Myndlistin um helgina
 |
| Rauður gjörningur. |
 |
| Hafarnarungi – ætli hann sé reiður, eða bara hugsi? |
Sýning Gjörningaklúbbsins í Listasafni Reykjavíkur – Hafnarhúsi er fyrsta yfirlitssýning hópsins, sem á ellefu árum hefur haldið yfir 200 sýningar bæði í Evrópu og Bandaríkjunum. Sýningar Gjörningaklúbbsins hafa jafnan vakið athygli meðal almennings og verk hans notið mikilla vinsælda. Gjörningum þeirra fylgja ákveðnir töfrar, þeir eru ögrandi og skemmtilegir, og eins og segir í inngangi sýningarskrárinnar eru þeir„ umluktir silki, kossum, fegurð og ást”. Á sýningu Listasafns Reykjavíkur er gerð grein fyrir þróun hópsins síðastliðin ellefu ár og eldri verkum teflt fram með nýjum og áður ósýndum verkum.
Gjörningaklúbbinn skipa Eirún Sigurðardóttir, Jóní Jónsdóttir og Sigrún Hrólfsdóttir en Dóra Ísleifsdóttir starfaði með hópnum á upphafsdögum hans.
Fyrsti opinberi gjörningur hópsins var Kossagjörningurinn sem framinn var í beinni útsendingu í fréttatengdum þætti Sjónvarpsins árið 1996. Kossagjörningurinn vakti athygli almennings á Gjörningaklúbbnum, en kossinn sögðu þær sjálfar vera „aðeins lengri en vinakoss, en örlítið styttri en koss elskenda.“
Listasafn Reykjavíkur gefur út veglega bók um Gjörningaklúbbinn í tilefni af sýningunni. Auk greinar eftir sýningarstjórann Yean Fee Quay er þar að finna hugleiðingar nokkurra samferða- og samstarfsmanna hópsins, m.a. Björk, Sjón, Kristínu Jóhannesdóttur, Þorvald Þorsteinsson, Margréti Vilhjálmsdóttur og Halldór Björn Runólfsson. Sýningin stendur til 21. október.
Uppi í D-sal Hafnarhússins verður opnuð innsetning Jóhannesar Atla Hinrikssonar sem lauk námi frá School of Visual Arts í New York 2005. Listamannsspjall hans verður strax á sunnudaginn kl. 15. Sýningarstjóri hans er Hafþór Yngvason sjálfur. Þetta er fimmta D-salar sýningin en þær eiga að vekja athygli á lofandi listamönnum. Sýningin stendur til 21. október.
Á laugardaginn verða opnaðar tvær sýningar í Listasafni ASÍ við Freyjugötu. Kjartan Ólason sýnir myndverk í Ásmundarsal en Hildur Bjarnadóttir verður með sýningu í Arinstofu og Gryfju sem nefnist Innifalið. Þær standa til 23. september. Sjá nánar á www.asi.is
Í Skotinu í Ljósmyndasafni Reykjavíkur verður opnuð ljósmyndasýning Dante: Umkomulaus börn í Afganistan. Hún stendur til 24. október.
Myndirnar á sýningunni sýna börn í Afghanistan í daglegu lífi sem einkennist af óróleika stríðsrekstrar og óstöðugleika á svæðinu eins og alkunna er.
Börnin hafa þurft að þola meira harðræði fyrir níu ára aldur en flest fólk kynnist á heillri mannsævi. Þrátt fyrir þetta skynjar maður hjá þeim einlæga von og styrk til að takast á við framtíðina segir listamaðurinn Dante sem dvaldi í landinu um skeið en hann býr og starfar í Reykjavík.
Dante stundaði nám í Gerrit Rietveld Acadamy í Amsterdam,Hollandi og Institute of American Indian Arts, Santa Fe í Nýju Mexíkó og hefur unnið verk sín að stórum hluta út frá arfleifð sinni sem indíáni.
“Aðal viðfangsefni eða fyrirmyndir sem ég leitast við að fanga eru; hugmyndir um sannleika og fegurð, hreinleiki sálarinnar ásamt sjálfsskoðun í mannkynssögulegu ljósi. Það að vera indíáni hefur stöðug áhrif á listsköpun mína og víkkar út skilning minn á viðfangsefnum. Ég myndi þó ekki fullyrða að sú staðreynd að ég sé indíáni hafi áhrif á alla mína vinnu en ég veit þó að í sumum verkum mínum hef ég tilhneigingu til þess að bera hugmyndafræði indíána saman við hinn nýja heim. Sum verk eru einföld þar sem ég leitast við að ná fram þögulli fegurð á meðan önnur geta komið áhorfandanum í uppnám og jafnvel fá hann til þess að fyllast frumstæðri tilfinningu.”
