Myndlistin um helgina
 |
Sumarsýning Listasafnsins á Akureyri, sem verður opnuð laugardaginn 30. júní, er helguð yfirliti á verkum Georgs Guðna landslagsmálara, en þar gefur að líta höfundarverk eins helsta listamanns sinnar kynslóðar. Í stað þess að sýna verk Guðna í réttri tímaröð er hver hinna þriggja sýningarsala safnsins tileinkaður ákveðnu minni sem oft bregður fyrir á ferli Guðna: fjöll, dalir og sjóndeildarhringur. Með því að nálgast verkin út frá þema fremur en tímaröð geta áhorfendur séð hvernig þau hafa þróast gegnum nýja fagurfræðilega og gagnrýna linsu.
Listasafnið á Akureyri hefur af þessu tilefni gefið út glæsilega 180 síðna bók í stóru broti um Georg Guðna sem prýdd er fjölda mynda. Í bókinni er einnig að finna ritgerð eftir Hannes Sigurðsson forstöðumann safnsins, „Þar sem himinn mætir jörð“, ásamt grein eftir Aðalstein Ingólfsson um Guðna og íslensku landslagshefðina.
Þegar Guðni hóf nám við Myndlista- og handíðaskólann árið 1980 var málverkið nýlega aftur komið í tísku með skvettum og slettum. Á skólaárunum gusaði Guðni málningunni á strigann, lét hana leka í dropatali eða bókstaflega rigna á léreftið. Stíll hans átti rætur að rekja til nýja expressjónismans sem fram kom upp úr 1980 og tengdist þeim menningarlegu og sögulegu straumum beggja vegna Atlantshafsins sem leiddu til loka móderníska tímabilsins. Það sem í fyrstu voru handahófskenndir dropar tók smám saman á sig mynd risavaxins spegilslétts lóns, undarlegs spegils sem lítur á stundum út fyrir að vera glerharður en samt svo sveigjanlegur að hægt væri að stíga í gegnum hann. Fyrst birtist landslagið á striga listamannsins, og síðan kom sjálfur listamaðurinn í ljós: Georg Guðni, landslagsmálari.
Guðni var skyndilega orðinn gamaldags landslagsmálari í landi þar sem abstrakt konseptlist hafði verið við völd í meira en tvo áratugi. Þegar hann afhjúpaði verk sín í Nýlistasafninu árið 1985 urðu áhorfendur heillaðir. Persónuleg efnistök og sérstæð nálgun Guðna gerði það að verkum að honum var strax hampað og hann lauk námi sem boðberi nýrrar sýnar á eitthvað sem kallast gat séríslenskt. Guðni hafði enduruppgötvað og endurreist íslensku landslagshefðina sem listheimurinn var búin að afskrifa sem dauða og úr sér gengna. Síðan þá hafa margir myndlistarmenn fetað í fótspor Guðna þannig að úr hefur orðið nýr skóli íslenskrar landslagslistar.
Sýningunni lýkur 19. ágúst.
Í dag kl. 17 verður opnuð sýning á verkum norska listamannsins Kjells Nupen í Hafnarborg í Hafnarfirði. Hann er meðal þekktustu myndlistarmanna Noregs og hefur haldið fjölda einkasýninga um allan heim. Hann verður viðstaddur opnunina. Sýning hans stendur til 5. ágúst og er opin daglega nema þriðjudaga kl. 11-17 og til kl. 21 á fimmtudögum. Í ár er frítt inn á sýningar í Hafnarborg vegna stuðnings frá Glitni.
Á sunnudaginn kl. 14 mun Aðalsteinn Ingólfsson listfræðingur og forstöðumaður Hönnunarsafns Íslands flytja erindi í Listasafni Íslands um áhrif Höst sýningarinnar í Reykjavík 1947. Í erindi sínu mun Aðalsteinn leiða að því líkur að hér hafi orðið til einskonar Cobra hópur í framhaldinu. Máli sínu til stuðnings sýnir Aðalsteinn mynddæmi í fyrirlestrarsal í Fræðslumiðstöð safnsins á neðstu hæð. Þetta er næst síðasta helgin sem hægt verður að sjá Cobra sýninguna í Listasafninu. Ekki missa af henni!
Sunnudaginn 1. júlí Kl. 15, mun Þorvaldur Þorsteinsson myndlistarmaður og rithöfundur vera með leiðsögn á sýningunni AÐ FLYTJA FJÖLL, í samræðum við gesti hennar. Þorvaldur starfar jöfnum höndum sem rithöfundur og myndlistamaður. Hann nam við Myndlistaskólann á Akureyri og Myndlista- og handíðaskóla Íslands áður en hann hélt til Hollands í framhaldsnám. Hann nam einnig í eitt ár við heimspekideild HÍ.
Meðal þekktustu ritverka Þorvalds eru Skilaboðaskjóðan og bækurnar um Blíðfinn, sem þegar hafa komið út í 8 löndum og hlotið margvísleg verðlaun. Þá hafa verið sett upp eftir hann mörg leikrit, þar á meðal And Björk, of course, en fyrir það hlaut hann Grímuna, hin íslensku leiklistarverðlaun árið 2003. Þorvaldur hefur haldið yfir 40 einkasýningar og tekið þátt í tugum alþjóðlegra myndlistarviðburða og sýninga víða um heim. Hann hefur verið eftirsóttur kennari og fyrirlesari í Evrópu og Bandaríkjunum um árabil, en hann stofnaði og rekur eigin námskeiðsskóla, kennsla.is, ásamt Helenu Jónsdóttur eiginkonu sinni.
