Dagbók flettarans frá miðjum maí
 |
| Risessan – skyldi maður skreppa til útlanda til að sjá hana aftur? |
 |
| Stúlka með skál á þríframlengdri sýningu Aðalheiðar á Akureyri. |
Þið sem heitið Sigurður, Guðrún eða Jón þekkið kannski ekki tilfinninguna sem gagntekur mig ennþá þegar ég sé nafnið mitt á prenti. Þó ímynda ég mér að jafnvel fólk sem heitir algengustu nöfnum hrökkvi við þegar það sér fullt nafn sitt birtast í dagblaði til dæmis, skírnarnafn og föðurnafn og kannski millinafn líka. Svoleiðis líður mér ennþá þegar ég les óvænt skírnarnafn mitt á prenti af því hvað það var lengi sjaldgæft. Sennilega hef ég þess vegna klippt út síðuna í Fréttablaðinu 15. maí með fréttinni “Silja Hauksdóttir stýrir Stelpunum”! Það verður gaman að sjá hvernig henni tekst upp.
Hallgrímur Helgason skrifar í Fréttablaðið 15. maí fína analýsu á niðurstöðu kosninganna, “Hreyfingarlaust Ísland”, sem ég ætla ekki að henda þegar þetta spjall hefur verið skrifað heldur geyma í úrklippusafninu. Hann sá nokk fyrir hvað átti eftir að gerast næstu tíu daga, en skemmtilegust er hraðferð hans yfir fáránleika íslensks kosningakerfis. Ég hef aldrei komist svo langt að reyna að átta mig á því og hef því aldrei séð fáránleikann eins skýrt og hann málast upp í grein HH.
“Frönsku risafeðginin kostuðu 30 milljónir” sagði Fréttablaðið í fyrirsögn 15. maí. Kannski þykir það mikið, en oft hefur 30 milljónum verið verr varið. Þessi uppákoma á Listahátíð verður lengi í minnum höfð. Reyndar vil ég ganga lengra og fullyrða að risessan verði ógleymanleg þeim sem upplifðu hana, og ég beinlínis finn til með þeim borgarbúum sem sátu heima og nenntu ekki að fara og sjá “einhverja brúðu”. Frá Listahátíðarstarfsfólki berast þær fréttir að ótal bréf hafi komið til þeirra eftir uppákomuna, aðallega frá börnum sem spurðu frétta af risessunni eða spunnu sjálf sögur af því sem hún væri að fara að gera eftir Íslandsferðina. Tilfellið er einmitt að hún kveikti á ímyndunaraflinu. Það er löngu sannað mál að góð götuleikhús eins og þetta eru það sem borgarbúar eru þakklátastir fyrir þegar frá líður.
“Þrír unglingspiltar sýknaðir af nauðgun” sagði Blaðið, og Fréttablaðið setti skýringuna á því í fyrirsögn: “Framburður stúlkunnar sagður reikull og haldlítill.” Ég get vel ímyndað mér að það sé erfitt að muna nákvæmlega málsatvik eftir svona atburð, hvað hafi gerst fyrst eða nákvæmlega í hvaða röð þeir hefðu haft mök við hana, og ég sárvorkenni stúlkunni að þurfa að sitja uppi með þennan ömurlega farangur í huga sínum og minni.
Blöðin kynntu vel málþingið sem haldið var um Pétur Gunnarsson á uppstigningardag, enda var það gríðarlega vel sótt. Fyrirfram var maður svolítið hissa á hvað það átti að vera langt: allur dagurinn, tíu erindi um einn mann og verk hans, en þegar til kom var svo gaman og svo fróðlegt að hlusta á rýni um bækur hans hverja af annarri að dagurinn flaug áfram. Hvað eftir annað var minnt á þá náttúru Péturs og sköpunarverka hans að veita gleymskunni viðnám, halda til haga því sem við hin höfum gleymt. Til dæmis hefur hann ítrekað í ræðu og riti minnt á gamlar bækur og sýnt fram á að þær verði að endurútgefa til að þær gleymist ekki. Í því sambandi sagði Soffía Auður Birgisdóttir sögu úr bókabúð: Pétur hringdi og spurði um gamla bók. Stúlkan sem svaraði bað hann bíða augnablik meðan hún athugaði hvort hún væri til, svo tók hún fyrir tólið en hann heyrði samt í henni þegar hún hvíslaði að félaga sínum: “Þetta er perrinn!”