Í Ljósmyndagalleríinu Fótógrafí, Skólavörðustíg, verður opnuð sérstæð sýning um helgina. Þorvaldur Örn Kristinsson, ljósmyndari á Morgunblaðinu, myndaði hafarnarunga í sumar og sýnir nú svart-hvít portrett af þessum nöfnum sínum. Hann segir sjálfur um myndefnið:
,,Stærsti ránfugl Íslendinga er haförninn sem á latínu nefnist Haliaeetus albicilla. Hann er konungur fuglanna. Tignarlegur svífur hann um fjallasali og virðir fyrir sér bráðina sem á sér einskis ills von. Þetta er Hollywood-stjarna fuglanna, vatnsgreiddur með oddhvasst nef, gula fætur og svartar flugbeittar klær. Haförninn er eitt áhugaverðasta myndefni dýraríkisins.”
Klukkan 14 á sunnudag gengur Hjálmar Sveinsson um sýninguna Ó-náttúra með gestum. Í ferð sinni mun Hjálmar tala um hugrenningar sínar varðandi einstök verk á sýningunni. Hjálmar segir listina vera ónáttúru frá hlýskeiði: “Forsenda listsköpunar er að láta ekki stjórnast af blindum öflum og hvötum náttúrunnar heldur hefja sig yfir hana. Listsköpun felst m.a. í því að búa til eitthvað sem náttúran getur ekki búið til sjálf. Listsköpun er eitt af því sem greinir manninn frá náttúrunni. Sú aðgreining, svo það sé undirstrikað, er forsenda menningar og mennsku, við eigum henni allt að þakka. Menningin og listin eru ónáttúra. Það sem nú sést í Listasafni Íslands er einhvers konar hellamálverk frá hlýskeiði.”
Á Kjarvalsstöðum er nú að ljúka Kjarvalssýningunni K-þættinum og sjálfur sýningarstjórinn, Einar Garibaldi, ætlar að ganga um með gestum á sunnudaginn kl. 15.
Á sýningunni K-þátturinn – Málarinn Jóhannes S. Kjarval leitast sýningarstjórinn Einar Garibaldi Eiríksson við að svipta hulunni af goðsögninni Kjarval og hleypa áhorfandanum beint að verkum meistarans. Að sögn Einars Garibalda eru verk Kjarvals á þessari sýningu tekin til endurskoðunar án listfræðilegra útskýringa, staðreynda um lífshlaup hans, lýsinga á líkamsburðum eða sögum af sérstæðu lundarfari hans. Sýningunni er ætlað að vera tilraun þar sem áhorfendur eru hvattir til að taka þátt í samræðu við málarann og líta á sýningarými Kjarvalsstaða sem áhættusvæði óheftrar hugsunar, fremur en geymslustað ónsertanlegra meistaraverka. Einar Garibaldi býður gestum að ganga með sér um sýninguna þar sem hann leitast við að láta rödd Kjarvals hljóma beint til áhorfenda.
Spennusögur með Katrínu Jakobsdóttur
 |
Á námskeiðinu verða ýmsir ólíkir þættir glæpasagna teknir til skoðunar. Farið verður yfir upphaf glæpasagnaritunar og rýnt í hugmyndir fræðimanna og höfunda um fléttur og formúlur í glæpasögum.
Skoðaðar verða ólíkar hefðir glæpasagna og rætt um þekktar glæpasögur og kvikmyndir í sögunni. Meðal höfunda sem koma við sögu eru Agatha Christie, Dashiell Hammett, Raymond Chandler, hjónin Sjöwall og Wahlöö sem og nýrri höfundar frá Bretlandi, Bandaríkjunum og Norðurlöndunum. Kíkt verður í ólíka kima nýrra glæpasagna og kannað hvernig höfundar hafa nýtt þetta form fyrir margháttuð samfélagsleg skilaboð. Í seinni hlutanum verða skoðaðar nýjar íslenskar glæpasögur og höfundar koma í heimsókn og ræða sögur sínar.
Kennari: Katrín Jakobsdóttir, íslenskufræðingur
Tími: Þri. 25. sept. – 16. okt. kl. 20:15-22:00 (4x).
Verð: 16,600.-
Staður: Endurmenntun, Dunhaga 7.
Skráning og nánari upplýsingar um þetta námskeið og fjöldamörg önnur á http://www.endurmenntun.hi.is/
NÝTT LEIKÁR HAFIÐ HJÁ MÖGULEIKHÚSINU
 |
Níu íslensk verk á boðstólum í vetur
Möguleikhúsið er nú að hefja átjánda leikár sitt, en frá upphafi hefur leikhúsið lagt áherslu á að bjóða upp á frumsamið íslenskt efni fyrir börn og unglinga og verður þetta leikár engin undantekning frá þeirri reglu.
Það verða níu íslensk verk á boðstólum hjá Möguleikhúsinu í vetur, ein ný sýning, ein sem tekin er upp að nýju eftir nokkurra ára hlé, fjórar frá fyrra leikári og tvær gestasýningar. Allt eru þetta farandsýningar sem unnt er að koma með í skóla, auk þess sem hópum býðst að koma og sjá sýningarnar í sal Möguleikhússins við Hlemm. Í leikhóp Möguleikhússins í vetur eru fjórir leikarar, Aino Freyja Järvelä, Alda Arnardóttir, Bjarni Ingvarsson og Pétur Eggerz, en auk þeirra leikur Elfar Logi Hannesson í tveimur gestasýningum frá Kómedíuleikhúsinu á Ísafirði.
