Söngur, leikur og dans
![]() |
Sjá Pistla: http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublication&intPublId=1431
Söngur, leikur og dans
![]() |
Ég fór aftur að sjá La traviata í Óperunni til að gá hvernig Hulda Björk Garðarsdóttir túlkaði Víólettu. Sigrún Pálmadóttir er svo kúl að maður getur vel ímyndað sér hana sem fylgikonu auðjöfra, en síður í niðurlægingunni í lokin. Hulda Björk átti samúð manns alla leið og vatt tilfinningarnar harkalega á endasprettinum. Þetta er dýrleg sýning, hvor sem er aðal.
Hvað breyttist eftir ‘68?
Ástin og pólitíkin eru uppistaðan í Kommúnunni sem Vesturport sýnir í Borgarleikhúsinu á frábæru sviði Barkar Jónssonar. Þar fléttast saman þrír ástarþríhyrningar undir sama þaki í nafni frjálsra ásta. Í einum er kona elskuð af karli og konu, í öðrum er karl elskaður af karli og konu, í þeim þriðja elska tveir karlar sömu konuna. Leikurinn gerist 1975, haustið sem Franco hrekkur upp af. Það skiptir máli af því í íslensku kommúnunni eru tveir flóttamenn frá Spáni, Salvador (Gael Garcia Bernal) og Lena (Elena Anaya). Í þá daga var málið að elska og njóta og breyta heiminum.
Þó að ástin og grínið með hippaárin verði aðalatriðin hjá leikhópnum þá býður verkið upp á alvarlegar vangaveltur um þetta tímabil. Það hjálpaði áreiðanlega konum eins og Elísabetu (Sara Dögg Ásgeirsdóttir) til að losa sig úr óþolandi sambandi og standa á eigin fótum, því margar konur hikuðu við að skilja af efnahagslegum ástæðum. Um leið og konur urðu fjárhagslega sjálfstæðar fóru karlar að taka til hendinni heima, í Kommúnunni þrefa bæði karlar og konur um húsverkin. Þá lærði fólk líka að horfast í augu við kynhvatir sínar, eins og Anna (Nína Dögg Filippusdóttir) og Ragnar (Árni Pétur Guðjónsson) hafa gert. Erfiðara gekk með frjálsu ástirnar, tilfinningarnar koma okkur alltaf í koll eins og þau reyna á sjálfum sér Lena og Georg (Ólafur Darri Ólafsson). Svo var þetta pólitískur hugsjónatími eins og einkum kemur fram hjá kommúnistanum Eiríki (Atli Rafn Sigurðarson), sem klýfur sig út úr róttæka klofningshópnum sínum.
Ýmsu höfum við týnt af lærdómi þessara ára, til dæmis að lifa naumt, borða fábreyttan mat og sætta okkur við þrengri híbýli og færri græjur. Þetta rifjar Kommúnan upp fyrir manni, og gaman er að sjá leikgleðina skína af þessu fallega og hæfileikaríka unga fólki.
Útsláttarkeppni
Febrúarsýning Íslenska dansflokksins er á tveim dásamlegum verkum norrænna dansskálda, Kvart eftir Jo Strømgren og Endastöð Alexanders Ekman. Það fyrra var fagurt en þó mettað óljósri angist sem tónlist Kimmo Pohjonen ýtti undir, þrungin veðurhljóðum, regni, jafnvel þrumum og eldingum. Hér er leikið á andstæður, hvítt og svart, gleði og depurð og klassísk spor draga betur fram nútímasvipinn á dansinum. Mér fannst þetta æðislegt verk, einkum hluti svarta parsins, Lovísu Óskar Gunnarsdóttur og Hannesar Egilssonar. Búningar Steinunnar Sigurðardóttur súperhönnuðar ættu skilið að fá sérstakan pistil.
Í Endastöð reyndi jafnmikið á leikhæfileika flokksins og danskunnáttu, eins og stundum áður, þau fóru meira að segja ágætlega með texta. Í verkinu klæddu dansararnir sig í gervi gamals fólks og túlkuðu það í hreyfingum og svipbrigðum svo maður var að pissa í sig af hlátri. Kossadansinn var alveg met, þó sló hljóðleikurinn með matinn í lokin allt annað út!
Silja Aðalsteinsdóttir, Viðskiptablaðið 29.2. 2008
Myndlistin um helgina
![]() |
| Cosmomama eftir Jón Henrysson. |
![]() |
| Lóan er á förum … |
Anima gallerí: Alls enginn ástarsöngur og kolsvart píanó.
