Hungur og gredda
![]() |
Hungur og gredda
![]() |
Rústað í Borgarleikhúsinu
Það greip mig óvænt tilfinning að lokinni sýningu á Rústað eftir Söruh Kane á Nýja sviði Borgarleikhússins í gærkvöldi: ég fann að ég var þakklát. Fyrir hvað? hugsaði ég hissa. Fyrir að horfa á manneskjur gera öðrum manneskjum mein? Nei, öllu heldur fyrir að sýna mér bakhliðina á fréttunum sem við lesum og heyrum á hverjum degi, sýna mér hvað þær þýða í raun og veru. Það er ekkert þægilegt. Mér varð ansi óglatt á köflum, og ég skildi vel hjónin fyrir aftan mig sem gengu út. Kannski er merkilegt að ekki skyldu fleiri ganga út, en aðstandendur sýningarinnar höfðu undirbúið hana mjög vel. Jafnvel of vel. Sumt hefði ég ekki viljað vita fyrirfram. Ég sá svolítið eftir að hafa hlustað á vandaðan útvarpsþátt Hrafnhildar Hagalín um síðustu helgi þar sem allir meginviðburðir verksins voru nefndir - um leið og ég var því fegin.
Við erum sennilega stödd í Bretlandi því eini staðurinn sem nefndur er í texta svo ég tæki eftir er borgin Leeds. Þarna ríkir óöld sem hugsanlega á kynþáttabundnar rætur. Erum við í óljósri framtíð? Eða er Sarah að hugsa um óöldina sem hvað eftir annað hefur riðið yfir Brixton-hverfið í London þar sem hún bjó um tíma? Í rauninni skiptir það ekki máli. Það er uppreisn í hverfinu / borginni / landinu þar sem hótelið á sviðinu er, og hermaðurinn (Björn Thors)sem ræðst inn á parið í hótelherberginu er svangur – hungraður. Og graður. Hér eru frumþarfirnar í brennidepli – hvað erum við annað en gredda í mat og kynlíf þegar komið er niður á botn? Hann kemur djöfullega fram við blaðamanninn Ian (Ingvar E. Sigurðsson) og unga vinkonu hans Cate (Kristín Þóra Haraldsdóttir), en í rauninni ekki öðruvísi en Ian hefur þegar komið fram við Cate. Stríðsofbeldi er ekkert annað en “eðlilegt” framhald af heimilisofbeldi, sýnir Sarah Kane.
Þessi þrjú sýndu sjaldgæfa innlifun í hlutverk sín, og eiginlega er ástæða til að sjá sýninguna þó ekki væri nema til að upplifa það, einkum þó frábæra túlkun Ingvars á Ian. Jafnvel aftur á sjöunda bekk sást hvert svipbrigði og hvert viðbragð - og þau eru mörg og sum áður óséð á íslensku sviði. Kristín Eysteinsdóttir leikstjóri hefur áður sýnt örugg tök sín á persónuleikstjórn – ég minni bara á Penetreitor – og henni skjöplast ekki hér. Börkur Jónsson sýnir enn fádæma snilli sína í sviðsmyndinni og þróun hennar og aðrir sviðslistamenn eiga líka skilið stórt prik fyrir sína vinnu.
Rústað er djarft verk eins og klifað hefur verið á, en hvað er það miðað við það sem gerist í fréttum blaða, sjónvarps og útvarps á hverjum einasta degi. Við lifum ekki í fögrum heimi, og það er brýnt að minnast þess, ekki síst núna þegar okkur finnst við eiga svo bágt.
Eftir jólabókaflóðið
![]() |
Yndislestur með Einari Kárasyni
Í leshringnum verða lesnar sex til átta bækur frá síðasta ári. Áhersla verður lögð á fjölbreytni og lesnar íslenskar skáldsögur, þýðingar og ljóð. Rithöfundar munu heimsækja hópinn og ræða við þátttakendur um verk sín.