Sýningarnar sem í boði eru veturinn 2007 – 2008 eru þessar:
HÖLL ÆVINTÝRANNA
eftir Bjarna Ingvarsson í leikstjórn Sigurðar Sigurjónssonar.
Sagnaþulur á stefnumót við áhorfendur og færir sögur og ævintýri í leikrænan búning á einfaldan hátt. Geiturnar þrjár trítla yfir brúna þar sem risinn ógurlegi liggur í leyni, undurfögur höll býr yfir ótal ævintýrum og haltur hani svífur um loftin blá á vængjum ímyndunaraflsins.
Fyrir áhorfendur á aldrinum 2ja – 8 ára
LANDIÐ VIFRA
Byggt á barnaljóðum Þórarins Eldjárns
Barnaljóð Þórarins Eldjárn hafa notið mikilla vinsælda. Hér spretta persónur þessa einstæða ljóðaheims fram bráðlifandi, m.a. Guðmundur á Mýrum sem borðar bækur, losarann sem allt vill losa og karlinn með orðasugu í eyra.
Hér gefst gott tækifæri til að efla málvitund barnanna því hluti af leiknum er að fá börnin til að yrkja sjálf og taka þátt í ljóðahappadrætti í lok sýningarinnar.
Fyrir áhorfendur á aldrinum 2ja – 10 ára
SMIÐUR JÓLAVEINANNA
eftir Pétur Eggerz
Í litlum kofa, hátt upp til fjalla, situr Völundur gamli, smiðurinn sem sér um að smíða allar gjafirnar sem jólasveinarnir færa börnunum á jólunum. Eftir að síðustu sveinarnir eru farnir til byggða birtast óvæntir gestir, tröllabörnin Þusa og Þrasi og sjálfur jólakötturinn. Völundur tekur vel á móti þeim og saman rifja þau upp söguna af fæðingu Jesú. Þeim þykir sagan svo skemmtileg að þau ákveða að leika hana saman.
Fyrir áhorfendur á aldrinum 2ja – 10 ára
LANGAFI PRAKKARI
leikrit eftir Pétur Eggerz byggt á sögum sögum Sigrúnar Eldjárn.
Þó langafi sé blindur og gamall er hann alltaf tilbúinn að taka þátt í einhverjum skemmtilegum uppátækjum með Önnu litlu. Hann passar hana á daginn þegar pabbi hennar og mamma eru í vinnunni. Þá hefur hann nægan tíma til að sinna henni og þau gera bralla ýmislegt saman, baka drullukökur, veiða langömmur og fleira. Þetta er enginn venjulegur langafi
Fyrir áhorfendur á aldrinum 2ja – 10 ára
SÆMUNDUR FRÓÐI
í leikgerð Péturs Eggerz
Sæmundur fróði er ein af kunnari persónum úr íslensku þjóðsögunum. Hann fer til náms í Svartaskóla þar sem Kölski sjálfur ræður ríkjum. Með klókindum tekst honum að sleppa úr klóm lærimeistarans en eftir það hefst eltingaleikur Kölska við Sæmund, og þá reynir á hvor sé klókari þegar á hólminn er komið. Hér er um að ræða nýja og spennandi sýn á sögurnar um galdramanninn slynga þar sem spenna og gamansemi fléttast saman.
Fyrir áhorfendur á aldrinum 6 – 12 ára
HVAR ER STEKKJARSTAUR?
Eftir Pétur Eggerz.
Það er kominn 12. desember, en jólasveinninn Stekkjarstaur kemur ekki til byggða. Þegar Halla fer að athuga hvernig á því standi kemst hún að því að jólasveinunum er orðið svo illa við allan isinn og þysinn í mannheimum að þeir hafa ákveðið að hætta að fara til byggða um jólin. Tekst Höllu að fá þá til að skipta um skoðun?
Fyrir áhorfendur á aldrinum 2ja – 10 ára,
Sýnt í desember.
AÐVENTA
eftir Gunnar Gunnarsson í leikgerð og leikstjórn Öldu Arnardóttur
Aðventa er án efa vinsælasta saga Gunnars Gunnarssonar og er enn gefin út í stórum upplögum víða um lönd.
Vinnumaðurinn Benedikt fer til fjalla í vetraríki aðventunnar að leita þess fjár sem eftir varð er smalað var um haustið. Það er köllun hans að koma þessum villuráfandi sauðum í öruggt skjól fyrir hátíðirnar. Klassísk saga um náungakærleika og fórnfýsi.
Fyrir eldri bekki grunnskóla og framhaldssóla.