Þorvaldur ritaði grein í sýningaskrá sýningarinnar AÐ FLYTJA FJÖLL. Hann hefur löngum nálgast viðfangsefni sín með spurningum og leitar að fleiri sjónarhornum en þeim augljósu, með hlýju og einlægni að leiðarljósi. Það má því búast við líflegum samræðum í Listasafni Árnesinga á laugardaginn nk.
Listasafn Árnesinga er við Austurmörk í Hveragerði. Það er opið alla daga kl. 12 – 18 og er aðgangur ókeypis.
HALLDÓR ARNAR ÚLFARSSON: “DÓRÓFÓNNINN” í Gallerí Dverg Grundarstíg 21. Opnun: laugardaginn 30. júní kl. 17:00 – 19:00. Opið: fös – sun kl. 18:00 – 20:00 til 15. júlí. Gjörningur á opnun kl. 17:00 – 19:00 Boðið uppá léttar veitingar
Dórófónn númer fimm er tilbúinn og kominn til Íslands!
Halldór Arnar Úlfarsson (f. 1977) er myndlistarmaður og hönnuður, sem hefur verið búsettur í Helsinki í um 8 ár. Á því tímabili hefur Halldór fengist við marga ævintýrasmíðina, td. gert skúlptúra úr tré, snjó og rafmagni. Hugmyndir Halldórs og hugðarefni í myndlistinni eru ætíð stærri og flóknari en veraldlegar aðstæður hans bjóða uppá að framkvæma. Ef til vill eru það einmitt hinar praktísku hindranir sem kveikja í honum þörf fyrir að takast á við óhugsandi verkefni og kynda undir aðdáun hans á að ganga inn í hefð brjálaðra vísindamanna teiknimyndasagnanna, s.s. Georgs Gírlausa og Prófessors Vandráðs en Halldór hefur mikið dálæti á þeim.
Um þessa tækni-nördahlið listsköpunar sinnar segir Halldór: “Það eru listamenn frekar en list sem kveikja í mér, þeir sem búa utan hvunndagsins og leyfa sér að sinna hugsunum og hugmyndum og stórum hugsjónum. Minnið um listamanninn, heimspekinginn, frjálsa andann er lifandi í vitund okkar: Viggó Viðutan, Da Vinci, Þórbergur. Það brosa flestir þegar þessi tenging er mynduð. Okkur þykir vænt um utangarðs-snillinginn. Kannski er hann samofinn hugmyndinni um frelsi undan oki smámunanna, voninni um það að einhver lifi enn fyrir alvöru gildi frekar en að vera bundinn af innihaldslausu leikreglunum sem herrar heimsins hafa sett okkur”.
Áhugi Halldórs á hljóðfæranýsköpun fær sannarlega að blómstra í Finnlandi; þessu helsta heimalandi sérlundaðra rafhljóðsmiða í Evrópu og hefur hann víða spilað á Dórófóna, sýnt þá og önnur tengd verk. Halldór hefur nú ferðast frá Finnlandi til Íslands með farskipinu Norrænu og keyrt út úr því á nýju hjólhýsi, sem hann keypti fyrir slikk nálægt Lapplandi og með nýjan Dórófón í sérgerðum kassa í kjöltunni. Halldór ætlar að opna kassann og kynna Gallerí Dverginn og gesti hans fyrir Dórófóni númer fimm nú á laugardag og um helgar fram til 15. júlí.
Halldór mun spila á Dórófóninn á opnuninni, kl. 17:00 – 19:00.
Dórófónar eru elektró-akústísk strengjahljóðfæri sem Halldór Arnar Úlfarsson hefur verið að þróa síðan árið 2004. Hljóðfærið fær hljóm sinn af endurrafómi(fídbakki). Rafsegulsviðs-(elektrómagnetískt) pikkupp nemur titring strengjanna og sendir magnað hljóðið aftur inn í kassann. Þannig myndast hljóð-hringrás sem skapar drunur með ýmsum áhugaverðum yfir- og undirtónum.
Dórófónninn #5 er strengdur og stilltur líkt og selló með það fyrir augum að klassískt menntaður sellóleikari geti áttað sig á honum og auðveldara verði að skrifa tónverk fyrir Dórófón.
Kassi hljóðfærisins er með bak úr birki og hliðar þess eru úr greni toppi. Hljóðfærið á meira skylt við órafmagnaða gítara en bogahljóðfæri, það hefur gefið góða raun að “dórófóna” kassagítara, sem ekki gengur eins vel upp þegar bogi er notaður. Dórófónninn #5 var smíðaður í læri hjá finnska meistara-gítarsmiðnum Kari Nieminen (www.versoul.com) við Iðnlistháskólann í Helsinki.
Þessi Dórófónn veitir hljóðfæraleikaranum kost á mikilli stjórn þar sem hver strengur hefur sitt eigið pikkupp og eigin hljóðstyrks-hnapp auk þess sem strengina er hægt að vommía (láta víbra) sitt í hvoru lagi.
