Kínversk þjóðlagasöngskemmtun
í Salnum í Kópavogi
Heimskunnir kínverskir tónlistarmenn í Þjóðlagahljómsveit Söngleikja- og dansstofnunar Wuhan koma fram á tvennum tónleikum í Salnum, miðvikudagskvöldið 3. október og föstudagskvöldið 5. október. Hér er á ferð tuttugu manna hópur hljóðfæraleikara og söngvara sem hefur hlotið fjölmargar viðurkenningar og komið fram víða um heim. Á tónleikunum mun hópurinn flytja hefðbundna og nýja kínverska tónlist og spreyta sig á íslenskri tónlist.
Söngleikja- og dansstofnun Wuhan er stór sýningarhópur sem var settur á fót fyrir meira en 60 árum og hefur á þessum árum alls sett upp meira en 30 stórar söng- og danssýningar. Stofnunin hefur margsinnis sýnt á erlendri grundu og eflt með því menningarsamskipti Kína og umheimsins. Löndin sem listamennirnir hafa komið fram í eru yfir 20 talsins, m.a. Norður-Kórea, Kambódía, Singapore, Tékkland, Japan, Ástralía, Nýja-Sjáland, fyrrum Sovétríkin, Ítalía, Þýskaland, Pólland, Rúmenía, Ungverjaland, Malta, Venezúela og Danmörk.
Nokkur sæti laus!
Miðasala á www.salurinn.is og í síma 5 700 400
Miðaverð: 2.500 kr.
Nánari upplýsingar um dagskrá Kínverskrar menningarhátíðar er að finna á vef Kópavogsbæjar: http://www.kopavogur.is
Pistlar og leikhús
 |
Sjá http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublIntro&intCatId=112
Þurfið þið að stytta stundir?
 |
Það mætti halda af leikskrá Óhapps! sem var frumsýnt í Þjóðleikhúsinu um síðustu helgi, að þar sé verið að fjalla um Kastljós Sjónvarpsins. Framan á henni eru langar og mjóar sneiðar af andlitum leikaranna eins og á auglýsingum Sjónvarpsins á eftirlætisefni sínu. En reyndar held ég að fremur sé verið að dissa líkið af NFS-sjónvarpsstöðinni í leikritinu en Kastljós eða Kiljan.
Óhapp! gerist öðrum þræði inni á afskaplega frjálslegri sjónvarpsstöð þar sem sjónvarpskokkurinn (Stefán Hallur Stefánsson) er að elda ljúffenga lambasteik handa gestum stöðvarinnar og starfsfólki hennar, þeim Rósu (Dóra Jóhannsdóttir), sem les sömu fréttina aftur og aftur með sinni sviplausu fréttamannsrödd eins og hún viti ekkert hvað hún er að segja, og Brynju (Elma Lísa Gunnarsdóttir) sem opinmynnt og eiturhress talar glaðlega við áhorfendur og gesti sína (en veit kannski ekkert betur hvað hún er að segja). Þarna er fátt skipulagt nema kaosið, og í rauninni verður ekki einu sinni ótrúlegt þegar verkfræðingurinn Halldór (Atli Rafn Sigurðarson) ráfar inn í beina útsendingu (það er jú allt í beinni) til að segja sína útgáfu af “óhappinu” sem verkið heitir eftir. Áður hafa bæði kona hans (Katla Margrét Þorgeirsdóttir) og vinur (og eljari), sjónvarpssálfræðingurinn Daníel (Kjartan Guðjónsson), fjallað um efnið á stöðinni. Þar er allt rætt og reifað endalaust á þennan dæmigerða yfirborðslega hátt sem einkennir sjónvarpsumræður
Óhapp! eftir Bjarna Jónsson tekur íslenskan samtíma föstum tökum (þó að NFS hafi farið eins og hún fór er hún vissulega góður fulltrúi íslensks samtíma), og það fer vel í litlu rými eins og Kassanum. Á einkar haganlegan hátt skapar Börkur Jónsson svið þar sem sjónvarpsstöðin frjálslega og heimili Halldórs og Jóhönnu skarast þannig að eldhús sjónvarpskokksins verður þegar verkast vill líka eldhúsið heima hjá hjónunum sem urðu fyrir “óhappinu”. Um leið er boðið upp á samfléttun veruleika og sýndarveruleika – sjónvarpið treðst inn í líf hjónanna eins og þau troða sér í sjónvarpið – og þessi troðningur nær hámarki í makalausu atriði í lok sýningarinnar. Fingraför Stefáns Jónssonar leikstjóra eru greinileg á Óhappi! og kannski óþarfi að nefna það að þið eigið ekki að missa af þessari sýningu.