FRUMSÝNT Í MARS
GÍSLI SÚRSON
Leikgerð Elfars Loga Hannessonar og Jóns Stefáns Kristjánssonar
Leikurinn byggir á einni af þekktustu íslendingasögunum, Gísla sögu Súrssonar, sem mikið hefur verið notuð til kennslu í skólum landsins. Sýningin um Gísla Súrsson hefur hlotið afbragðsgóða dóma jafnt gagnrýnenda sem áhorfenda og hefur leikurinn sérstaklega lagst vel í unga fólkið enda er sagan sett fram á aðgengilegan hátt og textinn fluttur á nútímamáli.
Gestasýning Kómedíuleikhússins sem heimsækir höfuðborgarsvæðið 1. október – 12. október og 25. febrúar – 7. mars
Fyrir eldri bekki grunnskóla
SKRÍMSLI
Einleikinn gamanleikur eftir Pétur Eggerz og Elfar Loga Hannesson.
Frá örófi alda hafa skrímsl af ýmsum toga reglulega sést í sjó og vötnum á Íslandi. En hverjar eru þessar dularfullu verur, hvar er þær helst að finna og hvernig er best að bera kennsl á þær?
Þessum spurningum svarar skrímslafræðingurinn Jónatan Þorvaldsson og setur um leið fram óvéfengjanlega sannanir fyrir tilvist skrímsla í sjó og vötnum á Íslandi.
Gestasýning Kómedíuleikhússins sem sýnd verður á höfuðborgarsvæðinu 1. október – 12. október og 25. febrúar – 7. mars. Fyrir eldri bekki grunnskóla.
Meðfylgjandi eru myndir úr þremur sýningum Möguleikhússins, Langafa prakkara (2007_,20016) Sæmundi fróða (_DSC9448) og Höll ævintýranna (Myndir leiksrá … )
Nánari upplýsingar um sýningarnar, verð ofl. er að finna á heimasíðu leikhússins www.moguleikhusid.is
Nýjar bækur
 |
Sjá Á líðandi stund http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublIntro&intCatId=112
Nýjar bækur
 |
Ég er komin í gegnum Móðurlausa Brooklyn eftir Jonathan Lethem sem kom út í Neon-röð Bjarts fyrir 2-3 vikum. Kannski hljómar þetta eins og mér finnist það afrek, og kannski er það líka afrek. Altént veit ég um fólk sem fékk svo mikið ofnæmi fyrir sjúkdómi sögumanns og aðalpersónu að það gat ekki haldið áfram að lesa. Það missir af talsvert miklu og því er hér með ráðlagt að halda út: þetta venst! Eitt er víst og það er að ég hefði ekki treyst mér til að þýða þessa bók, en því verki skilar Eiríkur Örn Norðdahl með ágætum, sýnist mér.
Sagan gerist í heimi jaðarfólks í New York á vorum dögum. Sögumaðurinn Lionel Essrog er alinn upp á munaðarleysingjahæli fyrir drengi uns Frank Minna bjargar honum og þrem félögum hans þaðan. Frank þessi er vafasamur náungi með hjarta úr silfri ef ekki skíra gulli, enda éta strákarnir úr lófum hans. Í sögubyrjun er hann stunginn til bana og fjallar sagan um leit Lionels að morðingja hans og ástæðunni til morðsins.
Þetta hljómar allt kunnuglega. Það óvænta í bókinni er að sögumaður þjáist af Tourette áráttuhegðun og er með kæki á háu stigi. Meðal annars kemur áráttan fram í því að hann verður að snúa upp á orð sem hann heyrir og endurtaka þau í endalausum tilbrigðum. Það getur orðið býsna þreytandi lesning en karakterinn verður sjálfsagt ógleymanlegur fyrir vikið.
Harpa Björnsdóttir myndlistarmaður sendi TMM nýja ljóðabók sína, Einyrkja, sem ber henni fagurt vitni ekki síst sem myndlistarmanni. Nokkur ljóðin eru máluð inn í myndir sem minna á japönsk listaverk (sjá mynd). Ljóðin eru afar myndræn og birta okkur ljóðmælanda sem er elskur að náttúrunni og ríkur að tilfinningum. Þau eru ónefnd en þetta er það fyrsta í bókinni:
einhvern tíma ætla ég að hitta þig niðri í fjöru
og í stórgrýtinu gefa þér lambið gráa,
gimbilinn minn væna,
vaninhyrndan og spakan
mæla síðan spönn frá rassi
leggja hana á jörðina og segja:
“ég komst þó alla vegana þangað”
Þetta er önnur ljóðabók Hörpu, sú fyrr hét Vertu ský og kom út 1989.
