NOSFERATU – eine Symphonie des Grauens
 |
sýnd í Salnum á sunnudaginn
Deus Ex Cinema og Myrkir músíkdagar kynna:
KVIKMYNDATÓNLEIKAR:
NOSFERATU – eine Symphonie des Grauens (1922) eftir F. W. Murnau í Salnum, Kópavogi sunnudaginn 3. febrúar klukkan 17.00.
Frægasta vampírumynd allra tíma og meistaraverk þögla tímabilsins verður sýnd við lifandi undirleik Geirs Draugsvoll og Mattias Rodrick. Tónlistin við myndina er eftir danska tónskáldið Helle Solberg sem verður viðstödd á kvikmyndatónleikunum og talar um tónsmíðar sínar á pallborðinu á undan.
PALLBORÐ:
HROLLVEKJUSINFÓNÍA – tónlist og kvikmyndir helguð ódauðum í Salnum, Kópavogi klukkan 14.00.
Á undan kvikmyndatónleikunum verður haldið pallborð helgað þýska expressjónismanum og vampírugoðsögninni allt frá Max Schrek til Gary Oldman, Angel og Buffy með þáttöku tónskáldsins, Helle Solberg, og meðlimum í rannsóknarhópnum Deus Ex Cinema.
Pallborðstjórn: Oddný Sen, kvikmyndafræðingur
HULIÐSHEIMAR: NOSFERATU OG VAMPÍRUGOÐSÖGNIN – Oddný Sen.
Inngangur um þýska expressjónismann og þátt F. W. Murnaus í mótun stefnunnar með Nosferatu.
SCORING FOR THE UNDEAD
Tónlistin við Nosferatu – Helle Solberg tónskáld segir frá því hvernig tónlistin við Nosferatu varð til.
ENGILL OG ENDURLAUSN - Árni Svanur Daníelsson, guðfræðingur.
Árni fjallar um vampíruna Angel úr samnefndum sjónvarpsþáttum út frá spurningunni um sið og siðleysi en Angel er vampíra á iðrunargöngu.
GOÐSÖGNIN UM KVENVAMPÍRUNA – Elína Hrund Kristjánsdóttir, guðfræðingur. Umfjöllun um birtingarmyndir kvenblóðsuga út frá tímabilum: Nosferatu til Anne Rice.
SAKLAUST ER KONUNNAR BLÓÐ – Úlfhildur Dagsdóttir, bókmenntafræðingur.
Konan og vampíran í femínískri orðræðu og kvikmyndunum Innocent Blood (1992), Drakúla eftir Bram Stokers (1992) og Underworld (2003 og 2006).
NAGLINN, ENGILLINN OG AÐRIR DEMÓNAR VIÐ MYNNI HELJAR – umfjöllun um vampírurnar í sjónvarpsþáttunum “Buffy the Vampire Slayer”. Karítas Kristjánsdóttir, guðfræðingur.
Í SKUGGA NOSFERATUS – nokkrar blóðsuguhrollvekjur í anda F. W. Murnaus – Bjarni Randver Sigurvinsson, guðfræðingur.
Nosferatu -Eine Symphonie des Grauens, F.W. Murnau, 1922.
Í stríðslok fyrri heimstyrjaldar ríkti gullöld í þýskri kvikmyndagerð og er Friedrich Wilhelm Murnau ásamt Fritz Lang og Georg Wilhelm Pabst talinn einna mikilvægastur leikstjóra frá þeim tíma, sem oftast er kenndur við þýska expressjóníska tímabilið. Nosferatu – Eine Symphonie des Grauens (Hrollvekjusinfónían) frá 1922 er meðal frægustu verka Murnaus en myndin var ólöglega byggð á skáldsögu Bram Stokers, Drakúla. Hún er því fyrsta myndin sem gerð hefur verið um Drakúla og vampírutemað en er jafnframt expressjónískt meistaraverk. Murnau lýsti því sjálfur yfir að í myndinni hefði hann reynt að komast næst expressjónískum gildum – stefnan byggir á því að innra hugarástand er sýnt utan frá með sviðsmynd, látbragði og stíl – og notað til þess sérkennilega lýsingu og furðuleg sjónarhorn. Gott dæmi um það er útlit Nosferatus sjálfs í mögnuðum leik Max Schreck og atriðið með draugavagninum, en Murnau notaði negatífu filmunnar til að skapa draumkennt ástand þar sem svart verður hvítt. Minni eins og ógn vampírunnar, kistur, rottufaraldur og plágan voru í raun hugsuð sem tákn um hvernig komið var fyrir hinu sigraða Þýskalandi þegar myndin var í framleiðslu en hefur oftast gleymst sem áhersluþáttur í hinum fjölmörgu endurgerðum myndarinnar.