Dórófónarnir hafa komið víða við. Leikið hefur verið á þá og þeir verið teknir upp sem sessjónhljóðfæri í nokkrum útgefnum hljóðverkum í ýmsum löndum. Þróun Dórófónsins var styrkt af finnska Menningarsjóðnum árið 2005. Einn Dórófónn er til í einkaeign, hjá íslensku hljómsveitinni Múm. Þá hefur Emi Maeda, japanskur hörpuleikari og nútímatónskáld, pantað Dórófón, sem verður afhentur honum í október næstkomandi.
Tónlistin um helgina
 |
Um síðustu helgi var eftirlætis tónskáld Halldórs Laxness, J.S. Bach, í forgrunni á stofutónleikum, en á sunnudaginn kemur, 1. júlí, verða ljóð Halldórs sjálfs við lög eftir Jón Ásgeirsson og Atla Heimi Sveinsson í aðalhlutverki. Flytjendur eru góðvinir Gljúfrasteins, þau Anna Guðný Guðmundsdóttir píanóleikari sem er listrænn tónlistarráðgjafi safnsins og Bergþór Pálsson sem hefur sungið í stofunni á Gljúfrasteini við ólík tækifæri tvisvar áður á þessu ári. Að venju hefjast tónleikarnir klukkan 16.00 og aðgangseyrir er 500 krónur.
Anna Guðný Guðmundsdóttir brautskráðist frá Tónlistarskólanum í Reykjavík árið 1979 og stundaði Post Graduate-nám við Guildhall School of Music and Drama með sérstaka áherslu á kammertónlist og meðleik með söng. Hún hefur starfað á Íslandi í rúma tvo áratugi og komið fram á ótal kammertónleikum, en einnig sem einleikari m.a. með Sinfóníuhljómsveit Íslands. Anna Guðný kenndi við tónlistardeild Listaháskóla Íslands frá stofnun hennar 2001 til 2005 en það haust var hún ráðin píanóleikari við Sinfóníuhljómsveit Íslands.
Bergþór Pálsson lauk B.M. og Masters námi frá Indiana University og leiklistarnámi frá Drama Studio London. Hann hefur farið með yfir fimmtíu hlutverk á sviði. Meðal þeirra eru titilhlutverkin í „Évgéní Ónégín“ og „Don Giovanni“. Hann hefur haldið fjölda einsöngstónleika, sungið með Sinfóníuhljómsveit Íslands, svo og einsöngshlutverk í mörgum kórverkum.
Dúóið para-Dís
heldur tónleika í Þjóðmenningarhúsinu föstudaginn 29. júní kl. 12:15
Á tónleikunum verður flutt létt og sumarleg frönsk tónlist við allra hæfi.
Aðgangur á tónleikana er ókeypis og allir velkomnir.
Dúóið para-Dís skipa Hafdís Vigfúsdóttir flautuleikari og Kristján Karl Bragason píanóleikari. Þau starfa saman hjá Hinu húsinu í sumar sem skapandi hópur og kalla þau verkefni sitt Tónaregn í Reykjavík. Þau leitast við að koma fram á sem flestum og ólíkustum stöðum í borginni og eru tónleikarnir í Þjóðmenningarhúsinu liður í því. Fræðast má betur um tónleikaröðina á slóðinni www.blog.central.is/flautarinn.
Efnisskráin tekur um 30 – 40 mín. í flutningi.
Fimmtudagsmenning
 |
| Guðmundur Ingólfsson tók myndina. |
Einn af þeim rúmlega áttatíu hönnuðum sem eiga verk á sýningunni Magma/Kvika á Kjarvalsstöðum er Ámundi Sigurðsson. Ámundi hefur starfað sem grafískur hönnuður frá 1985 og komið víða við. Hann hannaði m.a. útlit nýlegrar auglýsingaherferðar í formi veggspjalda og blaðaauglýsinga fyrir Landsbankann, þar sem landsmönnum var óskað til hamingju með hina ýmsu tyllidaga, og hlaut fyrir hana viðurkenningar og verðlaun. Skjaldamerki hljómsveitarinnar Ghostdigital er eitt af verkum Ámunda en hann á einnig heiðurinn af hönnun bókarinnar Magma/Kvika sem gefin var út í tilefni sýningarinnar.
Hádegisstefnumótið við Ámunda hefst á fimmtudaginn kl. 12 á hádegi á Kjarvalsstöðum og stendur yfir í 20 mínútur. Kaffitería Kjarvalsstaða býður upp á ljúffengar veitingar að því loknu. Frítt er í öll hús Listasafns Reykjavíkur á fimmtudögum.
Á fimmtudagskvöldið 28. júní leiðir Guðmundur Ingólfsson ljósmyndari Kvöldgöngu frá Kvosinni. Hann mun ganga um miðbæinn og lýsa því sem fyrir augu ber út frá sjónarhóli fagmannsins, auk þess sem starfsemi ljósmyndastofa á svæðinu verður skoðuð í sögulegu ljósi. Safnast verður saman í Grófinni, milli Tryggvagötu 15 og 17 kl. 20. Gangan tekur um klukkustund.