Þórdís Björnsdóttir gaf í sumar út ljóðabókina Í felum bakvið gluggatjöldin, sína fjórðu á jafnmörgum árum. Ein þeirra, Vera & Linus, er samin með bandaríska skáldinu Jesse Ball og er á ensku. Nýja ljóðabókin (sem heitir bara Ljóð í Gegni, væntanlega vegna þess að bókartitillinn er ekki á venjulegri titilsíðu í bókinni) er beint framhald af næstu bók á undan, Og svo kom nóttin (2006), svipaðar pælingar og svipaðar niðurstöður. Þórdís kannar margslungið sjálf ungrar konu í verkum sínum og hún er ekki bjartsýn á afdrif þess. En ljóðin eru mörg svo fagurlega ljóðræn að manni fyrirgefst að njóta þeirra þrátt fyrir bölsýnina. Þetta heitir “Fuglasöngur”:
Grasið var grænna í gær en í dag
þótt smáfuglarnir syngi hærra yfir höfði mér nú
þar sem ég geng eftir ímynduðum augnlokum
þess sem liggur og hugsar alls kyns hugsanir,
jafn lifandi og fugl sem flýgur um loftið
og dettur svo niður dauður við fætur mér
og breytist þar smám saman í mold og í mold
undir steini við hlið þér ég hvíli um stund.
Bókin er fallega út gefin, innbundin í flöskugrænan striga og silkiband fest í kjölinn til að maður viti alltaf hvert maður er kominn í bókinni.
Við lifum mikið “bókmenntasögutímabil” um þessar mundir, ekki beint af því bókmenntirnar séu svona sögulegar heldur af því hve margar bókmenntasögur koma út. Sú síðasta var að skríða út hjá Iðnú: Tíminn er eins og vatnið. Íslensk bókmenntasaga 20. aldar. Hún er einkum ætluð fólki í framhaldsskólum en allir sem áhuga hafa geta að sjálfsögðu nýtt sér hana; hún er til dæmis mun styttri en stóra 20. aldar bókmenntasagan frá MM sem kom út í fyrra. Höfundar eru kennarar, Brynja Baldursdóttir og Hallfríður Ingimundardóttir. Við hraða yfirferð sýnist mér að þær hafi tekið margar viturlegar ákvarðanir í vali á efni og skrifað texta sem líklegt er að ungt fólk geti lesið og tileinkað sér. Einkum finnst mér þær sækja í sig veðrið þegar líður á, textinn lifnar við þegar kemur fram á þann tíma sem þær muna sjálfar og þær upplýsa lesendur fjörlega um nýjustu höfundana og bækurnar. Þetta skiptir miklu máli því nauðsynlegt er að laða lesendur að samtímabókmenntum.
Bókin er unnin upp úr fyrirlestrum og það sem fyrst og fremst skortir er góð ritstjórn. Nokkuð er um endurtekið efni (ekki það, repetitio studiorum mater stendur einhvers staðar!) og of mikið af prentvillum. Hugmyndin er að gefa bókina út aftur á næsta ári og ættu kennarar sem nota hana í vetur að koma athugasemdum til útgáfunnar til að hjálpa til við að gera góða bók betri.
Hjá Forlaginu var að koma út ljósmyndabókin Innan lands eftir Sigurgeir Sigurjónsson með formála eftir Dorrit Mousaieff forsetafrú. Myndirnar eru að hætti Sigurgeirs, flottar og vandaðar og sjónarhorn valin af hugkvæmni. Þær eru alls 111 og alls staðar að af landinu, en aftast í bókinni er kort af Íslandi sem númer myndanna eru merkt inn á. Þá er fljótlegt að leita ef mann langar til að sjá myndir frá ákveðnum stöðum. Ekki er prentaður texti við myndirnar yfirleitt en á yfirlitssíðum inn á milli eru smækkaðar myndir með skýringartexta.
Bókin er í minna broti en venja er til með landkynningarbækur og í mjúku bandi og tilvalin í jólapakka til útlanda. Hún er gefin út á fjórum tungumálum, íslensku, ensku, frönsku og þýsku.
Hjá Vöku Helgafelli kemur út ný bók um Geronimo Stilton, hinn hugumstóra og stórsnjalla ritstjóra Músahafnarfrétta: Dalur risabeinagrindanna í þýðingu Ólafar Gerðar Sigfúsdóttur. Hér fer ritstjórinn í langt og mikið ferðalag út í Góbí-eyðimörkina til að finna þar fjársjóð. En það er ekki tekið út með sældinni að koma honum í réttar hendur.
Nokkrar bækur hafa verið endurútgefnar hjá Vöku Helgafelli og MM, meðal þeirra bækur Sigrúnar Eldjárn um Langafa sem nú koma tvær í einni, vísnasafnið Klappa saman lófunum sem Ragnheiður Gestsdóttir valdi í og myndskreytti, Kalli á þakinu og Rasmus fer á flakk eftir Astrid Lindgren, Fíasól í fínum málum eftir Kristínu Helgu Gunnarsdóttur, Ég er ekki dramadrottning eftir Sif Sigmarsdóttur og vinsælasta bók Þorgríms Þráinssonar, Tár, bros og takkaskór sem kom fyrst út 1990.