- Oddný Sen
Helle Solberg (1968) nam tónsmíðar í Lundúnaháskóla, Goldsmith’s College og þaðan lauk hún B.Mus gráðu árið 1992, og Mastersgráðu í tónsmíðum fyrir kvikmyndir og sjónvarp úr Royal College of Music árið 1997. Hún vann til 1.verðlauna í keppninni Adrian Cruft Prize in Composition fyrir verk sitt Small Thoughts for Stringquartet. Hún lærði hjá kennurum á borð við Joseph Horovitz, Simon Bainbridge, Julian Anderson og Sir Peter Maxwell Davies og hélt debuttónleika sína úr Royal College of Music þann 6.júní 1997 þar sem flutt var kammersveitarverkið Ode to Tranøy.
Helle sérhæfir sig í tónlist fyrir kvikmyndir og sjónvarp og hefur samið mikið af tónlist fyrir stuttmyndir og heimildarmyndir sem sýndar hafa verið á kvikmyndahátíðum í London og Edinborg, og sumar þeirra sýndar í sjónvarpi í Englandi og í Skandinavíu. Helle Solberg hefur ferðast víða með verk sitt Nosferatu in Concert og flytur oftar en ekki fyrirlestra tengdum flutningnum, en verkið felst í lifandi flutningi nýrrar tónlistar fyrir selló og harmonikku undir sýningu á hinni klassísku kvikmynd F.W. Murnau frá 1922. Verkið var frumflutt í Dönsku kvikmyndastofnuninni í Kaupmannahöfn í nóvember 2001 og fór svo víða um Danmörku, Svíþjóð og England með styrkjum úr Listaráði Englands og Norræna menningarsjóðnum. Nosferatu in Concert hefur síðan þá verið flutt yfir 30 sinnum.
Geir Draugsvoll er álitinn einn af mikilvægustu harmonikkuleikurum nútímans. Á verkaskrá hans má finna tónlist allt frá Bach, Mozart, Grieg og Stravinsky til nútímaskáldanna Gubaidulina, Hosokawa, Berio, Nørgaard og Piazzolla, og hefur hann ferðast víða um Evrópu, Kína og Japan. Draugsvoll hefur verið gestur á hátíðum eins og Great Hall of Moscow Conservatory (Rússland), Queen Elisabeth Hall (London), Lockenhaus Festival (Austurríki), Aldebourgh Festival (England), Edinburgh Festival, (Skotland), Octobre Normandie (Frakkland), Mittelfest (Ítalía), Konzerthaus (Berlín), Musikhalle (Hamborg), Al Bustan Festival (Líbanon), Ultima Contemporary Festival (Noregur) og Bergen International Festival, (Noregur), og hann hefur einnig leikið með hljómsveitum á borð við Þjóðarsinfóníuhljómsveit Rússlands, Kremerata Baltica, Moscow Soloists, Sinfóníuhljómsveit norska útvarpssins, Camerata Roman og fleiri.
Mattias Rodrick hefur verið lýst sem óvenju fjölhæfum sellóleikara. Hann hefur leikið á ýmsum hátíðum, s.s. Norrænum Músikdögum, Kastalatónlistarhátíðinni í Svíþjóð, ILIOS-tónlistarhátíðinni í Noregi og MUSIC AROUND. Mattias Rodrick útskrifaðist úr Royal College of Music í London og er nú sellisti í Gustav Klimt strengjakvartettinum, sem hefur orðið sífellt meira áberandi í tónlistarlífi Skandinavíu. Hann er einnig virkur flytjandi nútímatónlistar og kemur reglulega fram með tónlistarhópnum Ars Nova í Malmö. Hann hefur unnið náið með mörgum tónskáldum sem hafa tileinkað honum verk, aðallega samin fyrir rafmagnsselló. Listamannaráð Svíþjóðar (Konstnärnämnden) hefur margoft veitt Mattias Rodrick styrki fyrir nýstárlega vinnu sína með rafmagnssellóið.
Hörður Torfason á Gljúfrasteini
 |
Nú gerum við aðra tilraun til að bjóða Hörð Torfason velkominn í stofuna á Gljúfrasteini. Fella varð þennan viðburð niður síðasta sunnudag vegna veðurs. Vonandi mun veðrið ekki stoppa Hörð af öðru sinni!
