Sönglög, ballöður og slagarar
 |
á tónleikum Bjarna Thor og Jónasar í Salnum
Næstkomandi laugardag 3. febrúar kl. 16 halda Bjarni Thor Kristinsson bassasöngvari og Jónas Ingimundarson píanóleikari tónleika í TÍBRÁ, tónleikaröð Kópavogs í Salnum. Á efnisskránni eru íslensk sönglög eftir Sigfús Halldórsson, Karl Ottó Runólfsson og Sveinbjörn Sveinbjörnsson, þýskar ballöður eftir Carl Loewe og enskir og amerískir “slagarar”. Þeir Bjarni og Jónas lofa skemmtilegum og eftirminnilegum tónleikum og enn eru nokkur sæti laus.
Eins og menn muna sló Bjarni Thor eftirminnilega í gegn á haustmánuðum í hlutverk Osmins í margrómaðri uppfærslu Íslenksu óperunnar á Brottnáminu úr kvennabúrinu eftir Mozart. Hann hefur tvímælalaust unnið sér sess sem einn af strákunum okkar í landsliði íslenskra söngvara á elendri grundu og hefur sungið undir stjórn heimskunnra hljómsveitarstjóra eins og Zubin Mehta, Daniel Barenboim, Kent Nagano, Betrand de Billy og sir Andrew Davis.
Næstu verkefni Bjarna eru Rósariddarinn í Berlín, Hollendingurinn fljúgandi í Barcelona og Fáfnir í Feneyjum.
Efnisskrá
Sigfús Halldórsson Austurstræti (Tómas Guðmundsson)
Tondeleyó (Tómas Guðmundsson)
Í dag (Sig. Sigurðsson frá Arnarholti)
Karl Ó. Runólfsson Ingaló (Jóhannes út Kötlum)
Nirfillinn (Davíð Stefánsson)
Útlaginn (Davíð Stefánsson)
Carl Löwe Heinrich der Vogler (Joh. Nep. Vogl)
Tom der Reimer (Theodor Fontane)
Edward (Herder)
HLÉ
Sveinbjörn Sveinbjörnsson Valagilsá (Hannes Hafstein)
Hafsins hetja Sprettur (Hannes Hafstein)
Jerome Kern Ol’ Man River (Úr “Show boat) George .H. Clutsam Ma curly headed baby
Oley Speaks On the Road to Mandalay (texti R. Kipling)
UM FLYTJENDUR:
BJARNI THOR BASSASÖNGVARI er fæddur og uppalinn á Suðurnesjum. Hann hóf söngnám við Tónlistarskólann í Njarðvík hjá Ragnheiði Guðmundsdóttur og stundaði það síðan með hléum áfram í Tónlistarskóla Sigursveins og Söngskólanum í Reykjavík. Haustið 1994 hélt Bjarni til frekara náms við Óperudeild Tónlistarháskólans í Vín og naut þar leiðsagnar Helena Karusso og Curt Malm. Vorið 1996 var Bjarni siðan ráðinn sem aðalbassasöngvari Þjóðaróperunnar þar í borg. Þar var hann fastráðinn til þriggja ára og að þeim tíma liðnum snéri hann sér einungis að lausamennsku. Meðal helstu óperuhlutverka Bjarna má nefna; Barón Ochs í Rósariddaranum (Strauss), Osmin í Brottnáminu úr kvennabúrinu (Mozart), Pímen í Boris Godunow (Mussorgsky), Rocco í Fidelio (Beethoven), John Falstaff í Kátu konungunum frá Windsor (Nikolai), van Bett í Zar und Zimbmermann (Lortzing) að ógleymdum ýmsum hlutverkum í óperum Wagners: Wotan í Rínargullinu, Pogner í Meistarasöngvurunum, Daland í Hollendingnum fljúgandi, Gurnemanz í Parsifal og risanum Fáfnir í Hringnum. Eftir að Bjarni hóf ´lausamennskusöng’ hefur hann verið fastur gestur í Ríkisóperunni í Berlín auk þess að koma fram í óperuhúsunum í Chicago, París, Verona, Flórenz, Palermo, Hamburg, Dresden, München, Wiesbaden og Dortmund svo eitthvað sé nefnt. Hann hefur m.a. sungið undir stjórn Zubin Mehta, Daniel Barenboim, Kent Nagano, Betrand de Billy og sir Andrew Davis. S.l. haust söng Bjarni hlutverk Osmins í margrómaðri uppfærslu Íslenksu óperunnar á Brottnáminu úr kvennabúrinu eftir Mozart. Næstu verkefni Bjarna eru Rósariddarinn í Berlin, Hollendingurinn fljúgandi í Barcelona og Fáfnir í Feneyjum.