Tveim dögum seinna var frumsýning á sviðinu undir Kassanum, því sem kallað er Kúlan, á barnaleikritinu Gott kvöld eftir Áslaugu Jónsdóttur. Þar tókust líka á veruleiki og sýndarveruleiki en í þetta sinn er það hugarheimur lítils stráks (Vignir Rafn Valþórsson) sem opnast og breiðir úr sér frammi fyrir áhorfendum. Strákur þarf að vera einn heima meðan pabbi (Baldur Trausti Hreinsson) sækir mömmu (Þórunn Erna Clausen) í vinnuna. Við sjáum á klukkunni á veggnum að hann er ekki í burtu nema tíu mínútur, en það getur tognað úr tíu mínútum ef maður er lítill og háttaður. Hugurinn er fljótur að hugsa upp gríðarlega margt sem gæti gerst. Ekki bætir úr skák hvað bangsi er óttaleg raggeit, verður skelfingu lostinn við það eitt að heyra orð eins og “hungurvofa” eða “hrekkjasvín”. Þá er eins gott að strákur sé staffírugur, huggi bangsa og mæti hverjum gesti með æ meira öryggi og jafnvel fögnuði þegar frá líður.
Því allir sem bangsi óttast að komi í heimsókn líta inn, líka Tímaþjófurinn, Letihaugurinn, Hávaðaseggurinn, Fýlupokinn og Leiðindaskjóðan, svo fáeinir séu taldir. Og allir fá þeir á sig nýstárlega mynd, annað hvort í lifandi líkama eða brúðu – nema hvort tveggja væri eins og í Tímaþjófnum. Það er ekki lítils virði að komast að því hvernig hann lítur út! Brúðurnar voru verk Helgu Arnalds og þær voru hver annarri frumlegri. Sú besta var hræðslupúkinn sem minnti á lítinn titrandi smeykan sjimpansa þar sem hann hjúfraði sig að stráknum. Andlitið á honum verður ógleymanlegt. Áslaug hannaði sjálf haganlegt sviðið og samdi söngtextana sem Sigurður Bjóla hefur samið bráðgóð lög við. Fyrirsögnin á þessum pistli er einmitt lína úr söng Tímaþjófsins. Þetta er einstaklega falleg og fagmannleg sýning eins og vænta má af leikstjóranum margreynda, Þórhalli Sigurðssyni.
Silja Aðalsteinsdóttir, Viðskiptablaðið 28. sept. 2007
Þurfið þið að stytta stundir?
 |
Það mætti halda af leikskrá Óhapps! sem var frumsýnt í Þjóðleikhúsinu um síðustu helgi, að þar sé verið að fjalla um Kastljós Sjónvarpsins. Framan á henni eru langar og mjóar sneiðar af andlitum leikaranna eins og á auglýsingum Sjónvarpsins á eftirlætisefni sínu. En reyndar held ég að fremur sé verið að dissa líkið af NFS-sjónvarpsstöðinni í leikritinu en Kastljós eða Kiljan.