Hörður verður í stofunni á Gljúfrasteini næsta sunnudag 3. febrúar kl 16:00 og mun fjalla um og flytja ljóð Halldórs Laxness bæði í tali og tónum.
Hörður hefur alist upp við skáldskap Halldórs Laxness sögur hans, leikrit og ljóð. Hann hóf snemma að setja saman lög við ljóð hans og eitt þeirra, Kveðið eftir vin minn, var á fyrstu breiðskífu Harðar frá 1970. Það náði miklum vinsældum og er sungið víða enn þann dag í dag. Ljóðið Í áfanga var síðan á annarri breiðskífu hans 1972. Hörður tileinkaði Halldóri hausttónleika sína í Jónshúsi í Kaupmannahöfn 1982 og flutti þar mörg ljóð hans við eigin lög. Árið 2002 sendi hann síðan frá sér geisladiskinn Söngvaskáld þar sem hann túlkaði ljóð Halldórs með dyggri aðstoð Vilhjálms Guðjónssonar.
Eins og áður segir hefst viðburðurinn kl. 16.00 og er aðgangur ókeypis á meðan húsrúm leyfir.
Dagskrá fram á vor 2008
Janúar: Ljóð Halldórs Laxness
Sunnudaginn 3. febrúar kl. 16.00
Hörður Torfason tónlistarmaður
Febrúar: Gerpla
Sunnudaginn 24. febrúar kl. 16.00
Bergljót Kristjánsdóttir dósent
Mars: Íslandsklukkan
Sunnudaginn 30. mars
Hallgrímur Helgason rithöfundur
Apríl: Sjálfstætt fólk
Sunnudaginn 27. apríl kl. 16.00
Einar Már Guðmundsson rithöfundur
Maí: Vefarinn mikli frá Kasmír
Sunnudaginn 25. maí kl. 16.00
Kristín Ómarsdóttir rithöfundur
Allir velkomnir á meðan húsrúm leyfir. Aðgangur ókeypis.
Hetjur í Borgarleikhúsinu
 |
Það verður valinn maður í hveru rúmi þegar verkið Hetjur eftir Gerald Sibleyras verður frumsýnt næstkomandi föstudag, þann 1. febrúar, á Nýja sviðinu í Borgarleikhúsinu. Verkið er grátbroslegt og fjallar um vinskap þriggja fyrrverandi hermanna úr fyrri heimsstyrjöld sem dvelja saman á elliheimili. Auk baráttu við valdamikla forstöðukonu hælisins reyna gömlu stríðshetjurnar að drepa tímann sem líður náttúrulega af sjálfsdáðum. Óttinn við að endalokin séu ískyggilega nærri angrar þá ljóst og leynt. Þyturinn í laufum trjánna vekur með þeim forvitni og lífsþorsta. Þá langar að leita á vit ævintýranna en hrakandi heilsa kemur í veg fyrir að þeir komist af stað.
Verkið vann til Laurence Olivier-verðlaunanna sem „The best new comedy“, þegar það var sett upp í West End árið 2006 í þýðingu Toms Stoppard. Með hlutverk félaganna þriggja fara þeir Guðmundur Ólafsson, Sigurður Skúlason og Theodór Júlíusson.
Sigurður Skúlason útskrifaðist frá Leiklistarskóla Þjóðleikhússins árið 1967 og hefur leikið við Þjóðleikhúsið hátt á annað hundrað hlutverk. Hann var einungis tíu ára þegar hann steig sín fyrstu spor á leiksviði. Sigurður hefur á gæfuríkum ferli tekist á við fjölda verkefna í leikhúsi, kvikmyndum og útvarpi og verið þar ýmist í hlutverki dagskrárgerðarmanns, leikstjóra eða leikara. Meðal þekktra kvikmynda sem hann hefur leikið í má nefna Mávahlátur, Hafið, Gemsar (en fyrir tvær síðastnefndu hlaut hann Edduverðlaunin 2002), Strákarnir okkar, Börn og Síðasti bærinn.