JÓNAS INGIMUNDARSON PÍANÓLEIKARI stundaði tónlistarnám við Tónlistarskólann í Reykjavík og framhaldsnám við Tónlistarháskólann í Vínarborg. Jónas hefur síðan starfað sem píanóleikari, tónlistarkennari og kórstjóri. Hann hefur haldið fjölda tónleika á Íslandi og komið fram víða í Evrópu og Bandaríkjunum, ýmist einn eða með öðrum, einkum söngvurum. Jónas hefur leikið inn á fjölda hljómplatna og hljómdiska og hefur staðið fyrir öflugu tónlistarkynningarstarfi í tengslum við tónleikahald sitt. Jónas hefur fengið listamannalaun og notið starfslauna listamanna og hlotið margvíslegar viðurkenningar, svo sem heiðursverðlaun VÍS, Íslandsbanka og DV og heiðursverðlaun Íslensku tónlistarverðlaunanna 2001, þegar þau voru veitt í fyrsta sinn. Jónas Ingimundarson var sæmdur Riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu árið 1994 og Dannebrog orðunni árið 1996. Jónas er tónlistarráðunautur Kópavogs og árið 2004 var hann valinn heiðurslistamaður bæjarins. Sama ár kom út bókin „Á vængjum söngsins – um ævi og störf Jónasar Ingimundarsonar” skráð af Gylfa Gröndal. Jónas nýtur heiðurslauna Alþingis.
Dagbók flettarans næstsíðustu viku janúar
 |
| Mugison – sérhæfir sig í vegamyndum. |
Annar Breti var meira í fréttunum hér heima í vikunni sem leið – eða er Elton John ekki örugglega enskur upprunalega? Alla vega var þessi gamli poppari afar heitur eftir að hafa að sögn tekið 80 milljónir fyrir að syngja “Hann á ammmælí dag” fyrir Ólaf Ólafsson stjórnarformann Samskipa. Nú hafa íslenskir popparar almennilega viðmiðun þegar þeir verða næst beðnir að syngja í afmælisveislu.
En að semja tónlist fyrir kvikmyndir, ætli það sé launað jafn vel? Altént gladdist ég innilega fyrir hönd Mugisons þegar ég las í Fréttablaðinu á mánudaginn var að hann ætti að semja músík fyrir þann góða kvikmyndaleikstjóra Walter Salles. Ekki er verra að myndin verður byggð á bók Kerouacs, Á vegum úti. Ef Salles hefði spurt mig þá hefði ég einmitt mælt með Mugison í það verkefni.
Þessi frétt um Mugison var á öftustu opnu Fréttablaðsins, vinstra megin (hægra megin er jafnan auglýsing). Það finnst mér vel heppnuð hugmynd að síðu og oft virkilega gaman að lesa hana. Eins og mér leiðast fréttir af frægu fólki í útlöndum sem venjulega er svo nýtt að ég hef aldrei heyrt þess getið (og þá finnst mér ég vera gömul og úldin) þá hef ég gaman af að lesa fréttir og slúður um landa mína. Á þessari síðu á þriðjudag las ég þau tíðindi að Brynhildur Guðjónsdóttir ætli að yfirgefa Þjóðleikhúsið. Kannski hefur hún ekki verið nýtt alveg eins og skyldi eftir sigurgöngu Piaf? En ég veit að gæfan fylgir henni. Þessi stúlka getur allt.
Blöðin keyrðu á auglýsingu í vikunni um aðgát í netheimum eftir að 15 ára strákur skrifaði meiðandi ummæli um besta vin sinn inn á bloggið sitt í reiðikasti. Hryllilegri fréttir af glæpsamlegri hegðun á netinu heyrðust í vikulokin þegar fjárkúgari í hefndarhug setti mynd af vammlausum einstaklingi inn á netið – að vísu án ávirðinga en í samfloti við menn sem sakaðir eru um að vera barnaperrar. Þetta má öllum gera og er ekkert annað en ærumorð. Þá er morð hreinlegra.