Óhapp! gerist öðrum þræði inni á afskaplega frjálslegri sjónvarpsstöð þar sem sjónvarpskokkurinn (Stefán Hallur Stefánsson) er að elda ljúffenga lambasteik handa gestum stöðvarinnar og starfsfólki hennar, þeim Rósu (Dóra Jóhannsdóttir), sem les sömu fréttina aftur og aftur með sinni sviplausu fréttamannsrödd eins og hún viti ekkert hvað hún er að segja, og Brynju (Elma Lísa Gunnarsdóttir) sem opinmynnt og eiturhress talar glaðlega við áhorfendur og gesti sína (en veit kannski ekkert betur hvað hún er að segja). Þarna er fátt skipulagt nema kaosið, og í rauninni verður ekki einu sinni ótrúlegt þegar verkfræðingurinn Halldór (Atli Rafn Sigurðarson) ráfar inn í beina útsendingu (það er jú allt í beinni) til að segja sína útgáfu af “óhappinu” sem verkið heitir eftir. Áður hafa bæði kona hans (Katla Margrét Þorgeirsdóttir) og vinur (og eljari), sjónvarpssálfræðingurinn Daníel (Kjartan Guðjónsson), fjallað um efnið á stöðinni. Þar er allt rætt og reifað endalaust á þennan dæmigerða yfirborðslega hátt sem einkennir sjónvarpsumræður
Óhapp! eftir Bjarna Jónsson tekur íslenskan samtíma föstum tökum (þó að NFS hafi farið eins og hún fór er hún vissulega góður fulltrúi íslensks samtíma), og það fer vel í litlu rými eins og Kassanum. Á einkar haganlegan hátt skapar Börkur Jónsson svið þar sem sjónvarpsstöðin frjálslega og heimili Halldórs og Jóhönnu skarast þannig að eldhús sjónvarpskokksins verður þegar verkast vill líka eldhúsið heima hjá hjónunum sem urðu fyrir “óhappinu”. Um leið er boðið upp á samfléttun veruleika og sýndarveruleika – sjónvarpið treðst inn í líf hjónanna eins og þau troða sér í sjónvarpið – og þessi troðningur nær hámarki í makalausu atriði í lok sýningarinnar. Fingraför Stefáns Jónssonar leikstjóra eru greinileg á Óhappi! og kannski óþarfi að nefna það að þið eigið ekki að missa af þessari sýningu.
Tveim dögum seinna var frumsýning á sviðinu undir Kassanum, því sem kallað er Kúlan, á barnaleikritinu Gott kvöld eftir Áslaugu Jónsdóttur. Þar tókust líka á veruleiki og sýndarveruleiki en í þetta sinn er það hugarheimur lítils stráks (Vignir Rafn Valþórsson) sem opnast og breiðir úr sér frammi fyrir áhorfendum. Strákur þarf að vera einn heima meðan pabbi (Baldur Trausti Hreinsson) sækir mömmu (Þórunn Erna Clausen) í vinnuna. Við sjáum á klukkunni á veggnum að hann er ekki í burtu nema tíu mínútur, en það getur tognað úr tíu mínútum ef maður er lítill og háttaður. Hugurinn er fljótur að hugsa upp gríðarlega margt sem gæti gerst. Ekki bætir úr skák hvað bangsi er óttaleg raggeit, verður skelfingu lostinn við það eitt að heyra orð eins og “hungurvofa” eða “hrekkjasvín”. Þá er eins gott að strákur sé staffírugur, huggi bangsa og mæti hverjum gesti með æ meira öryggi og jafnvel fögnuði þegar frá líður.
Því allir sem bangsi óttast að komi í heimsókn líta inn, líka Tímaþjófurinn, Letihaugurinn, Hávaðaseggurinn, Fýlupokinn og Leiðindaskjóðan, svo fáeinir séu taldir. Og allir fá þeir á sig nýstárlega mynd, annað hvort í lifandi líkama eða brúðu – nema hvort tveggja væri eins og í Tímaþjófnum. Það er ekki lítils virði að komast að því hvernig hann lítur út! Brúðurnar voru verk Helgu Arnalds og þær voru hver annarri frumlegri. Sú besta var hræðslupúkinn sem minnti á lítinn titrandi smeykan sjimpansa þar sem hann hjúfraði sig að stráknum. Andlitið á honum verður ógleymanlegt. Áslaug hannaði sjálf haganlegt sviðið og samdi söngtextana sem Sigurður Bjóla hefur samið bráðgóð lög við. Fyrirsögnin á þessum pistli er einmitt lína úr söng Tímaþjófsins. Þetta er einstaklega falleg og fagmannleg sýning eins og vænta má af leikstjóranum margreynda, Þórhalli Sigurðssyni.
Silja Aðalsteinsdóttir, Viðskiptablaðið 28. sept. 2007
Ókindin á háaloftinu
 |
Það rann ekki skýrt upp fyrir mér hvað Hamskiptin eftir Kafka eru djúpur og margræður harmleikur fyrr en á sýningu Vesturports á stóra sviði Þjóðleikhússins í gærkvöldi. Ástæða þess er að einhverju leyti sú að ég var unglingur þegar ég las bókina fyrst og fann fyrst og fremst til með foreldrum og systur piltsins Gregors að þurfa að þola þetta kvikindi í húsinu. Ég tók mér sem sagt stöðu með fjölskyldunni þó ég hefði vissulega samúð með Gregor. Minnir mig. En í gærkvöldi rann upp fyrir mér hrikalegt umfang þessa makalausa verks, enda er sýningin afar vönduð hvar sem á hana er litið og stefnir einbeitt að því að ná kjarna verksins upp á sviðið og út í sal.