Verkin verða sett í samhengi við samtímann og fyrri verk sama höfundar og rædd út frá ólíkum hliðum bókmenntafræðinnar. Þátttakendur verða sér sjálfir úti um þau verk sem lesin verða. Fyrsta bókin í hringnum er Skaparinn eftir Guðrúnu Evu Mínervudóttur en hringurinn ákveður í sameiningu bókalistann eftir það.
Kennari: Einar Kárason rithöfundur
Tími: Fim. 19. feb. – 19. mars kl. 20:15 – 22:00 (5x)
Verð: 18.500 kr.
Staður: Endurmenntun, Dunhaga 7
Nánari upplýsingar og skráning hér eða í síma 525-4444
Leikritunarsjóðurinn Prologos
![]() |
auglýsir eftir umsóknum
Leikritunarsjóðurinn Prologos auglýsir eftir umsóknum vegna annarrar úthlutunar úr sjóðnum. Umsóknarfrestur er til 15. febrúar, en úthlutað verður í byrjun mars.
Markmið Leikritunarsjóðsins Prologos er að hlúa að leikritun á Íslandi og efla höfundastarf við Þjóðleikhúsið, sem og að stuðla að framþróun og eflingu leiklistarinnar. Prologos veitir árlega* *allt að fimm höfundum styrk til að vinna að leikhandriti, en einnig eru veittir styrkir vegna leiksmiðjuverkefna. Úthlutað er úr sjóðnum þrisvar á ári.
Annars vegar er auglýst eftir hugmynd að leikriti. Við umsókn skal leggja fram lýsingu á verkinu á 2 blaðsíðum, nokkrar síður af leiktexta og stutta ferilskrá höfundar. Höfundur getur hlotið 600.000 kr. styrk til að vinna að handritsdrögum. Á síðari stigum getur höfundur hlotið viðbótarstyrk til að fullvinna handritið.
Hinsvegar er auglýst eftir hugmynd að leiksmiðju- eða tilraunaverkefni.
Við umsókn skal leggja fram lýsingu á verkefninu á 2 blaðsíðum, ásamt lista yfir þátttakendur. Einnig skulu stuttar ferilskrár þátttakenda fylgja.
Umsóknir skal senda með tölvupósti á netfangið prologos@leikhusid.is eða í almennum pósti, merktar: Þjóðleikhúsið, Prologos, Lindargötu 7, 101 Reykjavík.
Fagráð sjóðsins fjallar um innsendar umsóknir og mælir með verkefnum, en
stjórn sjóðsins tekur ákvörðun um úthlutun. Í fagráði Prologos sitja
Melkorka Tekla Ólafsdóttir, Pétur Gunnarsson og Stefán Jónsson. Í
sjóðstjórn sitja Bjarni Ármannsson, Kristbjörg Kjeld og Tinna
Gunnlaugsdóttir.
Nánari upplýsingar má finna á heimasíðu Þjóðleikhússins, www.leikhusid.is, eða fá með því að senda tölvupóst á prologos@leikhusid.is <mailto:prologos@leikhusid.is>
Velkomin heim
![]() |
| Katrín Hall semur eitt dansverkið á febrúarsýningu flokksins síns. |
Febrúarsýning ÍD er að jafnaði einn stærsti dansviðburður ársins. Velkomin heim er samstarfsverkefni þriggja danshöfunda og þriggja tónlistarhöfunda sýningarinnar.
Danshöfundarnir að þessu sinni koma allir úr röðum ÍD. Höfundarnir eru þau Katrín Hall, listrænn stjórnandi Íslenska dansflokksins, Cameron Corbett og Peter Anderson sem eru báðir dansarar hjá flokknum.
Þrír valinkunnir tónlistarmennirnir koma til liðs við ÍD fyrir þetta verkefni með nýtt frumsamið efni sem þeir munu svo flytja lifandi sem þátttakendur í sýningunni. Þetta eru drymbillinn Sigtryggur Baldursson fyrrverandi sykurmoli og einnig þekktur sem Bogomil Font, Pétur Ben gítarleikari og tónsmiður og Frank Hall bassaleikari úr hljómsveitinni Ske.