Föstudaginn 29. febrúar 2008 kl. 17 – opnar Jón Henrysson myndlistarsýninguna “Að skilgreina heilastarfsemi ástarpiltsins” í Anima galleríi, Freyjugötu 27 (á horni Njarðargötu). Á sýningunni getur að líta myndir af ástarpilti, undanrennu, morgunkorni, hjartalaga apahaus og geimveru með heimþrá. Einnig má sjá brosandi andlit, forgengilegan striga, fallandi himinn og alls engan ástarsöng.
Jón Henrysson hefur verið búsettur í Danmörku undanfarinn áratug. Hann sýndi nýlega á Akureyri og Seyðisfirði en þetta er hans fyrsta sýning í Reykjavík eftir heimkomuna. Sýningin stendur til 22. mars og er opin frá fimmtudegi til laugardags kl. 13-17.
Myndlistarsýningin “Höll blekkninganna” eftir Eirúnu Sigurðardóttur verður opnuð laugardaginn 1. mars kl 13, og stendur til 17, í hinu framsækna sýningarrými Suðsuðvestur í Keflavík, með lifandi skúlptúr, bókverki og teikningum undir borðið.
Á sýningunni mun “Gullið”, hinn lifandi skúlptúr, hekla úr höfði sér þræði og anga. Hvít vera sem leitar eftir kyrð, hlustun, skoðun, skilningi og áframhaldi.
Gullið kveikir margar myndir en minnir um margt á lifandi/manngert skilngstré þó ævintýrið um dóttur malarans sem var dæmd til að spinna gull úr hálmi sé ekki langt undan ásamt tengingum við Star Trek verurnar Borg sem búa yfir magnaðri samvitund….
Það er um ár síðan Eirún vissi hvað hún vildi gera í Suðsuðvestri. Millitímann hefur hún notað til þess að rannsaka hugmyndina. Bókverkið sem gefið er út samfara sýningunni gefur skoðandanum færi á að komast inn í þessar hugsanir, opna fyrstu babúskuna í huga sér og þá næstu uns hann kemst að kjarnanum.
Uppistaða bókverksins eru teikningar eftir Eirúnu en einnig stuttir textar eftir Sigríði Þorgeirsdóttur heimsspeking og Sigrúnu Daníelsdóttur sálfræðing auk ljósmynda sem Katrín Elvarsdóttir tók. Gunnar Vilhjálmsson hannaði bókina ásamt Eirúnu. Bókverkið er kostað af Suðsuðvestri og Kyninngarmiðstöð íslenskrar myndlistar.
Eirún Sigurðardóttir (www.this.is/eirun) hefur haldið reglulegar einksýningar ásamt því að stunda öflugt sýningarhald á heimsvísu sem 1/3 Gjörningaklúbbsins / The Icelandic Love Corporation (www.ilc.is)
SUÐSUÐVESTUR, Hafnargötu 22, Keflavík. Opið laugardaga og sunnudaga frá kl.13 – 17:30
Kjarvalsstaðir kl. 14 á sunnudag: Kjarval fyrir krakka
Alma Dís Kristinsdóttir fræðslufulltrúi Listasafns Reykjavíkur tekur á móti börnum og fjölskyldum þeirra og leggur fyrir þau nýjan og skemmtilegan leik þar sem spáð er og spekúlerað um verk Kjarvals. Farið verður um sýningu Kjarvals og verk hans skoðuð, þrautir verða leystar og ræddar spurningar sem kunna að vakna í hugum ungra gesta.
KL. 15:00 LEIÐSÖGN UM SÝNINGARNAR
Skipulögð leiðsögn um sýningar Kjarvalsstaða í fylgd listfræðinga eða listamanna á vegum safnsins.
HAFNARHÚS
KL. 15:00 LISTAMANNSSPJALL
Á sunnudaginn er lokadagur sýningarinnar Lóan er komin sem var framlag Íslendinga til Feneyjatvíæringsins á síðasta ári. Listamaðurinn, Steingrímur Eyfjörð, verður viðstaddur leiðsögnina um sýninguna, segir frá eigin verkum og svarar fyrirspurnum frá gestum.