Þetta er önnur bókin í flokknum um Kidda og vini hans og fyrir hana fékk Þorgrímur Barnabókaverðlaun fræðsluráðs Reykjavíkur. Hvergi tekst Þorgrími betur að skrifa unglingabók fyrir bæði kyn. Í grein sem ég skrifaði um verk Þorgríms og birti í Tímariti Máls og menningar 1995 (3. hefti) segir um þessa bók: “Tár, bros og takkaskór er spennandi alvörusaga og Þorgrími hefur aldrei tekist betur upp. Samkvæmt munnlegum upplýsingum sem ég hef aflað mér meðal kennara og bókavarða launuðu lesendur honum með aðdáun og tryggð við söguna löngu eftir að jólabókaflóðinu 1990 lauk.” Nú verður gaman að vita hvort nýir unglingar fagna henni á sama hátt.
Loks er komin í kiljuútgáfu sú sérkennilega heillandi saga Á eigin vegum eftir Kristínu Steinsdóttur. Um hana er fjallað í næsta hefti TMM sem nú er í vinnslu og væntanlegt um miðjan september.
Myndlistin um helgina
 |
Á Akureyrarvöku, laugardaginn 25. ágúst kl. 15, verður opnuð sýning í Listasafninu á Akureyri á verkum þeirra listamanna sem tilnefndir hafa verið til Íslensku sjónlistaverðlaunanna 2007. Þetta er annað árið í röð sem Sjónlistaorðan verður veitt en markmiðið með henni er einkum þríþætt: 1) að beina sjónum að framúrskarandi framlagi íslenskra myndlistarmanna og hönnuða sem starfa hér heima og erlendis, 2) stuðla að aukinni þekkingu, áhuga og aðgengi almennings að sjónlistum og 3) hvetja til faglegrar þekkingarsköpunar og bættra starfsmöguleika sjónlistafólks á Íslandi.
Sex listamenn voru tilnefndir til Sjónlistaorðunnar í lok maí og hljóta tveir þeirra ríkuleg verðlaun fyrir framlag sitt, annar á sviði myndlistar og hinn á sviði hönnunar. Tvær milljónir króna koma í hlut hvors listamanns sem hreppir fyrsta sæti í sínum flokki, en þetta eru hæstu verðlaun sem veitt eru á sviði myndlistar og hönnunar hér á landi. Sjálf verðlaunaafhendingin fer fram 21. september í Flugsafni Íslands á Akureyri og verður sýnt frá henni í beinni útsendingu Sjónvarpsins. Við það tækifæri verður tilkynnt hver hlýtur heiðursorðu Sjónlistar fyrir einstakt æviframlag til sjónlistanna, en að þessu sinni verður það hönnuður. Daginn eftir verður efnt til alþjóðlegrar ráðstefnu um siðfræði og sjónlist þar sem breski heimspekingurinn Matthew Kieran og sænski hönnuðurinn Olof Kolte deila skoðunum sínum ásamt Ásu Björk Ólafsdóttur presti og Lilju Pálmadóttur myndlistarmanni.
Þeir sem tilnefndir voru í ár eru Birgir Andrésson fyrir einstakt framlag til könnunar á sambandi sjónrænnar skynjunar og merkingu texta í verkunum Black-out og Build. Hekla Dögg Jónsdóttir fyrir Fossinn, röð verka í sýningunni Ljósaskipti og Fireworks for LA sem ætlað er að lýsa upp umhverfið og skerpa skilningarvitin. Hrafnkell Sigurðsson fyrir ljósmyndaröðina Áhöfn sem sýnd var fyrst á sýnungunni Eiland í Gróttu og olíuverkin Afhafnasvæði sem sýnd voru í Gallerí Suðsuðvestur, en þessi verk þykja varpa nýju ljósi á íslenska sjómenn og karlmennsku. Fyrirtækið Nikita fyrir fatnað á konur sem stunda sjónbrettaíþróttir, en vörur Nikita eru nú seldar í eitt þúsund og fimm hundruð sérverslunum í þrjátíu löndum. Studio Granda fyrir viðbyggingu við Vogaskóla í Reykjavík og einbýlishús á Hofi á Höfðaströnd og síðast en ekki síst Össur hf. fyrir gervifótinn Proprio Foot.
Sjónlist er samstarfsverkefni Akureyrarbæjar, Menntamálaráðuneytis, Iðnar- og viðskiptaráðuneytis, Sambands íslenskra myndlistarmanna, Form Ísland, Sjónvarpsins, Kynningarmiðstöðvar íslenskrar myndlistar, Listaháskóla Íslands, Menningarmiðstöðvar Listagilsins og Listasafnins á Akureyri, sem átti frumvæðið að því að koma verðlaununum á fót. Aðalstyrktaraðili sýningarinnar er Landsvirkjun, en aðrir máttarstólpar eru Montana, Innfjárfesting, Glitnir, Flugfélag Íslands, Ásprent og Flugsafn Íslands.
Sýningunni lýkur 14. október og er safnið opið alla daga nema mánudaga frá kl. 12-17.
Magma/Kvika
Yfir 20.000 gestir hafa nú séð hönnunarsýninguna Magma / Kvika á Kjarvalsstöðum en sýningunni lýkur á sunnudag. Síðasta leiðsögnin um sýninguna verður á sunnudaginn klukkan 15.
