsögumennina tvo og leikstjóra sýningarinnar, Höskuld Þór Jónsson, og ber Höskuldur líka ábyrgð á leikmyndinni sem var ótrúlega snjöll og nýttist bæði sem svið hinna ýmsu félagsheimila á landsbyggðinni og rúturnar á leiðinni þangað. Tónlistin er auðvitað eftir Stuðmenn og Grýlurnar en tónlistarstjórn og hljóðhönnun annaðist Snorri Beck Magnússon; Sölvi Dýrfjörð hannaði lýsingu, Lea Alexandra Gunnarsdóttir sviðshreyfingar og dans en búninga hönnuðu Hulda Kristín Hauksdóttir og Gríma Valsdóttir. Ýmislegt er það sem auðvelt er að sýna á kvikmyndatjaldi en erfitt að setja upp á þröngu sviði. Þetta leysir leikstjórinn með því að skreyta sviðið með ótal sjónvarpstækjum og sýna valin atriði beint úr bíómyndinni þegar að þeim kemur í sögunni.

Hljómsveitirnar Gærurnar og Stuðmenn eru um það bil að leggja upp í tónleika-& sveitaballaferð um landið með fyrirliðana Stinna „stuð“ (Jakob van Oosterhout) og Hörpu Sjöfn (Berglind Alda Ástþórsdóttir) í broddi fylkingar þegar harkalegar deilur koma upp milli fyrirliðanna. Gærunni Hörpu Sjöfn finnst sviðstaktarnir orðnir þreyttir auk þess sem tóntegundin í sameiginlegu lagi þeirra passar honum betur en henni. Átökin berast inn á einkavettvang parsins og valda illvígum skilnaði. Þá ákveða hóparnir hvor fyrir sig að fara samt af stað, halda áætlun og keppa um vinsældir heimamanna á hverjum stað. Gærunum gengur betur að lokka til sín unga hressa fólkið – og ég verð að hæla áhorfendum sem létu afar vel að stjórn í vinsældakapphlaupinu – svo miklu betur að Stuðmenn verða að hefna sín. Hrekkjabrögðin ganga síðan á víxl allt til loka þegar best heppnaði hrekkurinn lýkur sögunni.

Þetta er dásamlegt verk með óteljandi smámyndum og sketsum inni í samfelldri áhugaverðri atburðarás og ungu leikararnir í Afturámóti – sem margir eru komnir með furðu mikla reynslu á stuttum tíma, tilnefningar og jafnvel Grímuna sjálfa – njóta þess í botn að sprella á sviðinu, spila og syngja þessi kunnu lög og fara með þessar margtuggnu setningar sem enn og ævinlega kalla fram hrossahlátur. Jakob og Berglind voru dásamleg í hlutverkum sínum en gættu þess samt að vera ekki frek á sviðið en deildu rýminu með félögum sínum af örlæti. Mörg stök atriði stóðu út úr: Atriðið með Sigurjóni digra (Eggert Þorleifsson) var morðfyndið; skemmtiatriðin alkunnu með Dúdda rótara (Ingi Þór Þórhallsson) voru furðulega fersk. Nýr tónn og ívið svalari var settur í atriði barnsmóðurinnar (Salka Gústafsdóttir) sem minnist haustsins 1975 og leyfir syni sínum að hitta pabba (Ísak Emanuel Glad Róbertsson). Sonurinn var stúlka í þetta sinn (Lovísa Ösp Ögmundardóttir) og lokaviðlagið söng hún ein við dúndur undirtektir. Söngur Buffsins, bílstjóra Gæranna (Baldur Björnsson), á ástaróðnum til Vestmannaeyja var óvæntur hátindur í söngatriðum kvöldsins og mörg innslögin með Vilhjálmi B. Bragasyni í ýmsum óvæntum hlutverkum voru bráðsmellin, ekki síst viðbótin við tjaldið á Þjóðhátíð í lokin! Umboðsmennirnir tveir, Frímann (Kolbeinn Sveinsson) og Hekla (Rán Ragnarsdóttir), voru glæsilegir fulltrúar bæði starfsins og þeirra sem upphaflega gegndu þessum hlutverkum (skyldi Jakobi Magnússyni ekki þykja skrýtið að sjá þessa sýningu með sjálfan sig þarna lifandi kominn á sviðinu fjörutíu árum yngri??). Katla og Kristinn voru alveg einstaklega sjarmerandi leiðsögumenn um sýninguna en svo má heita að það hafi verið einu „nýju“ hlutverkin í henni. Og margir fleiri eiga sinn þátt í að gera þessa sýningu einstaka skemmtun.