Listasafn Íslands: LEIÐSÖGN á sunnudag kl. 14 í fylgd Margrétar Elísabetar Ólafsdóttur fagurfræðings (sem er lesendum TMM að góðu kunn) um sýningu á verkum listakvennanna; Emmanuelle Antille, Gabríelu Friðriksdóttur og Guðnýjar Rósu Ingimarsdóttur
Næturtónar hefja göngu sína
Fjörutíu klukkustundir bætast við dagskrá Rásar 1 á viku
Næturtónar, sígilt næturútvarp evrópskra útvarpsstöðva, hefur göngu sína á Rás 1 í byrjun mars. Með því lokar Rás 1 sólarhringnum og sendir út dagskrá allan sólarhringinn, allan ársins hring, en undanfarin ár hefur Rás 1 sameinast næturúrvarpi Rásar 2 eftir miðnætti.
Í Næturtónum er útvarpað tónleikaupptökum og hljóðritunum af sígildri tónlist víðsvegar að úr Evrópu. Íslenskir nátthrafnar fá þar með aðgang að þeim fjársjóði sem felst í hljóðritasöfnum aðildarstöðva EBU, Sambands evrópskra útvarpsstöðva. Næturtónar með íslenskum kynningum hefjast á miðnætti og standa óslitið þar til morgunútvarp Rásar 1 tekur við. Umsjónarmenn eru Diljá Sigursveinsdóttir, Nathalía Halldórsdóttir og Örlygur Benediktsson
Breytingar á dagskrá Rásar 1
Dagskrá Rásar 1 tekur nokkrum breytingum frá og með 3. mars. Morgunútvarpið hefst þá virka daga klukkan 6.00 og klukkan 6.30 um helgar. Fyrstu fréttir dagsins verða áfram sagðar klukkan 6.00, en að þeim loknum taka þulir Rásar 1 við með þáttinn Árla dags, sem er alhliða tónlistar- og upplýsingaútvarp. Morgunvaktin, þáttur fréttastofu á Rás 1 hefst klukkan 07:30 á virkum dögum. Morgunvaktin er fréttatengdur þáttur, þar sem tekið er á málefnum líðandi stundar í bland við fjölbreytta tónlist.
Rætt um Sjónauka
![]() |
á opnum hádegisfundi í Alþjóðahúsinu
Við minnum á vikulegt opið og stefnulaust spjall og flæði – nú aftur í Alþjóðahúsinu – í hádeginu alla föstudaga frá kl.12, næst 29. febrúar.
Griðastaður í vikunni þar sem hægt er að hitta myndlistarmenn, fræðimenn, rithöfunda og bara alla sem vilja, fastur staður og stund en breytilegt flæði fólks og umræðuefnis.
Sex komu í spjall þann 22. febrúar og var ma. rætt um áherslur í starfsemi Nýlistasafnins og sýningar í bænum.
Nk. föstudag, þann 29. febrúar, koma þær Karlotta og Anna Júlía, aðstandendur tímaritsins Sjónauka, og spjalla um útgáfuna.
Ath. nú aftur í Alþjóðahúsi, föstudag frá kl. 12.
Hálfvitar leggja undir sig Húsavík
![]() |
Laugardaginn 1. mars hyggst þingeyska æringjastórsveitin Ljótu Hálfvitarnir snúa aftur til heimahaga sinna á Húsavík og mála bæinn hálfvitalegan. Þeir ætla að halda hvorki fleiri né færri en þrenna tónleika þennan dag, fyrir alla þá aldurshópa sem fundist hafa á Húsavík. Þetta verða fyrstu opinberu tónleikar sveitarinnar á nýju ári og þeir fyrstu á heimavellinum um langa hríð.
Hálfvitarnir ætla reyndar að þjófstarta kvöldið áður þegar þeir halda uppi fjörinu á árshátíð Framhaldsskólans á Húsavík en kl. 14 á laugardaginn ætla þeir að mæta galvaskir í Hvamm, dvalarheimili aldraðra á Húsavík, og spila fyrr heimafólk.
Kl. 17 verða svo fjölskyldutónleikar á Fosshótel Húsavík, sérstaklega ætlaðir yngstu kynslóðinni, og verða þeir tónleikar í boði húsvískra fyrirtækja og fleiri aðila og aðgangseyrir því enginn. Um kvöldið verða svo á sama stað tónleikar fyrir fullorðna, nánar tiltekið 18 ára og eldri, og verða það tónleikar í fullri lengd. Húsið opnar kl. 21 og hefjast tónleikarnir kl. 22. Aðgangseyrir á þessa tónleika er kr. 1.500.
Ljótu hálfvitarnir eru níu manna stórsveit sem spilar pönkskotið þjóðlagarokk á fjölbreytt safn hljóðfæra. Hljómsveitin leggur mikið upp úr vandaðri textasmíð en yrkisefnin spanna áhugasvið meðlima sveitarinnar, allt frá himnaföðurnum og niður úr.