Flóki Guðmundsson, vel skrifandi menningarblaðamaður á Mogga, fagnar því í miðvikudagsblaðinu að við skulum nú geta farið í bíó og horft á heila mynd án hlés. Ekki hvaða mynd sem er, vel að merkja, bara einstaka mynd sem er sérstaklega auglýst. Þetta prýðilega framtak er kennt við fyrirtækið Græna ljósið og megi það lifa og dafna. Ég sá líka Litlu fröken sólskin í bíó af því ég vissi af þessu, hefði annars séð hana heima í tækinu. Fín mynd. Og mikið óskaplega hefði verið gaman að fá að sjá Foreldra Ragnars Bragasonar án hlés. Hléð þar fór satt að segja langt með að skemma þá mynd fyrir mér. Það var ekki fyrr en ég var búin að líma hana saman í huganum sem ég áttaði mig almennilega á hvað þetta er frábær bíómynd.
Hvernig í ósköpunum á að setja Draumalandið á svið? hugsaði ég hissa þegar ég las í Fréttablaðinu á miðvikudaginn að Hilmar Jónsson ætlaði einmitt að gera það – strax í vor. Og Hilmar bendir á leiðina: “… þegar þú tekur svona texta eins og hans Andra Snæs og rennir honum í gegnum manneskjur þá verður hann dramatískur”! Enda fór ég strax að heyra fyrir innri eyrum mínum skemmtilegar deilur og ádeilur og rifrildi um framtíð lífs á Íslandi.
Leikhúsgagnrýni hefur verið til umræðu í blöðum og útvarpi. Opnugrein Sigrúnar Sólar í Lesbók fyrir fáeinum vikum var hörð árás á flesta starfandi gagnrýnendur sem höfðu verið óánægðir með áhugamannasýningu sem hún stýrði sl. haust, en umræðan núna þjappar sér um stóru leikhúsin, einkum Þjóðleikhúsið. Einhverjum finnst kannski að það hljóti að vera eitthvað nýtt að sýningar gangi illa, af því hvað umræðan hefur verið mikil, og benda á nýjan leikhússtjóra, en ekki þarf að leita lengi í huganum og prógrammabunkanum til að sjá að öll ár geyma sín vonbrigði. Oftar en ekki hlakkar maður sérstaklega til einhverrar boðaðrar sýningar sem veldur svo heiftarlegum vonbrigðum. Það er bara svoleiðis, og þetta á alveg eins við um voldug leikhús í útlöndum sem geta keypt alla “bestu” kraftana. Stundum vantar bara rafmagnið – og enginn veit nákvæmlega hvers vegna.
Hitt er svo annað mál að stundum er eins og gagnrýnendur sjái allt annað leikrit en maður sjálfur. Ég þakka mínum sæla fyrir að hafa náð að sjá hinn margskammaða Sumardag í Þjóðleikhúsinu í haust. Þvert ofan í flesta dóma var það dásamleg sýning, vel leikin og snart mann djúpt. Ég sá bara æfingu á Bakkynjum svo það er ekki alveg marktækt, en mér leiddist ekki eina sekúndu. Hver einasta sena vakti forvitni og spennu eftir þeirri næstu. Og hafi ég ekki skilið alveg hvað fyrir 2.500 ára gömlum höfundinum vakti þá leiddi það bara af sér enn örari vangaveltur.
Nýjasta frumsýning Þjóðleikhússins á Sælueyjunni fékk slakar viðtökur gagnrýnenda og er verkinu kennt um (eins og í flestum öðrum tilvikum). Leikstjórinn, María Ellingsen, skýrir þetta í viðtali við Kollu í Blaðinu á fimmtudaginn og þar kólnar manni satt að segja svolítið innvortis við að lesa um atburðarásina eftir að búið var að þróa verkið um hríð með höfundinum: “Síðan gerðist það að í stað þess að setja verkið upp á stóra sviðinu með tuttugu leikurum þá var ákveðið að stytta verkið um helming og hafa hlutverkin átta. Þá var höfundurinn kominn í önnur verkefni.” Merkilegt að það skyldi vera eitthvað eftir!