Það sem fyrst mætir augum okkar er svið Barkar Jónssonar. Millistéttarheimili á fyrri hluta 20. aldar í stóru og smáu. Svolítið dimmt og drungalegt, hátíðlegt heimili með matborðið í hjartastað. Svo koma húsráðendur inn, móðirin vel tilhöfð (Elva Ósk Ólafsdóttir), dóttirin fríðleiks lipurtá (Nína Dögg Filippusdóttir) og faðirinn virðulegur, svolítið strangur á siðunum (Ingvar E. Sigurðsson), má ekki vamm sitt eða sinnar fjölskyldu vita. Þau setjast að morgunverði, ekki vitandi annað en fyrirvinna heimilisins, sonurinn Gregor (Gísli Örn Garðarsson) sé löngu farinn til starfa sinna sem sölumaður hjá stóru fyrirtæki.
En uppi á lofti berst Gregor við rúmfötin og veit ekki hvernig hann á að komast fram úr, af því hann hefur breyst í bjöllu um nóttina. Þegar faðirinn finnur skóna hans á stigapallinum fara þau upp á loft og banka á dyrnar hjá honum, faðirinn strangur og reiður, móðirin skilningsrík og samúðarfull. Eftir talsverða stund tekst bjöllunni að hnika lyklinum til í skránni með kjaftinum, þau þrjú ganga inn – og sjá skrímslið – dýrið – viðbjóðinn sem þaðan í frá verður óbærilegur baggi á þeim.
Saga Kafka er könnun á viðbrögðum fólks við því þegar eitthvað óvænt og óhugnanlegt kemur fyrir einn úr hópnum. Og hann sýnir báðar hliðar, bæði öfgakennd viðbrögð hinna og hyldjúpan sársauka þess sem verður fyrir áfallinu. Í stóra samhenginu er eðlilegt að sjá gyðingaofsóknir í verkinu, og er persóna herra Fischers (Ólafur Egill Egilsson) mótuð samkvæmt þeim skilningi í sýningunni. Bókin kom að vísu út 1915, mörgum árum fyrir valdatöku nasista í Þýskalandi, en það voru ekki nasistar sem fundu upp á að ofsækja gyðinga þótt þeir hafi náð mestri færni í því. En táknræn merking verksins er alls ekki einhlít. Menn gera sínum nánustu skömm til með svo margvíslegum hætti – með því að drekka of mikið, verða geðveikur, you name it.
En eiginlega verður manni fyrst fyrir núna að undrast fyrirlitninguna sem vinnunni er sýnd. Á okkar tímum er ímynd manns svo bundin við starfið sem maður gegnir, en fyrir einni öld var ennþá fínast að gera ekki neitt (og víst er það svona enn í sumum kreðsum). Samsa fjölskyldan á ekki eignir og þarf að lifa á verkalaunum. Faðirinn fór á hausinn með fyrirtæki sitt og síðan er Gregor fyrirvinna fjölskyldunnar, og fjölskyldan lítur eiginlega á hann sem dýr – vinnudýr – áður en hann breytist í dýr. Það hræðilegasta við hinar breyttu aðstæður, í augum hinna, er að faðirinn og dóttirin neyðast til að fara að vinna! Um þetta mætti skrifa langt mál og merkilegt.
Þetta er sýning sem segir öllu fólki eitthvað – um það sjálft, annað fólk, samfélagið eða heiminn. Ógleymanleg verður hún fyrir allt, umgjörðina, textann (Jón Atli Jónasson þýddi), tónlistina (Nick Cave og Warren Ellis) og leikinn (Gísli Örn og David Farr stýra). Leikararnir fimm unnu verk sitt af nákvæmni og alúð, en ógleymanleg verður sýningin þó fyrst og fremst vegna Gísla Arnar sem leikur Gregor þannig að samúðin verður eins og snæri sem herðist meir og meir að hálsinum.
Myndlistin um helgina
 |
Laugardaginn 29. september kl. 13:00 gengst Listasafn Reykjavíkur fyrir málþingi og listamannsspjalli um málarann Eggert Pétursson á
Kjarvalsstöðum. Þátttakendur eru auk listamannsins, Ólöf K. Sigurðardóttir sýningarstjóri og deildarstjóri fræðsludeildar safnsins og myndlistarmaðurinn Ingólfur Arnarson, en bæði rita í hina veglegu bók um listamanninn sem kom út í tilefni af sýningunni.