RAX opnaði ljósmyndasýningu um síðustu helgi í nýju galleríi, Fótógrafí, við Skólavörðustíginn. Af því tilefni tók annar ljósmyndari Mogga, ÞÖK, ansi skemmtilega mynd af RAX sem birt var í blaðinu 18. maí. Þar gægist Ragnar fyrir horn og við sjáum akkúrat hálft andlit með hýru brosi, en á veggnum blasir við mynd hans af fallegum hundi í köldu vetrarlandslagi.
“Skírnir kominn á ról” skrifar Þröstur Helgason í Lesbók 19. maí. Skírnir hefur þó ekki ennþá ratað til áskrifandans sem býr í húsinu mínu. Ég hef áður nefnt að mér finnst óeðlilegt að fjölmiðlar fái tímarit á undan áskrifendum – hvað þá svona löngu á undan. Það eru hinir traustu áskrifendur sem framtíð svona rita byggist á.
Þessi nú nefnda Lesbók tók langan tíma og marga kaffibolla. Ólafur Kjartan Sigurðarson mærir félaga sína í söngnum, Bryn Terfel og Dmitri Hvorostovsky; grein Aðalsteins Ingólfssonar um íslenska hönnun minnti á þá sorglegu staðreynd að hann skrifar ekki lengur reglulega pistla um myndlist og hönnun eins og hann gerði áratugum saman í Dagblaðið og DV, Ragna Sigurðardóttir leiðir lesandann inn í veröld CoBrA hópsins, Sigurbjörg Þrastardóttir gerir grein fyrir nýrri spennandi skáldsögu um Jesús og Júdas og Anna Jóa tekur viðtal við Spencer Tunick, ljósmyndarann með bera fólkið.
“Til úrslita í uppistandskeppni” sagði Moggi 20. maí og birti með þessa fínu mynd af Snorra Hergli Kristjánssyni, syni vina minna sem ég hef fylgst með síðan hann fæddist. Hann hefur verið málasjení þessi drengur frá blautu barnsbeini svo ekki kom nema hæfilega mikið á óvart að hann gæti verið svona fyndinn á ensku, sem er þó ekki eitt þeirra tungumála sem hann var alinn upp á. Snorri sigraði að vísu ekki í keppninni en komst nógu langt til að framtíð hans er björt á þessu sviði.
Morgunblaðið gerði afar þarfa úttekt á háhýsahverfunum nýju í Reykjavík sunnudaginn 20. maí og lífinu í þeim og kringum þau. Það er eiginlega furðulegt hvað þau hafa fengið lengi að spretta upp út um allar trissur án athugasemda. Reyndar varð ég ekki virkilega hneyksluð fyrr en andskotans turninn reis á Grand Hóteli, svo ljótur að manni blöskrar. Hefur hönnuður hans alls ekkert lært? Eða hefur hann lært í Moskvu? Bráðum rís annar turn við Borgartúnið, til þess gerður að smækka Höfða niður í ekki neitt. Það er auðvitað um að gera að sýna hvað maður er sjálfur stór og hvað fyrri tíma arkitektar voru óttalega smáir í sniðum. “Við verðum að reyna að móta byggðina í takt við landið,” segir Salvör Jónsdóttir skipulagsfræðingur í Mogga. “Þú lest landið og byggðin fellur að því. Þú sérð að þú byggir ekki háhýsi við ströndina, nema á sólarströndum þar sem þarf að hrófla upp ódýru húsnæði.” Erum við kannski að búa okkur undir gróðurhúsaáhrifin?