Þorleifur Örn Arnarsson var staffírugur í viðtölum fyrir helgi og fyrir frumsýningu Hins lifandi leikhúss á Eilífri hamingju í Borgarleikhúsinu. “Okkur fannst við þurfa að taka á þessum stóru breytingum sem hafa átt sér stað í þjóðfélaginu, hvernig þjóð sjávar og sveita er allt í einu orðin að þjóð bissneskalla og sprotafyrirtækja,” segir hann í Mogga á föstudag. Mér leist ekki alveg á lýsingu hans á æfingaferlinu: “Við vorum með rennsli í fyrradag og þá varð þetta að leikriti,” segir hann á sama stað. En ég hefði ekki þurft að kvíða því að þarna væri eitthvað óklárað. Fyrsta senan færði manni heim sanninn um að svo var ekki. Þá kemur Ingvar (Guðjón Þorsteinn Pálmarsson) í vinnuna á markaðsdeildinni; hann er fyrstur á staðinn og byrjar á að hátta sig við skrifborðið, brýtur fötin sín fagmannlega saman, klífur svo upp á borð og fer í höfuðstöðu (sem eins og menn vita er ein af mikilvægustu stöðunum í jóga). Nú er ég auðvitað búin að eyðileggja þetta fyrir þeim sem ekki hafa enn séð sýninguna, en ég stillti mig svo vandlega um að segja nokkurn skapaðan hlut í umsögninni hér á heimasíðunni að nú get ég ekki stillt mig lengur! Þetta var svo óvænt (ekki lengur!!) og sló svo fínan tón fyrir sýninguna alla að maður fylltist tilhlökkun og gleði. Sem varði út sýninguna. Það hefur verið gaman að fylgjast með Þorleifi, ekki síður en meðhöfundi hans Andra Snæ Magnasyni, undanfarin ár. Þetta eru vormenn.
Hann er líka sniðugur strákur hann Atli Fannar Bjarkason á Blaðinu. Pistillinn hans á laugardaginn um súrrealísku söngvakeppnina sem nú fer fram á RÚV dillaði mér lengi dags. Hugmyndin var fín (að flétta nöfnin á lögum kvöldsins inn í texta sem afneitaði þeim fyrirfram) og útfærslan ágæt.
“Mikil tíðindi í heimi barnabókmennta” segir Hilma í Blaðinu sama dag og á við þær gleðifréttir að hinn margverðlaunaði rithöfundur og myndlistarmaður Áslaug Jónsdóttir skyldi fá þriggja ára starfslaun rithöfunda í vikunni. Ýmsilegt fleira gladdi í skránni yfir starfslaunaþega, til dæmis að Hallgrímur Helgason skyldi loksins fá árslaun. Annað hryggði, einkum að nefndin skuli ekki meta þann fjársjóð sem Eiríkur Örn Norðdahl er íslenskri menningu. Fyrir utan að hafa gefið út tvær skáldsögur, ansi góðar, og nokkrar ögrandi ljóðabækur, hefur hann verið ötull þýðandi, greinaskrifari, útgefandi og ljóðahátíðahaldari. Það ber að hlúa að svo dýrmætum manni.
Rúmar 3 vikur til Vetrarhátíðar
 |
| Eldorgelið sem leikið verður á við opnun Vetrarhátíðar á Austurvelli. |
Vetrarhátíð í Reykjavík verður haldin í sjötta sinn dagana 22. – 24. febrúar næstkomandi og ættu borgarbúar og aðrir landsmenn að flýta sér að merkja við dagana því hún hefur aldrei verið glæsilegri og fjölbreyttari en í ár. Á hátíðinni fara saman kunnuglegir viðburðir eins og Safnanóttin og Heimsdagur barna sem sífellt vaxa og dafna og verða æ meira spennandi með ári hverju – og viðburðir sem aldrei áður hafa átt sér stað á Íslandi. Erlendum viðburðum fer fjölgandi á Vetrarhátíð og óhætt er að fullyrða að þeir sem prýða dagskrána að þessu sinni eru einstakir í sinni röð, eins og t.a.m. opnunaratriði hátíðarinnar sem flutt verður á Austurvelli.
Að lokinni kynningu undirrituðu borgarstjórinn í Reykjavík, Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson, og sparisjóðsstjóri, Guðmundur Hauksson, samstarfssamning Reykjavíkurborgar og SPRON sem er sérstakur bakhjarl hátíðarinnar í ár. Hátíðin verður kynnt nánar þegar nær dregur.