Hönnunarsýningar af þessari stærðargráðu eru fáheyrðar á Íslandi en á sýningunni var lögð áhersla á að varpa ljósi á samtímahönnun auk þess að skapa vettvang fyrir opna umræðu um stöðu íslenskrar hönnunar hérlendis og í alþjóðlegu samhengi. Listasafn Reykjavíkur hefur staðið fyrir metnaðarfullri dagskrá í tengslum við sýninguna; sýningarstjóraspjalli, málþingi auk fjórtán hádegisleiðsagna hönnuða sem tugir gesta hafa sótt og kunnað að meta.
Sýningin er frumraun hönnuðarins Guðrúnar Lilju Gunnlaugsdóttur sem sýningarstjóra. Sýningin hefur notið mikillar athygli bæði hérlendis og erlendis, fulltrúar erlendra hönnunartímarita hafa komið til landsins vegna hennar og sýnt henni og/eða einstaka hönnuðum sérstakan áhuga. Sú umfjöllun sem þegar hefur birst og búast má við á næstunni í tímaritum á borð við bandaríska hönnunartímaritið Surface Magazine mun því enn auka hróður íslenskrar hönnunar á alþjóðavettvangi.
Kjarvalsstaðir eru opnir daglega frá kl. 10-17.
Dagbók flettarans hálfan ágúst
 |
Sjá Á líðandi stund http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublication&intPublId=1020
Guðný og Gerrit
 |
á síðustu stofutónleikum í bili
Sunnudaginn 26. ágúst er komið að síðustu stofutónleikum Gljúfrasteins í sumar. Á þessum lokatónleikum munu þau Guðný Guðmundsdóttir fiðluleikari og Gerrit Schuil píanóleikari flytja verk eftir Ludwig van Beethoven og fiðluleikarann og tónskáldið Fritz Kreisler.
Líkt og áður hefjast tónleikarnir kl. 16.00 og aðganseyrir er 500 krónur. Nánari upplýsingar má nálgast á heimasíðu Gljúfrasteins.
Stefnumót á Kjarvalsstöðum
 |
í síðasta skipti að sinni
Fjórtánda og síðasta stefnumótið sem efnt er til í tilefni af sýningunni Magma/Kvika á Kjarvalsstöðum verður fimmtudaginn 23. ágúst og hefst kl. 12 á hádegi en sýningunni lýkur á sunnudaginn.
Að þessu sinni er iðnhönnun í forgrunni sem fulltrúar frá Össuri kynna fyrir gestum. Framlag Össurar til sýningarinnar er gervifótur með gervigreind sem hlotið hefur tilnefningu til Íslensku sjónlistarverðlaunanna 2007 fyrir framúrskarandi hönnun.
Fóturinn er alíslensk hönnun og getur líkt eftir hreyfingu venjulegs fótar. Hann bregst við breyttum aðstæðum, hvort sem gengið er upp stiga, brekku eða á jafnsléttu og gerir göngulag eðlilegt auk þess að minka líkamlegt álag. Í hönnuninni var ekki reynt að líkja eftir útliti fótar, en til grundvallar tilnefningu til Sjónlistarverðlaunanna er talið að með fætinum hafi tæknihönnun á Íslandi náð nýjum hæðum.
Stefnumótið við fulltrúa Össurar hefst kl. 12.00 og stendur yfir í tuttugu mínútur. Að því loknu er hægt að bregða sér í kaffiteríu Kjarvalsstaða sem býður upp á úrval veitinga.
Nánari upplýsingar veita Ólafur Freyr Halldórsson og Sigurborg Arnarsdóttir í síma 664-1044.
Aðgangur er ókeypis á Kjarvalsstaði alla fimmtudag. Opið daglega 10 – 17.
ATHUGIÐ AÐ ÞETTA ER SÍÐASTA SÝNINGARHELGIN!
Dagbók flettarans hálfan ágúst
 |
| Jónas fluttur út á afmælisárinu. |
“Sú kona sem hefur verið fyrirmynd mín er Vigdís Finnbogadóttir” er fyrirsögnin á lifandi og skemmtilegu viðtali við Ingunni Wernersdóttur, einstæða móður og skattadrottningu Íslands, í Viðskiptablaðinu 3. ágúst. Bein afleiðing af vali á fyrirmynd er að Ingunn gerir sig gildandi í listaheiminum og menningunni, eins og Björgólfur Guðmundsson, styrkir m.a. Sjónlistaverðlaunin og á Stradivariusfiðluna sem Hjörleifur Valsson leikur á. Hún stefnir meira að segja að því að koma á fót samtímalistasafni í samkeppni við Safn. Þó er Ingunn menntaður skurðstofuhjúkrunarfræðingur svo verið gat að heilbrigðiskerfið fengi að njóta ávaxtanna af fjárfestingum hennar. Nýtist þá menntunin í hennar nýja lífi, spyr Arna Schram, og Ingunn er ekki í vafa um það: “Maður lítur öðrum augum á lífið eftir að hafa starfað sem hjúkrunarfræðingur.”