Þetta er þriðja sumarið sem menningarstofnanir Reykjavíkurborgar standa fyrir slíkum göngum á fimmtudagskvöldum og hafa vinsældir þeirra sífellt aukist. Gangan þessi er í boði Ljósmyndasafns Reykjavíkur.
Nýr bunki af sumarbókum
 |
Sjá Á líðandi stund http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublication&intPublId=980
Nýr bunki af sumarbókum
 |
 |
Mig langar til að byrja á þríleik Jóns Kalmans Stefánssonar um fólkið sem býr “bakvið brekkuna” sem Bjartur var að endurútgefa. Sú fyrsta, Skurðir í rigningu, kom út 1996, Sumarið bakvið brekkuna kom 1997 og Birtan á fjöllunum 1999. Sögusviðið er einna helst í Dölunum eins og líka er í sumum seinni bókum Jóns, og þetta er indælt fólk sem maður þekkir vel en hefur samt gaman af að skoða náið í lýsingum þess sem þekkir það ennþá betur. Sögutíminn er uppvaxtar- eða unglingsár Jóns og það er engu líkt að rifja þau ár upp um leið og maður les.
Þegar önnur bókin í þríleiknum kom út spurði ég Jón Kalman í DV hvort fólkið hans byggi líka í raunheimum. Hann ansaði skáldlega: “Ja, bæði og. Maður veit ekki alltaf hvenær maður er að skálda og hvenær maður er að taka úr veruleikanum. En það skiptir ekki máli heldur hitt hvort þessi heimur stendur sjálfur í sögunni. Einhvern kjarna sækir maður alltaf í veruleikann. Uppsprettan er þar. Svo rennur uppsprettan saman við skáldalækinn og úr verður stöðuvatn – eða haf þegar best lætur.” (DV 13.11. 1997)
Það er bæði skemmtilegt og merkilegt að koma að þessum bókum aftur núna þegar maður hefur svamlað um hríð í hafinu sem varð til úr uppsprettunni og skáldalæknum í seinustu bókum Jóns Kalmans, Snarkinu í stjörnunum og Sumarljós og svo kemur nóttin. Eldri bækurnar mynda frekar stöðuvatn – svo notað sé líkingamál skáldsins – en myndu þó halda nafni hans á lofti um ómunatíð þótt ekki hefði komið meira.
Annar lítill heimur – en býsna ólíkur heiminum bakvið brekkuna – er undir í nýrri ítalskri skáldsögu sem Bjartur gefur líka út: Hver er Lou Sciortino? eftir Ottavio Cappellani (Paolo M. Turchi þýðir). Þar segir frá ungum Kana af ítölskum ættum sem kemur frá Bandaríkjunum til Sikileyjar til að læra list mafíósa. Ef maður ætlar að leggja fyrir sig glæpi er vitaskuld best að læra af þeim bestu.
Endurútgefin er líka Konungsbók, metsölubók Arnaldar Indriðasonar um ævintýri Konungsbókar Eddukvæða (Vaka Helgafell) á stríðsárunum þegar nasistar girntust hana. Í bókarauka er birt grein úr Lesbók Mbl. eftir Gísla Sigurðsson íslenskufræðing þar sem hann rekur raunverulega sögu hinna fornu handrita sem sagan fjallar um og er mikill fengur að henni fyrir nýja lesendur.
Mál og menning gefur út bókina Hornstrandir – Gengið um eyðibyggðir frá Snæfjallaströnd til Ingólfsfjarðar fyrir þá sem vilja kanna þær dýrlegu slóðir á eigin vegum. Höfundurinn er gamalkunnur ferðafélagi göngugarpa, Páll Ásgeir Ásgeirsson. Hann hefur gefið út fjölda bóka sem góð stoð er að þegar lagt er í langferðir fótgangandi, og hann er gagnkunnugur Hornströndum. Í bókinni er fjöldi ljósmynda og korta, þar er fjallað um allar helstu gönguleiðir á svæðinu, bæði fjöl- og fáfarnar og gefin góð ráð þeim sem þiggja vilja.
Hvorki meira né minna en þrjú lærdómsrit bárust frá Bókmenntafélaginu með pósti um daginn. Eitt er frá því fyrir okkar tímatal, annað frá miðri 18. öld og það þriðja frá þeirri tuttugustu. Þetta eru mikil djásn.
Það elsta er Manngerðir eftir Grikkjann Þeófrastros, skrifað árið 319 fyrir Krist eða fyrir 2326 árum. Gottskálk Þór Jensson þýðir bókina sem nú er gefin út í þriðja sinn á íslensku. Hann ritar líka ítarlegan inngang. Í bókinni tekur Þeófrastros fyrir helstu galla mannanna og lýsir þeim sem þá plaga án miskunnar. Þar má lesa um ólíkindatólið, smjaðrarann, blaðrarann, lygarann, nirfilinn, óþokkann, fantinn, sóðann, dindilinn, smásálina, rauparann og hrokagikkinn, heigulinn og rógberann og marga aðra.
Sú í miðið er Zadik eða örlögin eftir Voltaire. Þýðingu annaðist Hólmgrímur Heiðreksson en Ásdís R. Magnúsdóttir skrifar inngang. Þetta er saga Zadigs sem er ungur maður, vitur og réttlátur, en þarf að ganga í gegnum miklar þrautir í leit sinni að hamingjunni. Hún kom út í fyrsta sinn í heimalandi höfundar 1748 og varð strax vinsæl þótt brotakennd sé. Þetta er ádeilurit á samtíma höfundar, land hans og landa, en dulbúið að nokkru með því að höfundur þykist vera að skrifa um framandi þjóðir.