Theodór Júlíusson er menntaður leikari frá Drama Studio í London. Hann var fastráðinn leikari hjá Leikfélagi Akureyrar frá 1978 til 1989, en lék sitt fyrsta hlutverk hjá Leikfélagi Reykjavíkur árið 1988 og hefur síðan leikið yfir hátt í 50 hlutverk með félaginu. Theodór hefur leikstýrt fjölda sýninga hjá áhugaleikfélögum og einnig hjá Leikfélagi Akureyrar. Hann hefur leikið í fjölda útvarpsleikrita og sjónvarps- og kvikmynda, og má þar nefna Grím í Ikingut, pabbann í Englum alheimsins. Hann fór með hlutverk í mynd Hal Hartleys, Monster, Mávahlátri og með Vesturport í kvikmyndinni Börn.
Guðmundur Ólafsson starfaði fyrst með Leikfélagi Reykjavíkur árið 1984, þegar hann lék lögregluþjón og njósnara í Félegt fés. Síðan hefur hann leikið tæplega fjörutíu hlutverk hjá félaginu, m.a. Gretti í Djöflaeyjunni, Jón Hreggviðsson í Hinu ljósa mani og Tríletskí í Platonoff. Guðmundur var höfundur og leikari í einleiknum Tenórinn sem sýndur var við frábærar viðtökur fyrst i Iðnó og þá á Litla sviði Borgarleikhússins. Guðmundur starfar einnig sem rithöfundur og hefur m.a. fengið Íslensku barnabókaverðlaunin tvisvar sinnum. Þú getur séð Guðmund í söngleiknum Gretti og Viltu finna milljón? á Stóra sviðinu og í sýningunni Hetjur á Nýja sviðinu.
Hafliði Arngrímsson stundaði nám í leiklistarfræðum í Vínarborg og í Stokkhólmi 1976 til 1983. Samhliða gekk hann í leikstjórnardeild leiklistarskóla austurríska ríkisins, Max-Reunhardt-Seminar veturinn 1978 til 1979. Síðan hefur hann starfað sem leiklistarráðgjafi, aðstoðarleikstjóri, kennari, sviðsmaður, hvíslari, sýningarstjóri og ýmislegt. Hann stofnaði leikhúsið Frú Emilíu ásamt Guðjóni Pedersen 1986 og vann við öll verkefni leikhússins og hélt utan um starfsemi þess. Hann kenndi leiklistarsögu og fleira við Leiklistarskóla Íslands 1985 til 2000 og einnig við Leiklistardeild Listaháskóla Íslands 2004. Hafliði var fastráðinn leiklistarráðunautur Leikfélags Reykjavíkur 1996 til 1999 og 2000 til hausts 2003. Hafliði leikstýrði Brimi eftir Jón Atla Jónasson, sem Vesturport frumsýndi í Vestmannaeyjum 2003 en leikritið hlaut Grímuverðlaunin 2004 sem besta leikritið og verðlaun sem besta sýning á alþjóðlegu leiklistarhátíðinni New Drama í Moskvu 2005.
Þýðing: Pétur Gunnarsson. Hljóð: Ólafur Örn Thoroddsen. Ljós:Kári Gíslason. Leikmynd og búningar: Jürgen Höth og Brit Daldrop. Leikstjóri: Hafliði Arngrímsson
PÉTUR OG ÚLFURINN
 |
Laugardaginn 2. febrúar kl. 13.00 verða einstakir barna- og fjölskyldutónleikar í Salnum í Kópavogi. Á tónleikunum verður flutt tónævintýrið vinsæla um Pétur og úlfinn ásamt þáttum úr Myndum á sýningu eftir Mussorgsky. Sögumaður á tónleikunum er Sigurþór Heimisson leikari. Tónleikarnir eru liður í TKTK tónleikaröð kennara Tónlistarskóla Kópavogs, og eru klukkustundarlangir án hlés.
Tónlistin er leikin í útsetningum fyrir blásarakvintett af Pamelu De Sensi flautuleikara, Eydísi Franzdóttur óbóleikara, Rúnari Óskarssyni klarínettuleikara, Kristínu Mjöll Jakobsdóttur fagottleikara og Emil Friðfinnssyni hornleikara.
Pétur og úlfurinn er ævintýri fyrir leiklestur og hljómsveit og er bæði sagan og tónlistin eftir rússneska tónskáldið Prokofiev. Prokofiev hafði farið með syni sína tvo í tónleikhús barna í Moskvu og þar datt honum í hug að semja tónverk af þessu tagi. Sagan segir frá Pétri sem stelst út á engið í óþökk afa síns. Þar glímir hann við ógnvættinn ógurlega, úlfinn, með hjálp fuglsins og kattarins, en úlfurinn hefur þá þegar gleypt veslings öndina, sem hafði synt í makindum á tjörninni. Verkið var samið til að kynna fyrir börnum hljóðfæri sinfóníuhljómsveitarinnar. Flautan er fuglinn, óbóið öndin, klarínettan kötturinn, fagottið afinn, hornið úlfurinn og hér skiptast öll hljóðfærin á að leika stef Péturs í stað strokhljóðfæranna. Hin mikla athygli og vinsældir sem verkið fékk kom meira að segja höfundinum sjálfum á óvart.