Ég man ekki hver það var en einhver kvartaði undan því við mig í sumar að jafnan væru höfð rangt eftir ummæli Megasar þegar hann tók við verðlaunum Jónasar Hallgrímssonar um árið, sagt að hann hefði talað um “bunch of money”. En Sverrir Norland hefur þau rétt eftir í Mogga 3. ágúst í myndartexta með grein um meira og minna hallærislega enska texta við íslensk dægurlög: “Böns af monní”. Þetta “af” er afgerandi, sagði viðmælandi minn, Megas var að tala íslensku þótt hann sletti ensku. Grein Sverris er líka orð í tíma töluð. Heyr fyrir Bubba, Ólöfu Arnalds, Megasi og öllum sem leggja hugsun og vinnu í íslenska texta við lögin sín. Þar er sálin, eins og Ólöf segir. “Það er einsog ýmsir haldi að skrefið til frægðar sé stigið til hálfs um leið og menn klæmast eitthvað á útlensku,” segir Sverrir og trúir því ekki. Ekki ég heldur.
Björn Þór Vilhjálmsson gerir heimasíður stóru bókaforlaganna að umtalsefni í Lesbókargrein 4. ágúst og ræðir ímyndir þeirra. Það minnir mig á að nú verður maður að reyna að venja sig af því að tala um “Eddu-útgáfu” - þegar maður var nýbúinn að venja sig almennilega á það! Nú verður það aftur Mál og menning og Vaka-Helgafell … En hvað verður um Almenna bókafélagið? Verður það forlag? Eða úrelt lógó?
Ingunn Wernersdóttir var hjúkrunarfræðingur, Bjarni Ármannsson var tölvufræðingur sem vissi minna en ekki neitt um megafjármál þegar Pétur Blöndal sjanghajaði hann inn í banka nýútskrifaðan, eins og kemur fram í fallegu viðtali Kollu við Bjarna í Blaðinu 4. ágúst. Að kvöldi fyrsta dagsins í vinnunni gerðist hann svo djarfur að spyrja hvað “ávöxtunarkrafa” væri eiginlega. Alveg er ég viss um að hann hefur ekki skilið orðið fittkostnaður heldur.
“Jónas fluttur út” sagði Moggi 4. ágúst og átti ekki við Jónas Sen þó að hann sé alltaf að þvælast með Björk í útlöndum heldur Jónas Hallgrímsson sem Atli Heimir og Fífilbrekkuhópurinn hafa verið að kynna í Kanada og Bandaríkjunum. Lög Atla við ljóð Jónasar eru mörg algerir eyrnaormar sem maður losnar ekki við eftir fyrstu hlustun, enda tóku menn vestanhafs geysivel við þessu indæla efni. Það var heldur ekkert slorlið sem flutti músíkina og söngvararnir voru snillingarnir Hulda Björk Garðarsdóttir og Eyjólfur Eyjólfsson. Til stendur að flytja dagskrána í Kaupmannahöfn og London líka. Og loks hér heima.
Steinunn Sigurðardóttir fatahönnuður “fer glöð til vinnu að morgni” að því er segir í Mogga 9. ágúst. Daginn áður hlaut hún norrænu hönnunarverðlaunin Ginen sem kunnugt er. Fötin hennar eru listaverk og kannski verður maður listaverk við að klæðast þeim. Ég hef ekki prófað ennþá.
Bráðskemmtilegur bakþanki Dr. Gunna á Fréttablaðinu 9.ágúst um Kringluna árið 2067 minnti mig á ritgerðarefni hjá Skeggja í 12 ára bekk: Hvar verð ég og hvernig verður árið 2000. Mig minnir að ég hafi komist að þeirri niðurstöðu að allt væri breytt nema mannlegt eðli. Doktorinn á von á að jafnvel það breytist því hjá honum eru kennarar orðnir helstu skattakóngar þarna 67!
Sú afbragðsgóða bók Gauragangur verður kvikmynduð á næstunni samkvæmt frétt í Fréttablaðinu 10. ágúst. Verst að Ingvar E. skuli ekki geta leikið Orm, hann gerði það svo vel í Þjóðleikhúsinu um árið. En hvað er ég að segja, auðvitað getur Ingvar leikið hann!
Tröllasögur segir Fréttablaðið líka frá og með 14. ágúst af stórstjörnum í leiksýningu Gísla Arnar Garðarssonar eftir bíómyndinni Tilsammans. Ég trúi þegar ég tek á því að Gael Garcia Bernal og Daniel Brühl leiki á íslensku sviði! Annað sem ég á bágt með að trúa er að ekki verði nema eitt kvenhlutverk í sýningunni, mannað af Nínu Dögg Filippusdóttur. Fáðu fleiri stelpur með þér, Nína Dögg, í guðs bænum, annars verður þetta engin kommúna.