Mikill fengur er að Voltaire en nær okkur í tíma og rúmi er Jean-Paul Sartre og bók hans Tilvistarstefnan er mannhyggja finnst mér eiga brýnast erindi við okkur hér og nú af þessum þremur. Þrír andans jöfrar koma að bókinni á íslensku: Páll Skúlason heimspekiprófessor þýðir sjálfan fyrirlesturinn, Egill Arnarson þýðir umræður sem fóru á eftir fyrirlestrinum þegar hann var fluttur fyrst 1945, en inngang skrifar Vilhjálmur Árnason heimspekiprófessor. Þetta er skörp málsvörn Sartre gegn harðri gagnrýni sem tilvistarstefnan hafði fengið – fyrir að ala á örvæntingu fólks og leggja áherslu á skuggahliðar mannlífsins, og fyrir að fella boðorð Guðs úr gildi. Löng reynsla er komin á þýðingu Páls sem hefur verið notuð í kennslu árum saman, enda er hún munntöm og skýr.
Ljóðabókin er Á stöku stað með einnota myndavél eftir Árna Ibsen (Bjartur). Henni þarf að sinna sérstaklega.
BARNABÆKUR
Ég þurfti að fara í sumarbústað í Brekkuskóg og lesa Albert eftir Lani Yamamoto (Bjartur) með barnabörnunum áður en ég áttaði mig á hvað það er yndisleg bók (Ragnar Nói Snæbjörnsson þýddi). Auðvitað sá ég undir eins hvað hún var falleg og teikningarnar skemmtilegar – þær eru líka eftir Lani – en mér fannst sagan vera rétt að byrja þegar hún var búin. Dótturdóttirin sjö ára var hins vegar ekki sein að útskýra fyrir mér um hvað sagan væri og sýna mér hvernig hún heldur áfram út í óendanleikann þegar bókinni er lokið og lokað, og ég tók ofan fyrir öllum þrem, stelpunni, Lani og Albert. Frábær bók – og viðbúið að þeir sem lesa hana núna muni renna sér í bókina eftir Sartre sem nefnd var hér að ofan þegar þeir hafa aldur til!
Líf og fjör í Ólátagarði er endurútgáfa á þremur bókum um krakkana á þeim bæ eftir Astrid Lindgren í þýðingu Sigrúnar Árnadóttur (MM). Þetta eru löngu orðnar sígildar barnabækur sem öll börn þurfa að kynnast.
Orkuboltinn Sóley Ó. Elídóttir hefur tekið saman dýrmæta bók sem Mál og menning gefur út undir heitinu 10X10 leikir – 100 skemmtilegir leikir fyrir krakka á öllum aldri. Þarna eru innileikir og útileikir, eltingaleikir og bílaleikir, boltaleikir, feluleikir og keppnisleikir, leikir fyrir afmælisveislur, leikir fyrir marga, leikir fyrir fáa – hreinasti fjársjóður fyrir alla þá sem langar til að skemmta sér í glöðum leik. Margrét E. Laxness teiknar líflegar myndir til skrauts og skýringar.
Síðust en ekki síst er nýjasta afurð hinnar margverðlaunuðu listakonu Áslaugar Jónsdóttur: Ég vil fisk! Eins og alkunna er verður fólk ekki aðeins fríðara og hraustara af að borða fiskmeti heldur beinlínis gáfaðra líka. Þetta finnur Unnur á sér þótt ekki sé hún há í loftinu og heimtar fisk. Hún fær líka fiska en lengi vel eru þeir ekki ætir! Hún fær púða sem er eins og fiskur í laginu og bók um fiska og kjól með fiskamunstri og fiskapúsluspil og fleira og fleira með sporð, en hún þarf bókstaflega að stafa orðið fyrir foreldra sína til að fá almennilegan mat! Þetta er snilldarbók og ætti að rata inn á sem allraflest íslensk heimili.
Myndlistin um helgina
 |
| Þessa mynd gerði Svavar Guðnarson og hún hangir uppi í Listasafni Íslands núna. |
Í Listasafni Íslands stendur enn yfir Listahátíðarsýningin Vobra Reykjavík, og á morgun sunnudag kl. 14 verður sýnd heimildarmynd um danska myndlistarmanninn Ejler Bille eftir Jacob Jörgensen frá árinu 1999. Í myndinni er opinskátt viðtal við listamanninn þar sem hann segir frá lífshlaupi sínu og list. Í myndinni sést hann m.a. fara um söfn í Danmörku og segja frá verkum sínum og mörgum þeim heillandi sögum sem búa að baki. Sýning myndarinnar tekur 44 mín. og aðgangur er ókeypis.
Sýningin COBRA REYKJAVÍK er framlag Listasafns Íslands til Listahátíðar í Reykjavík 2007. Sýningin er sérstaklega sett saman fyrir Listasafn Íslands og sýningarmiðstöðina SilkeborgBad í Silkeborg í Danmörku.
