Gott tæki til leiksigurs

28. október 2006 · Fært í Á líðandi stund 
Búningar Þórunnar Elísabetar Sveinsdóttur eru æðislegir.

Þegar ég fylgdist með fullum sal af frumsýningargestum í Þjóðleikhúsinu í gærkvöldi standa á fætur og hylla Ólafíu Hrönn Jónsdóttur eftir leiksigur hennar í hlutverki “verstu söngkonu allra tíma” varð mér hugsað til annarrar dívu sem leikhúsgestir hylltu jafnan á þennan hátt fyrir fáeinum misserum. Þær eru eiginlega algerar andstæður, hvar sem á þær er litið, Florence Foster Jenkins og Edith Piaff. Önnur hafði enga sönghæfileika en trúði takmarkalaust á sjálfa sig og hafði efni og aðstæður til að þjálfa og næra það sem ekkert var og jafnvel kaupa sig inn í fínustu tónlistarhús; hin kom úr ræsinu og gerði hvað hún gat lengst af til að eyðileggja þá guðdómlegu hæfileika sem hún hafði fengið í vöggugjöf af því hún gat aldrei metið sjálfa sig að verðleikum, sjálfsmyndin var brotin frá upphafi.

Af þessum mun sprettur munurinn á sýningunum um þær. Leikhúsgestir grétu með Edith í túlkun Brynhildar Guðjónsdóttur og rödd hennar söng í huga manns dögum saman eftir sýninguna. Í gærkvöldi skældu leikhúsgestir af hlátri þegar Ólafía Hrönn tók villtar aríur Flórens, og á eftir vonaði maður í lengstu lög að hljóðin fylgdu manni ekki inn í svefninn. En dívurnar tvær eru líkar að því leyti að báðar voru orðheppnar og létu engan eiga hjá sér. Reyndar minnti Ólafía Hrönn mig oft á vinkonu mína Ingu Laxness þegar hún lét meitlaðar setningar falla um menn og málefni.

Leikverkin um þær eiga líka sameiginlegt að snúast alveg um þær sjálfar þannig að vel er hægt – eins og með Piaff – að senda Ólafíu Hrönn og undirleikara upp á önnur svið og ná nokkurn veginn sömu áhrifum og af heilli sýningu. Þó reynir Peter Quilter, höfundur verksins, að komast framhjá þessum vanda með því að leiða okkur inn í líf Flórens (seint á ævinni) gegnum nýjan undirleikara hennar, Cosme McMoon. Stefán Hallur Stefánsson var reglulega sannfærandi og fyndinn í hlutverkinu – þó að það sé eins langt frá nýlegum hlutverkum hans á sviði og hugsast getur. Málið er bara að Quilter tekst ekki að láta leiktextann túlka það sem hann vill sagt hafa og neyðist til að láta McMoon orða beinlínis boðskap og inntak leiksins í lokin. Soldið vandræðalegt. Kringum Flórens flögra líka kærastinn St Clair (Örn Árnason) og vinkonan Dorothy (Edda Arnljótsdóttir) sem voru fín og sjálfum sér lík. Dóra Jóhannsdóttir fékk hlutverk Maríu, spönsku þjónustustúlkunnar. Hefði verið gaman að hafa Spánverja í hlutverkinu. Loks var Lilja Guðrún Þorvaldsdóttir rödd skynsemi og fordæmingar á þessum skrípaleik með fagra tónlist í hlutverki frú Verindah-Gedge.

En þetta er, eins og Piaff, einnar konu sýning, og Ólafía Hrönn brást ekki sínum ótal aðdáendum. Hún hefur lag á að eigna sér hlutverkin svoleiðis að maður heldur áfram að sjá hana í þeim þótt aðrir leiki þau. Jafnvel frá skólaárum sínum er hún mér svo minnisstæð í hlutverki Ólivíu í Þrettándakvöldi að mér finnst engin hafa leikið það góða hlutverk betur. Og núna síðast skyggir hún á allar þær mörgu mæður Péturs Gauts sem ég hef séð í gegnum tíðina. Hún er stórfengleg leikkona og þó að ég hefði kannski kosið annað tæki en leikrit Quilters til að leyfa henni að njóta sín þá fagna ég samt fyrir hennar hönd og vona að sem flestir fari að sjá þessa bandarísku Ragnheiði Birnu til að hlæja sig máttlausa.