Rússneska tónskáldið Modest Mussorgsky samdi verkið Myndir á sýningu 1874 í tengslum við sýningu náins vinar síns, myndlistarmannsins Victors Hartmanns. Myndir á sýningu; er samsett af fjórtán þáttum, tíu sem eru um myndir en fimm um gönguleiðir frá einni mynd til annarar. Gönguleiðirnar eru alltaf með sama þema en samt með tilbrigðum sem lýsa hughrifum tónskáldsins eftir að hafa séð ákveðnar myndir. Á tónleikunum verða fluttir átta þættir úr verkinu: Sá fyrsti lýsir myndinni “gamli kastalinn” þar er farandtónlistarmaður sem syngur söng sinn fyrir framan miðaldakastala í hrörlegu umhverfi. Önnur myndin “Tuileries” sýnir nokkur börn sem leika sér glöð í garðinum undir vökulu auga fóstranna sem eru á spjalli. Þriðja myndin “Dans hænsnaunganna í skurninu” sýnir dansara klædda sem hænsnaunga koma út úr eggi. Á fjórðu myndinni “Limoges” eru konur á spjalli á markaðstorginu í franska bænum Limoges, smátt og smátt breytist spjallið í mikið rifrildi. Í “Kofinn á fuglafótum” er norninni Baba Yaga lýst, hræðilegri veru sem er sett upp sem kofi með fuglsfætur og lítur út eins og gauksklukka. Tónlistin lýsir hræðslu tónskáldsins er hann kemur í hræðilega hellinn hennar. Hartmann sem arkitekt hafði skipulagt mikið hlið inn í Kiev í endurreisnarstíl Rússa og varð það Musorgsky innblástur fyrir síðasta hluta tónverksins. Takturinn er hátíðlegur og aðalstefið endurtekið.
Almennt miðaverð 1.500 / 1.200 kr. / Kennarar Tónlistarskóla Kópavogs kr. 500
Nemendur Tónlistarskóla Kópavogs og foreldrar/forráðamenn frítt.
Sími í miðasölu er 5 700 400 og er opið virka daga kl. 10-16 og klst. fyrir tónleika.
Ættstór fiðludís og brasilísk sveifla
 |
| Natasha Korsakova. |
Á tónleikum Sinfóníuhljómsveitar Íslands á fimmtudaginn leiða saman hesta sína tveir tónlistarmenn sem eiga ættir að rekja til tveggja stórmenna tónlistarsögunnar. Í ættartré brasilíska hljómsveitarstjórans John Neschling leynist ekki minni maður en tónskáldið og formbyltingarmaðurinn Arnold Schönberg og eins og nafnið bendir til er fiðluleikarinn Natasha Korsakova afkomandi hins rómaða rússneska tónskálds Nikolaj Rimskíj-Korsakov. Hún leikur sívinsælan fiðlukonsert Brahms, en auk hans eru á efnisskránni magnþrungin sinfónía nr. 2 eftir Rakmaninoff og leiftrandi brasilískur konsertforleikur eftir Carmargo Guarnieri.
Natasha Korsakova er af rússneskum og grískum ættum og hóf fiðlunám fimm ára gömul. Hún vakti snemma athygli fyrir hæfileika sína og lærði m.a. hjá föður sínum sem var rómaður fiðlukennari, og hjá Saschko Gawriloff við Tónlistarháskólann í Köln. Hún hefur komið fram í mörgum þekktustu tónlistarsölum heims, m.a. Berlínarfílharmóníunni, Gewandhaus í Leipzig og Wigmore Hall í Lundúnum. Irína, ekkja Dmítrí Sjostakovitsj, bauð henni að leika á minningartónleikum um mann sinn árið 2000 og síðan hefur hún leikið með fjölda þekktra tónlistarmanna, m.a. Gidon Kremer og Mstislav Rostropovitsj.