Dansarar ÍD eru þekktir hérlendis sem erlendis fyrir hæfni sína, kraft, ástríðu, dansgleði og leikræna tjáningu og fá áhorfendur að njóta alls þessa í sýningunni. Það er því óhætt að lofa mögnuðu sjónarspili og stórkostlegum dansi.
Heiður frumsýndur
![]() |
Hjónabandsdramað Heiður eftir ástralska leikskáldið Joanna Murray-Smith verður frumsýnt í Kassanum í Þjóðleikhúsinu á sunnudaginn kemur. Leikstjóri er Bjarni Haukur Þórsson en leikarar eru Anna Kristín Arngrímsdóttir, Arnar Jónsson, María Ellingsen og Sólveig Arnarsdóttir. Leikmynd og búninga hannar Axel Hallkell en um lýsingu sér Hörður Ágústsson. Gísli Rúnar Jónsson þýddi verkið.
Heiður er einstaklega vel skrifað dramatískt verk um hjónabandið, ástina og ábyrgð okkar á eigin hamingju. Aðalpersónur þess voru heiðurshjón í þrjátíu ár. Þau voru ein heild, samhent, náin. En skyndilega, dag einn, stendur hann frammi fyrir henni eins og ókunnugur maður. Getur öryggi ástarinnar orðið óvinur okkar? Er hægt að lifa lífi sínu í gegnum aðra manneskju? Er einhvern tíma of seint að byrja nýtt líf?
Í Heiðri fylgjumst við annars vegar með hjónum sem eru komin yfir miðjan aldur og hins vegar tveimur gerólíkum ungum konum, sem eiga lífið framundan. Hvernig getum við látið drauma okkar rætast? Hvenær erum við það sem við ætluðum okkur að verða? Leika manneskjurnar sér með lífið, eða leikur það sér að okkur?
Afmælishátíð Böðvars Guðmundssonar
![]() |
í Íslensku óperunni 11. janúar
Böðvar Guðmundsson rithöfundur verður sjötugur 9. janúar n.k. Í tilefni afmælisins er efnt til listavöku í Íslensku óperunni við Ingólfsstræti sunnudag 11. janúar n.k. og hefst vakan kl. 17 en húsið verður opnað kl. 16. Þar verða flutt brot úr leikritum Böðvars Guðmundssonar, lesið úr skáldsögum hans og ljóðum og sungnir söngvar af ýmsu tagi frá ólíkum tímum. Meðal þeirra fjölmörgu sem koma fram eru leikararnir Arnar Jónsson, Þráinn Karlsson, Sólveig Arnarsdóttir, Björn Ingi Hilmarsson, Sigrún Edda Björnsdóttir, Katla Margrét Þorgeirsdóttir og Gunnar Hansson, rithöfundarnir Þráinn Bertelsson og Þorleifur Hauksson og tónlistarmennirnir Örn Magnússon, Marta Halldórsdóttir og Kristjana Arngrímsdóttir. Utan um öll herlegheitin heldur Þórhildur Þorleifsdóttir leikstjóri.
Böðvar Guðmundsson er löngu landskunnur fyrir skelegga baráttusöngva sína, margs konar kveðskap annan, leikrit og skáldsögur. Ekki síst er hann landskunnur og elskaður fyrir skáldsögur sínar um íslenska Vesturheimsfara, Híbýli vindanna og Lífsins tré, og smásagnasafnið Sögur úr Síðunni.
Á Böðvarsvöku 11. janúar 2009 kemur út kvæðasafn Böðvars Guðmundssonar, Alþýðusöngbókin, sem hefur að geyma baráttusöngva, tækisfæriskvæði, sálma og þýðingar. Bókin verður til sölu á staðnum eftir vökuna og geta áskrifendur jafnframt nálgast bókina þar milli kl. 18.30 og 20.
Miðar á Böðvarsvöku 2009 eru seldir á www.midi.is og við innganginn. Miðaverð er 1500 krónur.