Sýningarstjóri er Per Hovdenakk. Á sýningunni er 119 verk fengin að láni frá helstu söfnum á Norðurlöndunum eftir 29 listamenn, m.a. Asger Jorn, Egill Jacobsen, Ejler Bille, Carl-Henning Pedersen, Else Alfelt, Karel Appel, Constant, Corneille og Pierre Alechinsky.
Aðstoðarsýningarstjórar eru Harpa Þórsdóttir, Iben From og Lars Olesen.
Sýningin er í sölum 1, 3 og 4.
SVAVAR GUÐNASON Í LISTASAFNI ÍSLANDS
Salur 2 er tileinkaður Svavari Guðnasyni (1909-1988).
Í hópi Cobra-manna var Svavar fyrstur íslenskra listmálara til að leggja stund á frjálsa abstraktlist. Á sýningunni eru 15 verk eftir Svavar. Sýningarstjóri er dr. Ólafur Kvaran.
Sunnudaginn 24. júní kl.15 mun Júlíana Gottskálksdóttir verða með leiðsögn á sýningunni AÐ FLYTJA FJÖLL í Listasafni Árnesinga í Hveragerði. Á sýningunni eru verk eftir Ásgrím Jónsson til sýnis í samhengi við verk átta núlifandi myndlistarmanna, þeirra Brynhildar Þorgeirsdóttur, Georgs Guðna, Guðrúnar Kristjánsdóttur, Húberts Nóa, Magnúsar Pálssonar, Magnúsar Tómassonar, Ólafs Elíassonar og Þorbjargar Þorvaldsdóttur.
Júlíana mun ræða við gesti sýningarinnar um Ásgrím og verk hans á sýningunni. Júlíana er listfræðingur og núverandi forstöðumaður Listasafns Einars Jónssonar, en var áður forstöðumaður Safns Ásgríms Jónssonar og er höfundur bókarinnar Ljósbrigði, Safn Ásgríms Jónssonar. Hún ritaði einnig grein í sýningarskánna AÐ FLYTJA FJÖLL.
Listasafn Árnesinga er við Austurmörk í Hveragerði og er opið alla daga kl. 12 – 18 og er aðgangur ókeypis.
Gríðarlega góð aðsókn hefur verið að hinni fjölbreyttu og metnaðarfullu hönnunarsýningu Magma / Kvika sem nú stendur yfir á Kjarvalsstöðum, en frá því hún var opnuð á Listahátíð í maí síðastliðnum hafa um 8.500 gestir séð hana. Rúmlega 80 íslenskir hönnuðir eiga verk á sýningunni sem tengjast öllum sviðum hönnunar, s.s. húsgögnum, fatnaði, lýsingu, skartgripum, byggingarlist, vefnaði, tækninýjungum og matargerð. Í tengslum við sýninguna hefur verið efnt til fjölmargra viðburða, m.a. fimmtudagsstefnumóta við hönnuði sem notið hafa mikilla vinsælda.
- Næstkomandi sunnudag mun sýningarstjórinn og hönnuðurinn Guðrún Lilja Gunnlaugsdóttir taka á móti sýningargestum, leiða þá um sýninguna og svara spurningum sem kunna að vakna.
Guðrún Lilja hefur hlotið margvíslegar viðurkenningar fyrir hönnun sína hérlendis og erlendis og hefur hönnun hennar hlotið mikla athygli langt út fyrir landsteinanna. Guðrún Lilja vann til Sjónlistaverðlaunanna fyrir hönnun á síðasta ári og hefur verið útnefnd sem ein af helstu vonarstjörnum í hönnun af listatímaritinu Art Review.
Sýningarstjóraspjall Guðrúnar Lilju hefst kl. 15 og stendur yfir í um klukkustund.
Í D-salnum í Hafnarhúsinu var í vikunni opnuð sýning Daníels Björnssonar, en hann er fjórði efnilegi ungi myndlistarmaðurinn sem þar sýnir í þessari spennandi röð. Sýningarstjórinn hans er Ólöf K. Sigurðardóttir og sýningin stendur til 12. ágúst. Þann dag veður sýningarstjóraspjall kl. 15.
“Vekið ekki næturvörðinn að óþörfu“
Sjá Pistla …
„Vekið ekki næturvörðinn að óþörfu“
Í fallegu gömlu og endurgerðu fjósi vestast á Seltjarnarnesi er safn, sem lætur afskaplega lítið fyrir sér fara og er starfrækt nánast í kyrrþey. Lyfjafræðisafnið er við Neströðina, sem er hefðbundinn úthverfabotnlangi við fyrstu sýn en við enda hans er hin aldagamla og virðulega Nesstofa þaðan sem upphaf bæði formlegrar læknisfræði og lyfjafræði á Íslandi liggur. Frá Nesi er undrafagurt útsýni á góðum degi. Fjallahringurinn, allt frá Bláfjöllum, suður að Keili blasir við og svo til vesturs Snæfellsjökull og fjólubláu draumarnir, Akrafjallið og Skarðsheiðin. Krían gargar og fíflabreiðurnar brosa við sólinni þessa síðustu júnídaga.