Natöshu er margt til lista lagt. Hún talar sex tungumál, skrifar skáldsögur í frístundum og leikur á fiðlu smíðaða af Vincenzo Panormo um 1770. Hún er á samningi við fatahönnuðinn Lauru Biagiotti og klæðist kjólum hennar hvar sem hún kemur fram.
John Neschling fæddist í Rio de Janeiro en er af austurrísku bergi brotinn og hefur búið og starfað í Evrópu frá árinu. Hann var einn af aðalstjórnendum Ríkisóperunnar í Vínarborg um árabil og hefur stjórnað fjölda hljómsveita í Bandaríkjunum, m.a. í Pittsburgh. Þá hefur Neschling stjórnað í heimalandi sínu, m.a. í São Paulo og Rio de Janeiro, og var ráðinn listrænn stjórnandi Sinfóníuhljómsveitarinnar í São Paulo árið 1997. Hann hefur auk þess samið tónlist við fjölda brasilískra kvikmynda og var sæmdur riddarakrossi brasilísku ríkisstjórnarinnar árið 1997.
Súpufundir dýpka upplifunina
Tónleikakynningar, eða “Súpufundir” Vinafélags Sinfóníuhljómsveitarinnar, eru skemmtileg ábót á tónleikaferðina. Þeir eru haldnir á undan völdum tónleikum í vetur og einn þeirra verður núna á fimmtudaginn. Þar mun Árni Heimir Ingólfsson, tónlistarfræðingur og tónlistarstjóri SÍ, segja frá verkunum sem flutt verða.
Á súpufundinum, sem verður að vanda á Hótel Sögu og hefst kl. 18.00. Þátttakendum verður boðið upp á súpu og kaffi. Aðgangur er öllum heimill og aðgangseyrir er aðeins 1.200 kr. fyrir fyrirlestur og súpu.
Það skal vanda sem lengi á að standa
 |
Jón Friðjónsson prófessor talar um biblíuþýðinguna nýju
Á fimmtudagskvöldið 31. janúar kl. 20 heldur Jón Friðjónsson prófessor erindi á rannsóknarkvöldi Félags íslenskra fræða um nýju biblíuþýðinguna: “Það skal vanda sem lengi á að standa.” Erindið verður haldið í húsi Sögufélagsins, Fischersundi 3.
Í erindinu verður fjallað um málfar, framsetningu, stíl og myndmál í nýju Biblíunni. Teflt verður fram ýmsum dæmum úr nýju þýðingunni og þau borin saman við samsvaranir úr eldri útgáfum.
Jón G. Friðjónsson er prófessor í íslensku máli við Háskóla Íslands. Hann hefur skrifað ýmsar greinar í bækur, blöð og tímarit, einkum á sviði málsögu, forsetninga og setningafræði. Þá hefur hann ritað kennslubækur um íslensku auk bókanna Rætur málsins (1997) og Mergur málsins (1993). Í Rótum málsins er fjallað um föst orðasambönd sem eiga rætur sínar í biblíumáli en í Merg málsins er fjallað um íslensk orðatiltæki, uppruna þeirra og sögu. Fyrir hina síðarnefndu hlaut hann Íslensku bókmenntaverðlaunin á sviði fræðirita. Hún kom út í aukinni og endurskoðaðri útgáfu haustið 2006. Frá árinu 2003 hefur Jón séð um þáttinn Íslenskt mál í Morgunblaðinu.
Afmælistónleikar Mozarts
 |
á Kjarvalsstöðum á sunnudag
Sunnudaginn 27. janúar kl. 20:00 verða haldnir á Kjarvalsstöðum á vegum Reykjavíkurborgar hinir árlegu Mozart-tónleikar í tilefni af fæðingardegi tónskáldsins.
Fluttar verða tvær sónötur fyrir píanó og fiðlu kv.376 og kv.481 ásamt píanósónötu kv.576 og Kegelstatt tríóinu kv.498 fyrir klarinett víólu og píanó.
Flytjendur eru Krystyna Cortes og Valgerður Andrésdóttir píanóleikarar, Laufey Sigurðardóttir fiðluleikari, Þórunn Ósk Marinósdóttir víóluleikari og Einar Jóhannesson klarinettuleikari. Helgi Jónsson mun spjalla um tónskáldið og tónlistina sem flutt verður.
Aðgöngumiðasala við innganginn.
