Ef þú veist það ekki, þá ertu trefill
 |
| Andri Snær Magnason – sjá ráðamenn þjóðarinnar samfélagið fyrir sér sem eldhúskoll? |
Pistill um Gillzenegger, Andra Snæ og Hinsegin bíódaga
Nýjustu metsölubækurnar voru báðar til umræðu á fjörugu málþingi íslenskunema við Háskólann um myndhvörf á sunnudaginn var. Andri Snær Magnason skoðaði myndhverfingar ráðamanna þegar þeir tala um “stoðir atvinnulífsins” og velti fyrir sér hvers vegna þær þurfi endilega að vera þrjár – en ekki til dæmis tvær eða fimm. Sjá þeir kannski samfélagið sem eldhúskoll? Andri benti á að okkur sé eiginlegt að tala í myndhverfingum, en hættan er sú að þær staðni, læsist utan um samfélagið svo að það fái sig hvergi hrært.
Sigurrós Eiðsdóttir talaði um “hina” útmánaðabókina, Biblíu fallega fólksins eftir Gillzenegger, einkum skiptingu Gillz á karlmönnum í “hnakka” og “trefla sem er eins óbilgjörn og skipting sálfræðinnar í gamla daga í hringhuga og kleyfhuga. Í nýju skiptingunni er fyrst og fremst gengið út frá útliti. Hnakkarnir eru með flotta hárgreiðslu og strípur, sólbrúnir, með vel þjálfaða líkama og klæða sig smart. Treflarnir eru snjóhvítir, illa klipptir og gjarnan rangstæðir, hoknir í herðum, með innfallið brjóst og bjórvömbina skagandi fram fyrir kassann. Hegðunin er eftir þessu. Meðan hnakkarnir eru í ræktinni að hugsa um hvernig þeir eigi að gera dömuna sína ánægða sitja treflarnir á kaffihúsum, belgja sig út af óhollum drykkjum og þrefa endalaust um eitthvað ámóta gáfulegt og Draumaland Andra Snæs sem gárungarnir kalla “biblíu ljóta fólksins”!
Hringhugarnir og kleyfhugarnir voru ákvarðaðir út frá persónuleika – maður var annaðhvort úthverfur, kátur og einbeitingarlaus eða innhverfur, þungur og einsýnn. Nú er það neyslan sem skilgreinir sjálfsmyndina, eins og fram kom í umræðum um erindi Sigurrósar. Hnakkar þola ekki sjálfstæða hugsun, segir Gillzenegger, enda er sjálfstæð hugsun ókeypis; málið er að það sjáist utan á þér hverju þú eyðir í lífsstíl þinn. “En ég veit ekki hvort ég telst til hnakka eða trefla,” sagði myndarlegur ungur maður í salnum, ráðvilltur. “Ef þú veist það ekki, þá ertu trefill,” ansaði annar þurrlega.
Ég stóð mig illa á hinsegin bíódögum, aðallega vegna þess að ég var á Akureyri að undirbúa síðasta pistil þegar þeir stóðu sem hæst. Satt að segja fór ég bara einu sinni og þá aðallega til að sjá mynd Evu Maríu Jónsdóttur, “Einu sinni var kynvilla”, en fékk í kaupbæti tvær aðrar stuttar heimildarmyndir, bandaríska og þýska. Það var nöturlegt að hlusta á aldraðan Þjóðverja segja frá því hvernig hann svaraði af barnslegri hreinskilni þegar nasistar spurðu um kynhneigð hans og var sendur beint í útrýmingarbúðir fyrir vikið. Seinna kvæntist hann, meira að segja tvívegis, en það voru ekki hamingjubönd og ekki von til þess heldur.
Eva María talar á sinn afslappaða og elskulega hátt við tvo fulltrúa samkynhneigðar, tvo aldraða heiðursmenn sem eru hvor öðrum skemmtilegri, Elías Mar og Þóri Björnsson. Glitrandi sjarmi Elíasar kemur auðvitað engum á óvart sem hefur kynnst honum, enda nýtur hann sín í samtalinu. Hann hefur greinilega tekið þá ákvörðun að tala eins og maður við mann og gleyma því að orðum hans og mynd verði varpað á skjá og kvikmyndatjald, enda var samtalið við hann fróðlegt og umhugsunarvert. Þórir var meira að leika fyrir og á miðilinn, en hann var líka heillandi manneskja. Merkileg frásögn hans – stráksins sem fór í ástandið eins og stelpurnar – er viðbót við söguna sem við höfum lært um þá tíma.
Annað Ljóðs manns æði-kvöldið í Þjóðleikhúskjallaranum var vel heppnað. Þrír leikarar hússins lásu líkamleg ljóð eftir um fjörutíu skáld undir stjórn Sigurbjargar Þrastardóttur, og varð varla nokkur partur kroppsins útundan. Eftir hlé var Kristín Ómarsdóttir sérlegur gestur kvöldsins með sín hlýju og munaðarfullu ljóð. Toppur kvöldsins var þó flutningur Maríu Pálsdóttur á ljóði Diddu um kynferðislega áreitni nauts. Enginn trefill þar! Ljóðavinir athugi að næsta kvöld verður 11. apríl.
Silja Aðalsteinsdóttir, Viðskiptablaðið 31. mars 2006