Lyfjafræðisafnið er um margt sérstakt. Upphaf þess má rekja til nokkurra lyfjafræðinga sem tóku sig saman seint á áttunda tug síðustu aldar og hófu markvisst að safna munum og minjum tengdum apótekum og lyfjagerð á Íslandi. Fyrst voru hlutirnir geymdir í kjöllurum og ýmsum geymslum en fyrir nær tuttugu árum festu þeir kaup á gömlu útihúsunum við Nes á Seltjörn. Þeir stofnuðu sjálfseignarstofnun í kring um Lyfjafræðisafnið, sem er í eigu allra lyfjafræðinga á Íslandi og með endalausri sjálfboðavinnu og nokkrum glæsilegum peningagjöfum komu þeir sér upp safnahúsi í endurgerðu og viðbyggðu fjósinu. Húsið má teljast fullbyggt árið 1994 og þar eru nú í gamla húsinu aðalsýningarsalur safnsins á jarðhæð og þar fyrir ofan fundarsalur. Í nýja húsinu eru skrifstofur lyfjafræðinga, skrifstofa Lyfjafræðisafnsins, bókasafn lyfjafræðinga, viðgerðarstofa og stór geymslukjallari. Á neðstu hæð tengigangsins er einnig lítill sýningarsalur.
Í Lyfjafræðisafninu er geymt allt hugsanlegt, sem tengist lyfjum á Íslandi; áhöld, bækur, skjöl, myndir og hvaðeina, sem segir sögu lyfjamála á Íslandi. Í sýningarsölunum eru innréttingar úr gömlum apótekum og auðvelt er að gera sér grein fyrir hvernig vinnuaðstaðan var í apótekunum á þeim tíma þegar nær öll lyf, hverju nafni sem þau nefndust voru framleidd á staðnum. Það voru ekki einungis lyf sem framleidd voru í apótekunum heldur alls kyns efni önnur, m.a. fyrir gull- og silfursmiði, framkallarar fyrir ljósmyndara, hárlakk, alls kyns krydd og kryddblöndur, matarsódi og lyftiduft, fatalitir og bón svo fátt eitt sé nefnt. Sýnishorn af þessari fjölbreyttu framleiðslu apótekanna er til sýnis á safninu. Á einni leirkrúsinni, sem sannarlega er yfir hundrað ára gömul stendur meira að segja „Carry verum“ þ.e. alvöru karrý og það vottar enn fyrir fjarlægum ilmi úr krúsinni.
Í einum sal safnsins gefur að líta heilt apótek með öllu sem því fylgir. Þegar Iðunnar Apótek flutti af Laugarveginum fóru innréttingarnar í heilu lagi á Lyfjafræðisafnið og var þeim komið þar fyrir með og jafnvel apótekaralakkríslyktin fylgdi með. Að koma inn í Iðunnar Apótek er eins og að stíga áratugi aftur í tímann. Þar slær gamla klukkan á heila og hálfa tímanum og þar gefur að líta sýnishorn af vinsælum snyrtivörum og ilmvötnum fyrri áratuga, barnamat og sápur og óborganlegar sígarettur, sem reyktar voru að læknisráði við astma. Í kjallaranum gefur svo að líta alls kyns tæki og tól sem notuð voru í lyfjaframleiðslu í stærri stíl; töfluvélar og pillubretti, stykkpillupressur, kremtúpuáfyllara og vélina sem bjó til hinar alræmdu lýsipillur sem neyddar voru ofan í skólabörn á sjöunda og áttunda áratugnum, svo fátt eitt sé nefnt.
Á gamalt veggspjald, sem hangir á safninu og áréttar ákvörðun Apótekarafélags Íslands um að einungis séu afgreidd lyf að næturlagi eftir nýjum lyfseðlum, hefur verið ritað stórum stöfum eftirfarandi ákall: „Vekið ekki næturvörðinn að óþörfu.“ Það má kannski líta á þessa beiðni sem kaldhæðin áhrínsorð yfir Lyfjafræðisafninu því fram til þessa hefur það verið mjög lítið sótt og starfsemi þess farið lágt. Í tilefni af 75 ára afmæli Lyfjafræðingafélags Íslands var ákveðið að auglýsa safnið sérstaklega fyrir lyfjafræðingunum sjálfum og hvetja þá til að koma og skoða tækin og tólin sem fyrirrennarar þeirra notuðu á sinni starfsævi. Safnið er ekki síður áhugavert fyrir okkur hin, sem hafa bara kynnst apótekum og lyfjum sem notendur og neytendur. Safnið, húsið sjálft og ekki síst umhverfið í Nesi á Seltjörn er forvitnilegt, heillandi og afar friðsælt og tilvalinn áfangastaður í gönguferð út á Gróttu eða í bíltúr um grónar einbýlishúsagötur vestast á Seltjarnarnesi.
Þó svo að þið leyfið næturverðinum að sofa þá er um að gera að halda safnverðinum á Lyfjafræðisafninu við efnið í sumar. Safnið er opið á þriðjudögum, fimmtudögum, laugardögum og sunnudögum fram í ágústlok frá kr. 13.00 – 17.00. Aðgangur er ókeypis og öllum heimill. Nánari upplýsingar gefur Sólveig Ólafsdóttir safnvörður, s. 8921215.
Sólveig Ólafsdóttir
Allir þiggja O+
 |
Erla Þórarinsdóttir opnar sýningu í Gallerí Anima, Ingólfsstræti 8, föstudaginn 15. júní. Sýningin ber yfirskriftina O+.