Á efnisskránni verða lög af plötunni Ljótu Hálfvitarnir sem kom út í fyrra í bland við nýtt efni. Einnig verða flutt lög sem sjaldan eru leikin utan þingeyjarsýslna vegna sterkra vísana í mannlíf þar sem gera lögin með öllu óskiljanleg öðrum en innvígðum þingeyingum.
Leiklistarhátíðin LÓKAL hefst eftir viku
Miðasala er hafin á
www.midi.is fyrir alþjóðlegu leiklistarhátíðina, LÓKAL í Reykjavík, sem verður haldin dagana 5.-9. mars næstkomandi.
Leikhópurinn New York City Players ríður á vaðið með verkinu Ode to the Man Who Kneels í Hafnarfjarðarleikhúsinu að kvöldi 5. mars en Erna Ómarsdóttir flýgur beint frá Frakklandi til að loka hátíðinni með fullsköpuðu verki um hið talandi tré, The Talking Tree, sem sýnt verður í Tjarnarbíói sunnudagskvöldið 9. mars kl. 22.00.
Dagskrána má sjá í leiksýningayfirliti Morgunblaðsins eða á netinu: www.lokal.is.
Sófaspjall um Þögn
![]() |
Fimmtudaginn 28. febrúar kl. 20 verða sálgreinir og guðfræðingur gestir sýningarstjóra og listamanna, sem standa að sýningunni Þögn, í sófaspjalli á Löngum fimmtudegi í Hafnarhúsinu.
Í tilefni af lengdum opnunartíma Listasafns Reykjavíkur á fimmtudögum verður reglulega efnt til svokallaðs sófaspjalls þar sem sýnendur, sýningarstjórar og aðrir sem tengjast sýningum safnsins koma saman og ræða viðfangsefnið í fremur óhefðbundnu spjalli.
Að þessu sinni eru gestir sófaspjallsins Dr. Haukur Ingi Jónasson lektor, sálgreinir og ráðgjafi og Dr. Pétur Pétursson prófessor í kennimannlegri guðfræði og almennum trúarbragðafræðum við Háskóla Íslands. Viðfangsefnið er sýningin Þögn sem nú stendur yfir í Hafnarhúsinu þar sem fjórir valinkunnir listamenn fást við samnefnt hugtak útfrá eigin upplifun. Gestgjafar sófaspjallsins eru JBK Ransú sýningarstjóri sýningarinnar og listamennirnir Finnbogi Pétursson, Finnur Arnar, Haraldur Jónsson og Harpa Árnadóttir.
Það er ókeypis aðgangur að öllum húsum Listasafns Reykjavíkur og Hafnarhúsið er opið til kl. 22 öll fimmtudagskvöld.
Undir sagnamána
![]() |
Þýtt og frumsamið efni eftir Steingrím Thorsteinsson
Bókaútgáfan Sagnasmiðjan hefur gefið út Undir sagnamána, safn af þýddu og frumsömdu efni eftir Steingrím Thorsteinnson skáld (1831-1913). Einhverjar sagnanna birtust í tímaritum, fáeinar hafa aldrei birst á prenti. Mesta athygli í bókinni vekur Ljóðsaga sem varðveitt er í handritum skáldsins og talin vera rituð þegar Steingrímur var um þrítugt. María Anna Þorsteinsdóttir og Þorsteinn Antonsson sáu um útgáfuna.
Smásögurnar í bókinni koma víða að. Þetta eru sígildar sögur sem fjalla um sannleikann, réttlætið og góðvildina. Þær eru frá ýmsum tímum, mörgum löndum og eftir ólíka höfunda en bera allar merki manns sem leitaði að svörum við hinum stóru og brýnu spurningum.
Nútíma Íslendingar þekkja Steingrím Thorsteinsson líklega helst sem þýðanda ævintýrasagna H.C. Andersen, 1001 nætur og dæmisagna Esóps. Sumir þekkja hann sem rómantískt ljóðskáld en við ljóð hans hafa verið gerð mörg falleg og vinsæl sönglög.
Steingrímur birti margar þýðinga sinna í tímaritum og blöðum um miðja 19. öld sem ekki eru handhæg nútímalesendum. Erindi útgefenda er fyrst og fremst að endurnýja kynni fólksins í landinu við þýðingar Steingríms, því hafi þær átt erindi á tímum skáldsins eiga þær ekki minna erindi nú á tímum hverfulleikans. Allar eru sögurnar vel yfir 100 ára, einhverjar meira en 1000 ára gamlar, sem þykir víst ærið gamalt í einnotasamfélagi okkar daga þegar jólaskrautið er komið á útsölu milli jóla og nýárs og skáldsögur metsölulistanna eru gleymdar, gamlar og úreltar þegar í byrjun nýs árs.