SÖNGVAR, SVÍTUR OG DANSAR
FRÁ 16. OG 17. ÖLD
Næstkomandi sunnudagskvöld 27. janúar kl. 20 verða fluttir í TÍBRÁ, tónleikröðinni í Salnum, söngvar, svítur og dansar frá 16. og 17. öld. Það er altsöngkonan Jóhanna Halldórsdóttir ásamt þeim Hildigunni Halldórsdóttur, sem leikur á barokkfiðlu, Ólöfu Sesselju Halldórsdóttur á viola da gamba og Guðrúnu Óskarsdóttur á semball, sem flytur enska tónlist eftir Henry Purcell, John Blow, Thomas Ford, Thomas Weelkes, Tobias Hume, Henry Lawes, Thomas Morley, Orlando Gibbons, John Dowland og John Eccles á tónleikum sem þær kalla “Music for a while”.
Henry Purcell (1659-1695) er líklega þekktasta nafn enskrar tónlistarsögu á 17. öld. Á stuttri æfi samdi hann fjöldan allan af stórkostlegum sönglögum. Þau eru margvísleg að gerð, dramatísk og flúruð, en líka létt og dansandi. John Blow (1648-1708) var kennari Purcells og orgelleikari við Westminster Abbey, staða sem Purcell tók síðar við. Milli þeirra ríkti mikil og gagnkvæm virðing og vinátta, og heimildir herma að dauði Purcells, langt fyrir aldur fram, hafi verið Blow mikið áfall.
Á þessum tónleikum ferðumst við aftur á seinni hluta 16. aldar og kynnumst fyrirrennurum Purcell, meisturum á borð við Tobias Hume (1579-1645), Thomas Morley (1557-1602), Henry Lawes (1595-1662) og John Dowland (1563 1626). Sönglög þess tíma eru sum hver gædd sannri breskri kímni og kaldhæðni, sum eru ægifögur og heimspekileg, og önnur lýsa vonleysi og trega. Sem sagt nokkurn veginn allt litrófið. John Eccles er af mörgum talinn vera það tónskáld sem brúar bilið milli Purcell og Händel og því tilvalið að kynna verk hans hér á þessum tónleikum.
Óbærilegur léttleiki tilverunnar
 |
Áhorfendur finna það glöggt í nýrri kvikmynd Baltasars Kormáks, Brúðgumanum, hvað leikararnir fengu drjúgan tíma til að skapa persónur sínar og búa til sögu þeirra. Hópurinn hafði búið með þessum karakterum í hálft ár eða svo þegar kvikmyndin var tekin og um það bil heilt ár þegar hann fór upp á stóra svið Þjóðleikhússins með systurverkið Ívanov.
Þótt tíminn hafi verið styttri til undirbúnings kvikmyndarinnar virðast persónurnar sannari og raunverulegri þar en á sviðinu. Kannski er það eðlilegt því persónur myndarinnar búa á Íslandi samtímans og leikararnir hafa átt auðveldara með að sjá þær í ákveðnu samhengi, skilja þær og tengjast þeim tilfinningaböndum en Rússunum hans Tsjekhovs. Það er líka snjallt hvernig handritshöfundarnir hafa tengt rússneska lágaðalinn sem á land en hefur lítið upp úr því við íslenska smábisnissmenn sem eiga land en vita ekkert hvernig þeir eigi að nýta það. Líka er vel hugsað á þessum stað og tíma að láta djúpstæða óhamingju koma fram í þráhyggjukenndri peningagræðgi, eins og hjá veitingakonunni Sísí sem Ólafía Hrönn leikur af tærri snilld.
Upp úr þessari vinnu hópsins og leikriti Tsjekhovs hafa handritshöfundarnir, Ólafur Egill Egilsson og leikstjórinn, samið handrit sem er þétt, hugmyndaríkt, fyndið, ljúfsárt og jafnvel átakanlegt. Flatey, þetta margnýtta kvikmyndaver Íslendinga, fær loksins að koma fram eins og hún er í nútímabúningi og stendur sig líka prýðilega. Veður var með eindæmum gott meðan á tökum stóð; bjarta sumarnóttin sem við upplifum með brúðgumanum og vinum hans aðfaranótt brúðkaupsdagsins verður ógleymanleg fyrir fegurð náttúrunnar og fegurð söngsins sem sunginn er. Svo verða sólbitnar persónurnar jafnvel ennþá fallegri en leikararnir eiga að sér, freknóttar og rjóðar á tjaldinu.