KJARVALSSAFNEIGNIN AFHJÚPUÐ
![]() |
LAUGARDAG 10. JANÚAR KL. 14
MYND AF HEILD
Nokkur hundruð verka Jóhannesar S. Kjarvals í eigu Listasafns Reykjavíkur verða dregin fram í dagsljósið á sýningunni Mynd af heild sem verður opnuð í austursal Kjarvalsstaða laugardaginn 10. janúar. Listasafn Reykjavíkur hefur leitast við að setja Kjarvalssafneignina fram á ólíkan máta, með þematengdum sýningum, yfirlitssýningum og samsýningum en í fyrsta sinn er safneignin sýnd í heild sinni, ef frá eru taldar teikningar og skissur sem eru í eðli sínu ekki sýningagripir eða tilbúnar til sýningar. Kjarvalssafneign safnsins samanstendur af 3.348 verkum eftir listamanninn; 3.189 teikningum og 159 málverkum.
Það sem einkennir sýninguna er að hún er sett fram í anda salon sýninga, þar sem verkin þekja alla veggi sýningarrýmisins, frá gólfi og upp í loft, án nokkurrar reglu. Sýningin byggir ekki á ákveðnu þema, tímaskeiðum, viðfangsefnum eða tímaröð. Áhersla er lögð á óvænt samhengi verkanna. Áhorfandinn nálgast verk Kjarvals fyrirmælalaust og nýtur þess á eigin forsendum að skyggnast inn í hugarheim hans. Sýningin stendur til 13. apríl. Sýningarstjóri er Helga Lára Þorsteinsdóttir, deildarstjóri safnadeildar Listasafns Reykjavíkur.
ÓHEFÐBUNDIN OPNUN
Þessi fyrsta sýningaropnun ársins hjá Listasafni Reykjavíkur er með óhefðbundnu sniði og slær tóninn fyrir næstu opnanir safnsins. Sýningarsalurinn verður opnaður kl. 14 en þá mun Hafþór Yngvason, safnstjóri Listasafns Reykjavíkur, fylgja gestum um sýninguna og ræða um hvernig safneign verður til, hvernig hún þróast, gildi hennar og hvaða þættir geta haft mótandi áhrif á uppbyggingu hennar. Hann fjallar auk þess um ólíkar leiðir við framsetningu sýninga og upphengingu verka; hvaða þýðingu slíkt hefur fyrir áhorfandann og miðlun verkanna, en Listasafn Reykjavíkur fer nú ótroðna slóð í framsetningu sinni á verkum Kjarvals.
KJARVALSSAFNEIGNIN
Kjarval ánafnaði Reykjavíkurborg stóran hluta listaverka sinna og persónulegra muna árið 1968. Hluti gjafarinnar var sýndur í fyrsta sinn við opnun Kjarvalsstaða árið 1973. Með tíð og tíma hefur safnið vaxið jafnt og þétt; bæði hafa verið keypt verk í safnið en einnig hefur því borist fjöldi ómetanlegra gjafa frá einstaklingum sem hafa styrkt safnið verulega.
KJARVAL
Jóhannes Sveinsson Kjarval (1885-1972) skipar sérstakan sess í íslenskri menningar- og listasögu sem einn ástsælasti listamaður þjóðarinnar fyrr og síðar. Hann var goðsögn í lifanda lífi og í augum margra persónugervingur hins rómantíska listamannabóhems. Rætur hans lágu í hinu íslenska bændasamfélagi, en líf hans og listsköpun tengist órjúfandi böndum menningarlegri viðreisn þjóðarinnar á fyrri hluta 20. aldar. Í gegnum verk hans hafa Íslendingar lært að skoða á nýjan hátt náttúru landsins, fólkið og þann ævintýraheim, sem hér er að finna í landslaginu og huga þjóðarinnar. Verkum Kjarvals hefur oft verið skipt í þrjá meginflokka: Landslagsmyndir, teikningar og táknræn málverk.