Sýningu Eggerts Péturssonar hefur verið afar vel tekið af öllum aldurshópum og aðsókn á hana verið jöfn og þétt. Frá því sýningin var opnuð, 8. september, hafa daglegir gestir að jafni verið 450 eða alls um 8.500 gestir á tæplega þremur vikum. Sýningin spannar feril Eggerts frá upphafi til dagsins í dag og eru þar rúmlega fimmtíu verk til sýnis.
Eggert hélt sína fyrstu einkasýningu árið 1980 og hefur síðan haldið fjölda einka- og samsýninga hérlendis og erlendis. Eggert hlaut önnur verðlaun Carnegie Art Award sjóðsins árið 2006. Eftir hann liggja margar myndskreytingar en kunnust er myndskreyting hans í nýrri útgáfu bókarinnar Íslensk flóra sem Ágúst H. Bjarnason grasafræðingur skrifaði og kom út árið 1983.Jónsdóttur og Sigrúnu Hrólfsdóttur hefur starfað saman í rúman áratug. Vegna þeirra tímamóta og í tilefni af umfangsmikilli yfirlitssýningu þeirra í Hafnarhúsinu boða þær til listamannsspjalls í fjölnotasal Hafnarhússins næstkomandi sunnudag klukkan 15:00. Þar verður litið yfir farinn veg og litrík fortíð gerð upp. Þremenningarnir skoða sögu sína í máli og myndum en listamaðurinn Hekla Dögg Jónsdóttir og Ólöf K. Sigurðardóttir deildarstjóri fræðsludeildar safnsins munu taka þátt í spjallinu ásamt fleirum.
Sýning Magnúsar Tómassonar í Listasafni ASÍ við Freyjugötu heitir “Drasl” og stendur til 21. október. Magnús verður sjálfur með leiðsögn um sýninguna sunnudaginn 14. okt. kl. 15.
Sýningarnar í Gerðarsafni eru annars vegar á kínverskum menningararfi frá borgarsafni Wuhan í Kína og á abstrakt vatnslitamyndum frá Íslandi eftir Yu Xi. Þær standa til 11. nóvember.
Þorsteinn Helgason opnar sýningu í Gallerí Fold á laugardaginn kl. 15. Þorsteinn er fæddur í Reykjavík 15. ágúst 1958. Hann stundaði nám í Myndlistarskólanum í Reykjavík og Myndlista- og handíðaskóla Íslands, útskrifaðist sem arkitekt frá Arkitektaskólanum í Kaupmannahöfn 1988 og er meðeigandi í teiknistofunni Askarkitektar. Þorsteinn hefur tekið þátt í fjölmörgum myndlistarsýningum frá 1998, m.a. sýningum í London, Stokkhólmi og New York, í kjölfar Millenium Painting Competition sem haldin var af hinu heimsþekkta fyrirtæki, Winsor og Newton.
Í Hafnarhúsi sýnir Gjörningaklúbburinn enn, og á sunnudaginn kl. 14 blæs Listasafn Reykjavíkur til fjölskyldustundar í tengslum við litríka og fjörlega sýningu hans. Fjölskyldustundin er ætluð ungum sýningargestum í fylgd fullorðinna. Þar verður þrætt um völundarhús Gjörningaklúbbsins, sem hlykkjast sem ævintýraheimur um einn sýningarsalinn og staldrað við forvitnileg verk og sýningargripi, m.a. peningavélina! Í för um sýninguna er markmiðið að börnin fái notið sín og að spurningar þeirra verði kveikjan að umræðu um sýninguna.
Hin hefðbundna sunnudagsleiðsögn verður með breyttu sniði í Hafnarhúsinu þennan dag en þá mun sýningarstjórinn, Yean Fee Quay, vera með leiðsögn á ensku um sýningu Gjörningaklúbbsins sem hefst klukkan 15.
Í Gerðubergi eru tvær sýningar, málverk og myndverk úr rekaviði og steinum eftir Guðmundu S. Gunnarsdóttur og Handverkshefð í hönnun. Núna um helgina stendur einmitt yfir Norrænt heimilisiðnaðarþing í Gerðubergi.