Brúðguminn er afar ánægjulegur listviðburður, ekki eingöngu út af fegurðinni og gleðinni heldur af því að undiraldan er svo sérkennilega þung og ágeng, þrátt fyrir fjörið. Það rímar vel við upprunalegan höfund verksins. Hjartsláttur tímans heyrist svo vel í þessari mynd – í samskiptum hjónanna Jóns (Hilmir Snær) og Önnu (Margrét Vilhjálmsdóttir) sem elskuðu hvort annað svo ákaft uns þunglyndi hennar gerði hann þreyttan og smeykan; í samskiptum hjónanna Lárusar (Jóhann Sigurðarson) og Sísíar, í vináttu Jóns og Sjonna (Ólafur Darri), og þó fyrst og fremst í samskiptum Jóns við ungu stúlkuna Þóru (Laufey Elíasdóttir) sem ekki lætur segjast en heimtar að giftast honum, þvert ofan í allra ráð, meira að segja brúðgumans. Með Brúðgumanum efnir Baltasar Kormákur öll loforðin sem fyrri bíómyndir hans hafa gefið.
Vikan var svo kórónuð með því að opnuð var sérstaklega skemmtileg listsýning í Gerðarsafni. Þar bjóða verslunarmennirnir Sævar Karl og Erla Þórarinsdóttir gestum inn í listasafn sitt sem þau hafa safnað í árum og áratugum saman. Þar sjáum við verk eftir margan óvæntan listamann – og margan óvæntan dýrgripinn eftir kunna listamenn. Ég bendi sérstaklega á málverk Kristjáns Davíðssonar sem gefa góða hugmynd um hann, og stór málverk Gylfa Gíslasonar sem sýna óvænta þróun hans í listinni um aldamótin. Líka var merkilegt að skoða gestina á opnuninni, viðskiptavini hjónanna gegnum árin sem allir skörtuðu sínu fínasta pússi, beint úr Bankastrætinu!
Silja Aðalsteinsdóttir, Viðskiptablaðið 25.1. 2008
Fyrirlestur Slavoj Zizek
 |
á Háskólatorgi á laugardag
Slóvenski heimspekingurinn Slavoj Zizek heldur fyrirlestur við Háskóla Íslands laugardaginn 26. janúar kl. 13:30 í sal HT-102 (Auditorium 1) á Háskólatorgi.
Að fyrirlestrinum loknum mun Zizek árita Órapláguna, nýútkomna bók sína í flokki Lærdómsrita Bókmenntafélagsins, í Bóksölu stúdenta.
Zizek kemur hingað til lands á vegum útgefanda síns á Íslandi, Hins íslenska bókmenntafélags. Fyrirlesturinn er í boði Bókmenntafélagsins, Heimspekistofnunar Háskóla Íslands, Félags áhugamanna um heimspeki og Listaháskóla Íslands.
Zizek fæddist í Ljubljana 1949 og hefur vakið mikla athygli um allan heim á síðustu árum og áratugum fyrir frjóa, líflega og vægðarlausa greiningu á samfélagi og menningu.
Hér fyrir neðan má sjá útdrátt úr efni fyrirlestrarins, sem fluttur verður á ensku og nefnist „Embedded in ideology“.
INNLIMUÐ Í HUGMYNDAFRÆÐI
Hvað er hugmyndafræði? Þegar fengist er við vanda sem eflaust er raunverulegur, hefur sú athöfn að festa fingur á honum og skynja hann á hugmyndafræðilegan hátt ósýnilegan blekkingarleik í för með sér. Svo dæmi sé tekið: hugtakið umburðarlyndi vísar til raunverulegs vanda – hvernig er hægt að vera á móti umburðarlyndi í garð útlendinga, eða á móti femínisma, eða hlynntur hómófóbíu? Það sem menn ættu hins vegar að snúast gegn er sá skilningur á rasisma (sem í dag er orðinn sjálfvirkur) að hann sé skortur á umburðarlyndi: hvers vegna er talið að fjölmörg álitamál nú um stundir snúist um umburðarleysi, frekar en ójöfnuð, arðrán eða óréttlæti? Hvers vegna er umburðarlyndi lagt fram sem lausn á vandanum, frekar en frelsisbarátta, pólitísk barátta, eða jafnvel vopnuð barátta? Að sveipa málin dulúð með þessum hætti er ekki til marks um fágaðan málflutning og rökræðu: það er hluti af ósjálfráðum hversdagsskilningi okkar á hugmyndafræði – líkt og blaðamennirnir sem segja fréttir frá Írak eru umkringdir hermönnum Bandaríkjahers erum við öll innlimuð í hugmyndafræði.