Í kynningu segir: „Upphafið er sameiginlegt og mynd er minning, eða svo virðist það vera. O+ er blóðflokkur, sérstakur og sameiginlegur; við blóðgjöf geta allir þegið O+. Myndin leitar uppruna síns, minnið er gleymið og merkingin orðalaus.“
Verk Erlu eru máluð og svo silfurlögð þannig að silfrið myndar skúlptúral form sem ummyndast í ljósi tímans.
Sýningin stendur til 1. júlí og er galleríið opið miðvikudaga – laugardaga kl. 14 – 17.
Skiptir fagurfræðin máli?
 |
Ráðstefna um börn og menningu í haust
25.-28. október 2007 í Hótel Örk, Hveragerði.
Við bjóðum ykkur velkomin á ráðstefnu BIN-Norden og Norrænu ráðherranefndarinnar; Börn og menning – skiptir fagurfræðin máli?
Ráðstefnan er vettvangur fyrir miðlun þekkingar, þvert á fag-, rannsóknar- og miðlunarhefðir. Hún vill leiða saman greinar, búa til samtal milli félagsvísinda og hugvísinda og skoða félags-, menningar- og fagurfræðilega nálgun að börnum og menningu. Í þetta sinn er fagurfræðin miðlæg og horft sérstaklega á samband hins félagslega og fagurfræðilega.
Markmið ráðstefnunnar er að skoða hvað fræðin segja um merkingu fagurfræðinnar í hversdagsveruleika barna og fjölmiðlum, list og menningu fyrir börn. Gengið er út frá því að hugtakið (barna) menning geti lagt línur bæði fyrir rannsóknir og miðlun. Megin umræðuefnin eru þessi:
- Hvernig er fagurfræði skilgreind, eða hið fagurfræðilega?
- Hvaða skilgreiningar á merkingu fagurfræði eru notaðar í sögu, félagsfræði, sálfræði, mannfræði, menntunarfræði, þjóðfræði, fjölmiðlafræði og menningarfræðilegum rannsóknum á þessu sviði?
- Hver eru tengslin á milli fagurfræði og samfélags?
- Hvaða hlutverki gegnir hið fagurfræðilega í bókmenntum, leikhúsi, dans, list, tónlist, kvikmyndum og annarri fjölmiðlun sem beint er að börnum?
Þema og undirþemu. Þar sem yfirskipað þema ráðstefnunnar er viðamikið skiptist ráðstefnan í tvö undirþemu sem þáttakendur geta miðað fyrirlestra sína við. Þau eru: Merking fagurfræði í menningu barna annars vegar og Merking fagurfræði í menningu (fullorðinna) fyrir börn hins vegar.
Alls konar nálgun að efninu – félagsleg, sálfræðileg, fagurfræðileg, menntunarfræðileg, menningarleg, heimspekileg og söguleg – er vel þegin. Báðum undirþemum fylgja nokkur stikkorð. Þau geta verið til marks um það um hvað er hægt að tala í fyrirlestrunum en eru hvorki tæmandi né bindandi. Notið ímyndunaraflið!
Fyrirlestrar – útdráttur. Ef fyrirlestur er boðinn fram á ráðstefnuna skal fyrst senda útdrátt á einni A4 síðu (500 orð)
Útdrátturinn skal
1. falla undir annað af tveimur undirþemum ráðstefnunnar.
2. lýsa megin viðfangsefnum og sjónarhornum væntanlegs fyrirlestrar
3. segja á hvaða tungumáli (sænska, norska, danska, enska) hann verður fluttur og hvort notað verður „power point“eða glærur.
Útdrátt skal senda inn fyrir 15. júní 2007.
Sagt verður til um hvort fyrirlestur er samþykktur eða honum hafnað 2-6. júlí 2007.
Allir útdrættir verða aðgengilegir á heimasíðu Bin-Norden www.bin-nordn.net á ensku og skandinavískum málum áður en ráðstefnan er sett. Eftir ráðstefnuna er hægt að þróa fyrirlestrana áfram og ganga frá greinum sem verður ritstýrt og þær ritrýndar áður en þær birtast á netsíðu BIN. Greinar sem þannig birtast, ásamt greinum frá tveimur fyrri ráðstefnum BIN-Norden verða hluti af fyrirhugaðri bók um norræna barnamenningu.
Gestir ráðstefnunnar þurfa að skrá sig á heimasíðu ráðstefnunnar fyrir 1. september.
Tungumál ráðstefnunnar eru skandinavísku málin en fyrirlestrar á ensku verða samþykktir. Fyrirlestrar og umræður munu að mestu leyti fara fram á skandinavískum málum.
Skipuleggjendur eru Norræna ráðherranefndin og barnamenningarfræðingar á norðurlöndum (BIN). Ráðstefnan er styrkt af Rannsóknarráðinu fyrir menningu og miðlun.
Heimilisfang. Útdrættir skulu sendir rafrænt eða bréflega til ritara verkefnisins:
BIN-Norden
Danmarks Biblioteksskole
Birketinget 6
2300 København S
E-mail: bin@db.dk
Sjá einnig heimasíðu BIN www.bin-norden.net