Í Listasafni Íslands er sýningin Ó-náttúra enn uppi. Halldór Björn Runólfsson safnstjóri verður með leiðsögn á sunnudaginn kl. 14. Einnig er leiðsögn alla þriðjudaga kl. 12.10 í fylgd sérfræðinga safnsins.
Við minnum á sýningar í Hafnarborg á verkum Aðalheiðar Eysteinsdóttur og í i8 á 100 myndum Eggerts Péturssonar, sem áður var frá sagt hér. Í Gallerí Fold stendur yfir sýning á verkum Kjartans Guðjónssonar og í Ljósmyndasafni Reykjavíkur er sýningin Daagblaðið Víisir! 1960-2000. Ekki gleyma heldur Gabríelu í Listasafni Árnesinga og ljósmyndum frá Kalkútta í Augafyrirauga …
Hnerrað aftur á Selfossi
 |
til styrktar leikferð til Litháen
Vegna komandi leikferðar Leikfélags Selfoss á leiklistarhátíðina Interrampa í Rokiskis í Litháen í október sýnir Leikfélag Selfoss tvær aukasýningar af gamanleiknum Hnerrinn eftir Anton Chekov um helgina.
Gamanverkið Hnerrinn er safn einþáttunga og smásagna eftir Anton Chekov. Hnerrinn er 66. verk Leikfélags Selfoss, en félagið hefur starfað óslitið frá árinu 1958 og hefur alla tíð verið einn af máttarstólpum menningarstarfsemi í sveitarfélaginu. Það er Hörður Sigurðarson sem leikstýrir verkinu og þýddi hann einnig enska leikgerð Michaels Frayn og er þetta frumflutningur á þessari leikgerð hér á landi. Áhorfendur eiga í vændum skemmtilega kvöldstund með Chekov, þar sem þeir mæta uppáþrengjandi rithöfundum, sorgmæddum trúðum, þunglyndum ekkjum og fleiri furðukarakterum í sönnum rússneskum sagnaanda.
Sýningarnar verða föstudaginn 28 september kl. 20.30 og laugardaginn 29 september kl.20.30 í Litla leikhúsinu við Sigtún á Selfossi
Þeir sem misstu af þessari skemmtilegu sýningu ættu ekki að látta happ úr hendi sleppa. Þeir sem vilja sjá okkur aftur, endilega drífið ykkur. Miðaverð kr. 2000, miðasala s. 4822787
Nýtt efni
Sjá http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublIntro&intCatId=112 og http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublIntro&intCatId=113
Dagbók flettarans þriðju viku septembers
 |
| Guðrún Helgadóttir – ný barnabókaverðlaun eru kennd við hana. |
Fyrsta úrklippan er umfjöllun Davíðs Þórs um Jesúauglýsinguna í Bakþönkum Fréttablaðsins 16. sept. undir fyrirsögninni “Veldi tilfinninganna”. Ansi glögg grein hjá Davíð eins og jafnan. Hann bendir á að okkur standi á sama um hvað kirkjunnar mönnum “finnst” um þessa auglýsingu, það sem þeir eigi að gera sé að greina hana. Hvað er hún að segja? Hver eru guðfræðileg skilaboð hennar?
Sama dag hef ég klippt út viðtal úr Mogga við nýjan forstöðumann Blindrabókasafnsins, Þóru Sigríði Ingólfsdóttur. Hún er að gera merkilega hluti fyrir framtíðina, setja efni af gömlum segulböndum á stafrænt form til að bjarga því frá eyðileggingu. Svo vill hún gera safnið aðgengilegt fyrir fólk sem ekki er endilega blint eða verulega sjónskert. Eins og ég þreytist ekki á að hamra á þá finnst okkur gaman að láta lesa fyrir okkur.
Guðrúnarverðlaunin sem veitt verða árlega og nema milljón krónum voru á forsíðum mánudagsblaðanna með fallegri mynd af Guðrúnu Helgadóttur og hópi barna sem leika í Óvitum á Akureyri. Velferðarsjóður barna stendur að verðlaununum og Kári Stefánsson tilkynnti um þau að lokinni frumsýningu. Guðrún varð að sjálfsögðu fyrst til að hljóta þau og ég sá í sjónvarpinu að það kom henni svo á óvart að minnstu munaði að liði yfir hana. Í vikunni voru líka veitt Íslensku barnabókaverðlaunin, þau hlaut ungur nýliði, Hrund Þórsdóttir, fyrir bókina Loforðið. Hún var viðtalsefni með flennistórum myndum í öllum blöðum, líka í útvarpi og sjónvörpum, enda einstaklega falleg og gjörvileg stúlka og bókin hennar gagnmerk. Nú eru barnabækur svo verðlaunaðar í bak og fyrir að ég trúi ekki öðru en fleiri höfundar laðist að því að skrifa fyrir börn.