“Ást og kólera” heitir umsögn Heiðu Jóhannsdóttur um Falda ásýnd í Mogga 21. maí. Langaði hana ekki til að skýra greinina “Ástin á tímum kólerunnar”? Ég var svo fegin eftir á að ég skyldi ekki endurlesa bókina (The Painted Veil) fyrr en ég var búin að sjá myndina; myndin er nefnilega svo fín, en bókin er bara miklu betri! Og allt öðruvísi, því hún er að öllu leyti þroskasaga ungrar konu, beinlínis rauðsokkabók, löngu fyrir tímann, alls engin ástarsaga. Kitty lærir vissulega að meta eiginmann sinn sem þann merka vísindamann sem hann er í sögu Maughams, en hún elskar hann aldrei. Við vitum ekki í bókinni hvors kyns barnið er sem hún gengur með, en í sögunni vonar hún að það verði stelpa svo hún geti alið hana upp allt öðruvísi en hún var sjálf alin upp – gert hana stolta og sjálfstæða konu sem ekki þarf að eiga allt sitt undir tilviljunarkenndu hjónabandi.
Fróðlegt var að lesa grein Stefáns Jóns Hafstein í Fréttablaðinu 23. maí, “Smá lán fyrir stóra drauma”. Þar segir hann sögu namibísku saumakonunnar Meme Mörthu sem hefur byggt upp lítið stórveldi með hjálp lána sem eru svo lítil að þau sæjust ekki á yfirlitum stóru bankanna. Alltof fá núll! Mættum við fá meira að heyra frá Namibíu, Stefán Jón!
Ég sá mér til ánægju að Viðar Þorsteinsson heimspekingur er farinn að skrifa í Viðskiptablaðið. Hann skrifar ritdóm 24. maí um tvær bækur, Að vera eða sýnast eftir Hörð Bergmann og Bréf til Maríu eftir Einar Má Jónsson. Daginn eftir tekur Arna Schram viðtal í Viðskiptablaðið við Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur. Mér þykir í sem það blað sé farið að safna að sér æði interessant blaðamönnum.
Dr. Gunni orðar hugsun sem hefur oft flogið gegnum heilabú mitt í Bakþanka sínum í Fréttablaðinu 24. maí. Þanki doktorsins heitir “Hverfulleikinn á biðstofunni” og fjallar um gömul glansblöð með gömlum fréttum af fólki var í þann veginn að sigra heiminn – eða búið að finna ástina sína að eilífu – en æ hvað þetta reyndist fallvalt, bæði frægðin og ástin, því miður. Ég hef ekki safnað glansblöðum skipulega, bara varðveitt þau sem geyma efni sem ég vil eiga, oftast tengt fjölskyldunni. En þetta eru sorglegustu blöð sem maður flettir nokkrum árum seinna, það er svo laukrétt hjá doktornum.
Anna Jóa myndlistarmaður og krítiker á Mogga skrapp noðrur í land og segir frá listrænum upplifunum sínum í Mogga 25. maí. Þar kemur í ljós að sýningin hennar Aðalheiðar Eysteinsdóttur í Gallerí + hefur verið framlengd þrisvar sinnum vegna þrotlausrar aðsóknar. Það var einmitt á þessari sýningu sem ég hitti í vetur “Stúlkuna með skál” sem prýðir forsíðu nýja Tímaritsheftisins. Ógleymanleg stúlka sem hélt áfram að trufla mig uns ég hafði náð samkomulagi við Aðalheiði um að setja hana framan á heftið. Sonur Aðalheiðar myndaði hana fyrir mig, og kápan er ein sú sterkasta af heftunum “mínum” – kannski sú allra sterkasta.