Þjóðleikhúsið frumsýndi einleikinn Þetta er gjöf eftir Kolbrúnu Björt Sigfúsdóttur fyrir viku síðan en aðstæður ollu því að ég sá það ekki fyrr en í gærkvöldi. Kolbrún leikstýrir verki sínu sjálf og þýðir það ásamt móður sinni, Friðriku Benónýsdóttur, því að leikritið er skrifað á ensku og var upprunalega sýnt í Skotlandi. Leikmynd og búninga hannaði Guðný Hrund Sigurðardóttir. Tónlistina sem var afar óáreitin sköpuðu Gyða Valtýsdóttir og Úlfur Hansson en Kristján Sigmundur Einarsson sá um hljóðhönnun. Lýsingin var stór þáttur í áhrifum sýningarinnar, hún var í hæfum höndum Garðars Borgþórssonar.
Þetta er gjöf er sýnt á Litla sviði Þjóðleikhússins í kjallara Kassans sem stundum hefur heitið Kúlan. Sviðið er glæsilegt við fyrstu sýn, mótað eins og stór hálfkúla úr gleri, minnti á kúlurnar sem maður átti í æsku með snjó innan í og það snjóaði þegar maður hristi þær. Í þessari kúlu eru sérkennileg húsgögn úr gleri sem lýsingin lék sér að margvíslega. Ennþá meiri töfrar komu svo í ljós þegar stúlkan Sóley (Katla Þórudóttir Njálsdóttir) fór að athafna sig í kúlunni því þá kom í ljós að glerið í henni var spegill. Var á stundum eins og Katla væri margföld á sviðinu þegar hún lék á móti spegilmynd sinni. Þetta var alveg göldrótt. Svo var spegillinn líka gagnsær sem jók enn á galdurinn.
Á þessu æðislega sviði rifjar Sóley upp fyrir okkur atburði síðustu daga í lífi sínu og pabba síns – það hafa verið vægast sagt viðburðaríkar dagar. Hún fór út á djammið eftir lokaprófið í skólanum og þegar hún kom heim ansi rykuð fann hún mann liggjandi eins og dauðan utan í útihurðinni heima hjá sér. Hann er hvorki með skilríki né peninga á sér en ákaflega vel og ríkmannlega klæddur. Hefur hann verið rændur – eða kemur hann úr öðrum heimi? Feðginin eru varla aflögufær en faðirinn heillast af manninum í Armanifötunum, Silvain, og þau taka hann inn til sín, lífga hann við og hlúa að honum. Hann unir sér vel hjá þeim en Dennis vinur hans hefur uppi á honum hjá þeim og kemur að sækja hann. Í staðinn fyrir húsaskjólið og aðhlynninguna býður Dennis föðurnum eina ósk og hvers óskar fátækur faðir sér? Allra heimsins auðæva, vitaskuld! En hann orðar það eins heimskulega og Mídas forðum, biður um að allt sem hann snerti verði að gulli – og það rætist. Mídas konungur náði í skottið á Díonysusi á sínum tíma og fékk hann til að taka gjöfina aftur. Skyldi Sóleyju takast að ná sambandi við Dennis áður en það er of seint og fá hann til að bjarga þeim feðginum úr sinni hryllilegu klípu?
Gríska goðsagan um Mídas og gullið er svo þekkt dæmisaga um græðgi að nánast hver manneskja kannast við hana. En Mídas var voldugur og ríkur, hann átti allt og þurfti ekkert meira og hann var bara að hugsa um sjálfan sig. Faðir Sóleyjar er örlátur í fátækt sinni og aðallega að hugsa um að geta gefið dóttur sinni betra líf, það er að vissu leyti sárt að honum skuli hefnast fyrir það. En eins og við vitum er ekkert réttlæti til í veröldinni og maður ætti aldrei að biðja um meira en maður ræður við. Heimspeki leikverksins er miskunnarlaus en til þess gerð að benda á hvað sókn í auðævi gegnsýrir samfélag okkar, jafnvel besta fólkið.
Sýningin er 100 mínútur, hlélaus, og Katla talar allan tímann, hreyfir sig eðlilega um sviðið og segir okkur frá. Hún er skýrmælt og örugg og það er virkilega gaman að horfa á hana í sínum gull-gula búningi og með græna huggunarsjalið. Hún fer allan tilfinningaskalann á þessum hundrað mínútum og fannst aldrei á henni hik. Katla er orðin býsna þjálfuð á sviði þrátt fyrir ungan aldur en þessi þrekraun verður lengi í minnum höfð.
Silja Aðalsteinsdóttir