Það er ólga í forlagabransanum og 19. sept. sagði Moggi frá því að Illugi Jökulsson væri orðinn útgáfustjóri hjá nýju forlagi, Skugga, sem Baugur mun eiga. Verður spennandi að vita hvað kemur út þar í haust.
Ég var að fletta viðskiptablaði Morgunblaðsins á fimmtudaginn, gersamlega meðvitundarlaus, þegar ég glennti allt í einu upp skjáina. Yfir miðja síðu geystist allt í einu glæsilegur kvenmaður með hvítt stuttklippt hár í svörtum kjól og hvítri golftreyju yfir – eða jakka öllu heldur sé ég núna. Hvað var hún að gera eiginlega? Í ljós kom að þetta var Christine Lagarde, fjármálaráðherra Sarkoszys Frakklandsforseta og “leynivopn” hans. Hún er nú talin þriðja valdamesta kona heims og á það greinilega skilið, ólíkt ýmsum valdamestu körlum heims. Ágúst Ásgeirsson skrifar úttekt á ferli hennar og mér fannst það afar áhugaverður lestur. Áfram Kristín!
“Tungumál deyr út á tveggja vikna fresti” sagði í fyrirsögn í Fréttablaðinu 21. sept. Maður trúir þessu varla, en í fréttinni er fullyrt að tungumál séu í meiri útrýmingarhættu en jurtir og dýr. Það eru fyrst og fremst frumbyggja mál í Ástralíu og Ameríku sem týna tölunni, en það er skaði að öllu sem glatast. Hugsið ykkur allar hugsanirnar, verklagið, myndhverfingarnar, ljóðin og sögurnar sem deyja um leið og orðin sem þær voru samdar á.
Lesbókin var efnismikil á laugardaginn fyrir minn smekk. Ég gleypti í mig viðtal Lárusar Ýmis Óskarssonar við Aki Kaurismäki sem ég ann hugástum. Hann er alveg eins dapur í viðtalinu og í bíómyndunum sínum. Kemur ekki á óvart að hann segist kunna mun betur við tapara en sigurvegara. “Sigurvegarar eru leiðinlegir,” segir hann. Næst á eftir var úttekt Hallgríms H. Helgasonar á forlagabransanum, fróðleg fyrir þá sem standa utan við hann. Anna Jóa skrifar fína opnugrein um Eggert Pétursson og meistaratök hans á íslenskri náttúru. Svo talar Þröstur Helgason við ítalska rithöfundinn Nicola Lecca sem segir hreinskilnislega frá hrikalegum vonbrigðum sínum þegar hann kom í fyrsta skipti til Íslands sem hann hafði þráð að sjá frá barnæsku. Ég á eftir að lesa bókina hans, Hótel Borg, og hlakka meira til þess eftir viðtalið. Hugmynd hans um að reisa nýju húsin frekar í Kópavogi en eyðileggja Reykjavík er til fyrirmyndar. Aftan á Lesbók skrifar Ástráður Eysteinsson góða grein um Orhan Pamuk, handhafa Nóbelsverðlaunanna í bókmenntum, og skáldsögu hans Snjó.
Í aðalblaði Mogga sama dag stelur Jón Ransu eiginlega glæpnum frá Önnu Jóa með greininni “Ef Eggert væri kona” og neyðir mann til að hugsa um málverk Eggerts Péturssonar á nýjan hátt. Er ekki merkilegt ef tilfellið er að manni fyndist ekki eins mikið til um myndirnar ef þær væru eftir konu? Myndum við þá skoða þær sem blómaskreytingar en ekki list? Nei, ég vil ekki trúa því. Það sem heillar við myndir Eggerts er ekki bara fegurðin heldur sýnin, einlægnin og eljan. Ef kona hefði sýnt nákvæmlega sama verklag og einbeitingu auk frumleikans þá myndi hún uppskera eins.