Varla þarf að taka fram að orðsnilld og stílfágun Steingríms lætur í eyrum sem ljúfasta tónlist og vart betri kennara að fá í íslenskri tungu fyrir þá sem vilja temja sér fagurt málfar. Í annan stað er boðskapur og efni sagnanna sem Steingrímur valdi til þýðingar gulls ígildi. Þær hafa allar að geyma sígild sannindi. Sögur sem leita svara við spurningum á borð við þær sem Sókrates spurði og við leitum enn svara við. Hvað er réttlæti? Kannski liggur svarið í sögunni Dánumennskan eftir Mark Twain eða Dæmdur fyrir sakleysi eftir Leo Tolstoj. Hvað er vinátta og tryggð? Lesið grísku söguna af Vinasáttmálanum. Þarna eru líka sögur af hégómleika okkar mannanna og breyskleika, flestar bráðfyndnar enda manneskjan skrýtin skepna. Hvort sem er í japönsku sögunum af völskudótturinni og steinhöggvaranum, sem aldrei eru ánægð með hlutskipti sitt eða skáldinu sem tókst ekki að hitta uppá þá hitta lesendur sjálfa sig fyrir.
Nokkrar sögur í safninu eru á mörkum goðsagna og ævintýra eins og t.d. sagan af því þegar Kölski fann upp brennivínið og sú sem segir af því þegar hann missti halann. Báðar sígildar og ekki síður sannar nú en þegar þær gerðust. Og í sagnasafni sem segir af lífinu segir líka af dauðanum – og hinum dauðu!
Í lok bókarinnar eru fjórar ljóðsögur eftir Turgenjev í þýðingu Steingríms og ljóðsaga eftir Steingrím sjálfan birtist hér í fyrsta sinn. Hún sýnir lesendum að í huga Steingríms var löngum fleira en ,,Svanasöngur á heiði“.
ARNDÍS HALLA syngur í Salnum
![]() |
ásamt Kurt Kopecky
Marga undanfarna mánuði hefur hópur listafólks og hestamanna farið um Evrópu þvera og endilanga með gríðalega skrautsýningu, sem heitir Apassionata. Stjarna þeirrar sýningar er Arndís Halla Ásgeirsdóttir sópransöngkona. Sýnt er í stórum húsum og skipta áheyrendur nú þegar hundruðum þúsunda. Arndís Halla syngur þar ýmislegt, sumt frumsamið, en einnig stórar aríur úr óperum svo sem aríu næturdrottningarinnar úr Töfraflautunni o.fl.
Á miðvikudagskvöldið 27. febrúar kl. 20 gefst okkur kostur á að hlýða á söng Arndísar Höllu á TÍBRÁR-tónleikum í Salnum í Kópavogi og með henni leikur tónlistarstjóri Íslensku óperunnar, Kurt Kopecky á píanó. Þetta er í fyrsta sinn sem Kopecky kemur fram í TÍBRÁ en um þessar mundir stjórnar hann óperu Verdis, La Traviata, við miklar vinsældir í Íslensku óperunni.
Arndís Halla lauk námi hér heima og að því loknu hélt hún til Berlínar í framhaldsnám, ílentist þar og starfar að list sinni. Hún hefur tekið þátt í fjölda óperusýninga af ólíku tagi og hlutverkin eru orðin mörg. Þó starfsvettvangur hennar á óperusviðinu hafi verið mest í Þýskalandi þá hefur hún tekið þátt í óperuuppfærslum víðar svo sem á Íslandi, í Frakklandi, Tékklandi og Kóreu svo eitthvað sé nefnt. Arndís Halla hefur einnig sungið víða á tónleikum og margir muna glæsilega frammistöðu hennar fagran hásumardag á Miklatúni og á Akureyri með fríðum flokki söngvara ásamt Sinfóníuhljómsveit Norðurlands. Tónleikarnir voru haldnir af BM Vallá í tilefni afmælis fyrirtækisins.
Á tónleikunum á miðvikudagskvöldið flytja þau Arndís Halla og Kurt Kopecky efnisská eftir Purcell og Schubert og fjölmargar sívinsælar glæsiaríur eftir helstu tónskáld óperusögunnar.
Miðasala er hafin og enn eru nokkur sæti laus.








