Ástin sigrar
 |
| Angela Gilbert syngur hina hrjáðu Konstönsu sem ber nafn með rentu. |
Forsagan er sú að sjóræningjar rændu bresku skipi og settu áhöfn og farþega á þrælamarkað. Þar keypti tyrkneski höfðinginn Selim (Pálmi Gestsson) þrjá farþega sem tengjast innbyrðis, hefðarmeyna Konstönsu (Angela Gilbert) og þjóna hennar, Blonde (Katharina Th. Guðmundsson) og Pedrillo (Snorri Wium). Stúlkurnar eru í haldi í kvennabúri Selims og hann gerir mjög hosur sínar grænar fyrir Konstönsu, vill jafnvel að hún verði eina konan hans, en hún þýðist hann alls ekki. Þegar hann gengur á hana að gefa honum svar viðurkennir hún að hún hafi þegar gefið hjarta sitt unnusta sínum Belmonte (Finnur Bjarnason) og hvorki vilji né geti svikið loforð sín við hann þó að sennilegast sjái hún hann aldrei framar. Selim verður æfur af reiði og segir að hann geti vel beitt hana valdi – en það gerir hann ekki í þessari uppfærslu að minnsta kosti.
Án vitundar Konstönsu er Belmonte þegar kominn til Tyrklands (á loftskipi sem svífur inn yfir borgina í upphafi sýningar, snjöll lausn!) í leit að sinni heittelskuðu, og óperan fjallar svo um tilraunir hans til að frelsa stúlkurnar úr kvennabúrinu með hjálp Pedrillos. Um hríð virðist það ætla að takast, þegar Pedrillo tekst að blindfylla Osmin, hinn ofstopafulla ráðsmann Selims (Bjarni Thor Kristinsson), síðan fer allt út um þúfur og ekkert blasir við fjórmenningunum annað en opinn dauðinn …
Þetta er viðburðaríkt verk þar sem skiptast á harmþrungin dramatík og fjörlegir og fyndnir millikaflar. Þar munar mest um samtölin sem töluð eru en ekki sungin, þau voru virkilega fyndin. Þau eru á íslensku (sem var skondið og eiginlega aukalegt grín að heyra hinar útlendu stúlkur bera fram textann sinn) en sungið er á þýsku (textað fyrir ofan sviðið að venju). Þetta kom alls ekki eins fáránlega út og það kann að hljóma. Endirinn leggst svo á sveif með gamninu þannig að úr verður gamanópera fremur en tragedía. Verkið minnti mig á ýmsa gamanleiki Shakespeares þar sem skiptist líka á harmur og grín – eins og til dæmis Ys og þys út af engu – en það sem máli skiptir er auðvitað hvort einhver ferst. Ef það gerist þá verður tragedían ofan á, annars grínið. Leikstjórnin var í höndum Jamie Hayes sem við könnumst við frá fyrri árum og var styrk og góð, og honum ber einnig að þakka hina fyndnu töluðu texta.
Efni í svona stykki skiptir auðvitað ekki miklu máli miðað við músíkina, því það er hún sem ræður, ekki atburðirnir. Ef Belmonte og Pedrillo þyrftu ekki að syngja svona mikið væru þeir löngu búnir að bjarga stúlkunum þegar allt fer í vaskinn. Upp á tónlistina er ekkert að klaga þó ekki séu margar aríur almenningseign úr þessari óperu. Flestar aríur koma í hlut Konstönsu, hinnar trúföstu stúlku sem sótt er svo fast að. Þær eru afar snúnar og erfiðar, mikill kólóratúr og heit tilfinningatjáning. Angela Gilbert hefur mikla og fallega rödd sem hefði sómt sér í mun stærra húsi en við eigum, en bar Gamla bíó þó ekki ofurliði. Hún hefur líka mikla útgeislun og tókst bæði að sýna efasemdir sínar varðandi sambandið við Selim og ástina á Belmonte, gleðina þegar hún heldur að hún sé að sleppa úr nauðunginni og sorgina þegar hún sér ekki annað en hún muni sameinast ástmanni sínum í dauðanum.
Finnur Bjarnason var yndislegur Belmonte, glæsilegur á sviði og einlæglega ástleitinn en líka mjúk og svolítið víkjandi týpa sem passar hlutverkinu ágætlega. Röddin er líka mjúk og falleg og manni verður alveg ljóst að í sambandi þeirra Belmontes og Konstönsu yrði það frúin sem hefði tögl og hagldir. Katharina og Snorri voru fyndin og fjörug í hlutverkum Blonde og Pedrillos og sungu vel, og Pálmi Gestsson var myndarlegur í sínu hlutverki sem aðeins er talað, ekki sungið. En stjarnan í sýningunni með Angelu var Bjarni Thor. Hann er skínandi góður leikari og hlutverk Osmins er eins og samið fyrir hann, bæði persónan og músíkin. Eiginlega beið maður alltaf eftir honum þegar hann var ekki á sviði þó að maður væri kannski ekki að hugsa um það beinlínis.
Svið Snorra Freys Hilmarssonar er einfalt og fallegt og spilar vel með lýsingu snillingsins Björns Bergsteins Guðmundssonar. Búningar Filippíu Elísdóttur voru ansi viðamiklir. Stundum var eins og Konstansa væri að missa pilsið niður um sig út af vafningunum um mjaðmirnar á henni sem vildu síga niður – til hvers voru þeir eiginlega? Og karlmennirnir í kringum mig voru hissa á því hvað konurnar í kvennabúri pasjans voru mikið klæddar. Var kannski vetur? Hljómsveitin spilaði náttúrlega óaðfinnanlega fyrir mín eyru undir stjórn Kurts Kopeckys tónlistarstjóra Óperunnar.
Brottnámið úr kvennabúrinu er dásamleg skemmtun og ástæða til að hvetja fólk til að drífa sig. Ekki er síst ástæða til að benda á þetta úrvals tækifæri til að kynna Mozart fyrir ungu fólki. Slagorðið er: Unglingana í Óperuna!