Leikfélag Reykjavíkur frumsýndi í gærkvöldi á Nýja sviði leikritið Mömmó eftir bandaríska leikskáldið Paulu Vogel. Þjála og munntama þýðingu gerir Ingunn Snædal en Agnar Jón Egilsson leikstýrir. Leikmynd og búninga hannar Guðný Hrund Sigurðardóttir en Þorbjörn Steingrímsson sér um hljóðhönnun og tónlist. Lýsingin var hönnuð af Pálma Jónssyni sem til dæmis beitti henni af góðri kúnst til að kalla fram magnaðar skuggamyndir af persónunum þegar mikið lá við.
Í verkinu fylgjum við Phyllis (Sigrún Edda Björnsdóttir) og börnum hennar tveim, Karli (Hákon Jóhannesson) og Mörtu (Birna Pétursdóttir) frá lokum sjöunda áratugarins þegar móðirin er tæplega fertug og börnin unglingar, til samtímans. Þá er móðirin háöldruð á hjúkrunarheimili og var hreint undur hvernig tókst að láta Sigrúnu Eddu eldast smátt og smátt. Í lokin er hún ekki aðeins gömul í andliti heldur hafði líkaminn allur eins og skroppið saman í ekki neitt! Munurinn frá spræku gellunni sem hún hafði verið skömmu áður var sláandi.
Phyllis er í eðli sínu kát og fjörug en er þegar við hittum hana hundsvekkt, vonsvikin og reið kona. Eiginmanns-óþokkinn hefur yfirgefið hana og skilið hana eftir auralausa með krakkana og hún flytur stöðugt með þau úr einu hálfóíbúðarhæfu húsnæðinu í annað. Sumum íbúðunum deila þau með óskemmtilegum kvikindum sem áttu sínar senur, bæði í mynd og athöfn. Eina huggun móðurinnar er martíníblandan sem krakkarnir hafa alltaf til reiðu. Phyllis elskar Karl sem er klár strákur og hefur áhuga á tísku og fallegum hlutum eins og hún en þykist ekki sjá dótturina sem er bara gáfuð. Það verður móðurinni alvarlegt áfall þegar Karl reynist vera samkynhneigður, hún afneitar honum og bannar Mörtu að hafa samband við hann. En Karl hefur alltaf verið stoð og stytta litlu systur og hún getur ekki hlýtt banni mömmu sinnar.
Það er Marta sem segir söguna og smám saman fáum við fyllri mynd af þessari óhamingjusömu fjölskyldu. Einkum dýpkar myndin af Phyllis og lýsing hennar nær hápunkti í lokaatriði verksins sem var verulega áhrifamikið.
Leikritið mun vera byggt á ævi höfundarins og persónurnar voru vel skapaðar en þrátt fyrir góðan leik og hressileg uppbrot inn á milli var sýningin í heild heldur hæg og dapurleg. Verkið er alveg nýtt, frumsýnt 2024, en virkar á einhvern hátt gamaldags og þunglamalegt. Leikmyndin hjálpaði ekki til. Vinstra megin á sviðinu var allan tímann (þrátt fyrir flutninga) stór haugur af drasli sem virkaði íþyngjandi og náði ekki að verða fyndinn eins og kannski var meiningin. Kannski átti hann að draga úr stærð sviðsins en það virkaði samt of stórt. Andlegt ástand móðurinnar var ágætlega sýnt með hárkollum og búningum, sem voru gasalega smart þegar hún var glöð, sama var með þróun persónu Karls og mikið má lesa í raunalegan fatastíl dótturinnar.
Flókið samband mæðra og dætra hefur orðið mörgum góðum höfundum frjótt yrkisefni. Mömmó bætir ekki neinu nýju og óvæntu í það safn en það er alltaf dásamlegt að horfa á Sigrúnu Eddu í góðu stuði.
Silja Aðalsteinsdóttir