Ég las af áhuga viðtal Júlíu Margrétar Alexandersdóttur við Helgu Sverrisdóttur í Fréttablaðinu á laugardaginn. Aldrei slíku vant fegin því hvað það var langt, rólegt og ítarlegt. Að sumu leyti er hún úr öðrum tíma þessi unga kona, en það þýðir frekar að hún sé úr framtíðinni en fortíðinni þó að hún minni mjög á móður sína í allri hugsun og lífsstíl.
Svo varð ég ekki lítið glöð þegar heill menningarkálfur datt út úr Fréttablaðinu – líklega fremur á sunnudag en laugardag. Með fréttum, viðtölum og greinum sem ég held að ég hafi lesið bara upp til agna. Frábært framtak sem maður mun hlakka til að fá í hendur – mánaðarlega, eða hvað? Þarna er til dæmis talað við Maríu Önnu Þorsteinsdóttur og Þorstein Antonsson sem eru að vinna þrekvirki með því að koma á prent elstu skáldsögum á íslensku og færa með því “út mörk íslenskrar bókmenntasögu” eins og Páll Baldvin Baldvinsson segir í lok viðtalsins. Hann talar líka við kraftaverkadrenginn Gísla Örn Garðarsson sem virðist halda áfram að vera fullkomlega eðlileg manneskja þrátt fyrir alla athyglina sem hann hefur fengið – “kastljós fjölmiðlanna” sem jafnvel smæstu stjörnur bera sig illa undan. Kannski einkum þær! Þarna eru líka bútar úr væntanlegri skáldsögu og bóka- og leikdómar. Nýtt málgagn menningar í landinu, “lesbók” sem ekki burðast með neinn fortíðarfarangur. Æði!
Kvikmyndir í brennidepli
 |
| Halldór Laxness – æ vinsælli hjá kvikmyndagerðarmönnum. |
á Gljúfrasteini í haust
Í haust verða kvikmyndir byggðar á verkum Halldórs Laxness í öndvegi sem Verk mánaðarins á Gljúfrasteini. Valin verk verða tekin til skoðunar. Skyggnst verður á bak við tjöldin og fjallað um glímuna við að færa skáldverk á kvikmyndatjaldið. Rætt verður um þann ótæmandi brunn sem skáldverk Halldórs Laxness eru til frekari
sköpunar og velt upp möguleikum til framtíðar. Eins og kunnugt er hafa mörg verka skáldsins þegar ratað á hvíta tjaldið má þar nefna; Sölku Völku, Kristnihald undir jökli, Ungfrúna góðu og húsið, Atómstöðina, Paradísarheimt og Brekkukotsannál.
Dagskrá
30. september
Guðný Halldórsdóttir kvikmyndaleikstjóri fjallar um gerð handrits, undirbúning og tökur á kvikmyndinni ”Ungfrúin góða og húsið” sem byggð er á sögu föður hennar, Halldórs Laxness.
28. október
Árið 1972 var ráðist í það stórvirki að kvikmynda Brekkukotsannál sem kom út 1957 eða tveimur árum eftir að Halldór Laxness hlaut Nóbelsverðlaunin. NDR í Hamborg hafði frumkvæði að því að gera kvikmyndina í samvinnu við allar sjónvarpsstöðvarnar á Norðurlöndum eftir handriti Rolfs Hädrichs. Var þetta stærsta kvikmynd sem ráðist
hafði verið í hér á landi og fengu ýmsir af okkar fremstu listamönnum dýrmæta skólun. Sveinn Einarsson leikstjóri, Björn G. Björnsson og Jón Þórisson leikmyndahönnuðir rifja upp ævintýrið um gerð kvikmyndarinnar.
25. nóvember
Sjálfstætt fólk verður í öndvegi í nóvember. Snorri Þórisson kvikmyndagerðamaður ræðir um mögulega kvikmynd byggða á þessu meistaraverki Halldórs Laxness. En Snorri á kvikmyndaréttinn að Sjálfstæðu fólki og hefur handritshöfundurinn Ruth Prawer Jhabvala þegar skrifað handrit eftir bókinni.
Stofupjallið er síðasta sunnudag í hverjum mánuði kl. 16.00 að desember undantöldum þegar lesið verður úr nýjum skáldverkum eftir ýmsa rithöfunda alla sunnudaga á aðventunni. Gestir eru hvattir til að taka virkan þátt í stofuspjallinu og kasta fram spurningum og vangaveltum.