Ímynd er allt sem þarf
 |
| Þau eru markaðsdeildin. |
 |
| Hún er deildarstjórinn. |
Leikverk um hið nýja djarfa Ísland
Við erum stödd á ansi smart skrifstofu á litla sviði Borgarleikhússins þar sem fjórum borðum er raðað í hnapp þannig að fólkið sem við þau situr horfist í augu þegar það lítur upp – eins og hefur verið í tísku undanfarið. Algert návígi, ekkert einkalíf í vinnunni. Á borðunum er ekkert nema lampi (smart) og inn-og-út bakkar (smart), engar tölvur. Engir símar heldur en þeir eru í vösum skrifstofumannanna.
Þetta reynist vera markaðsdeild öflugs fyrirtækis sem nú á í nokkurri krísu vegna framhjáhalds eigandans og skilnaðar við konu sína sem hafði stutt hann dyggilega í rekstrinum. Þar sem þau (Haraldur og Sigríður) höfðu jafnan komið fram sem einn maður í Séð og heyrt er þetta töluvert áfall eins og gefur að skilja. Í deildinni starfa fjórir ungir og öflugir markaðsmenn, Geir (Jóhannes Haukur Jóhannesson), Ingvar (Guðjón Þorsteinn Pálmarsson), Ólafur (Orri Huginn Ágústsson) og Agnes (Sara Dögg Ásgeirsdóttir), nýráðinn deildarstjóri markaðsdeildar. Þetta er glæsilegt ungt fólk sem fær í upphafi leiks það ögrandi verkefni að reisa ímynd fyrirtækisins við að nýju og maður skyldi ætla að það væri draumaverkefni þess – eilíf hamingja?
Elíf hamingja heitir einmitt leikritið sem um er rætt, sýnt á vegum Hins lifandi leikhúss í samvinnu við Borgarleikhúsið: “fyrsta íslenska millistjórnendadramað” eftir Þorleif Örn Arnarsson sem líka leikstýrir og Andra Snæ Magnason. Dramatúrg þeirra er Arndís Þórarinsdóttir. Saman gefa þau okkur glögga og afhjúpandi innsýn í líf og starf þess hamingjusama hóps sem býr til auglýsingarnar sem eru svo gríðarstór þáttur í lífi okkar allra með tilkomu ljósvakamiðla og ókeypis dagblaða. Og maður er svo á valdi hugsunarháttar fjórmenninganna þegar fram í verkið sækir að maður kaupir athugasemdalaust tillöguna um “að jákvæða dauðasyndirnar sjö” fyrirtækinu til björgunar!
Þetta er snjallt verk, innihaldsríkt, svo óvænt að ekki er vert að endursegja efnið of nákvæmlega, og ógeðslega skemmtilegt (í nærri því bókstaflegri merkingu). Og uppsetningin er svo fagmannleg, hröð og hugmyndarík að áhorfendur slepptu sér alveg í lokin. Persónurnar urðu skýrar og vel aðskildar, hver með sín persónueinkenni, hver með sinn skoplitla bagga á bakinu, eitthvað sem þau vildu halda leyndu fyrir hinum. Öll umgjörðin var í takt við efni og aðstæður, búningar dökkir (og smart, Drífa Freyjudóttir), ljósabeiting markviss (Ólafur P. Georgsson), allar hreyfingar eins og vel útfærður dans. Jóhannes Haukur Jóhannesson er skrifaður fyrir tónlist og dansi og hann átti auk þess einleik inni í leikritinu sem leysti upp fjórða vegginn og dillaði áhorfendum mjög. Þetta er æði. Ekki missa af því!
Um sársauka annarra
 |
Um sársauka annarra er síðasta fræðiverk bandaríska rithöfundarins Susan Sontag. Sontag, sem lést árið 2004, skipaði um áratugaskeið stóran sess í bandarísku menningarlífi. Hún naut mikillar hylli fyrir skarpskyggni, frumleika og hæfileika en skoðanir hennar voru jafnframt umdeildar enda vílaði hún ekki fyrir sér að ganga gegn viðteknum hugmyndum um siðferði, stjórnmál og svonefnda há- og lágmenningu. Hún var menntuð í heimspeki og bókmenntum og lagði meðal annars stund á kvikmyndagerð, skáldskap og menningarrýni – en það voru skrif hennar á því sviði sem gátu henni hvað mesta frægð.
Eitt af þeim fyrirbærum samtímans sem Sontag voru hugleikin var hlutverk ljósmynda í samtímanum, ekki síst þegar þær eru fluttar okkur sem fréttir af hörmungum annars staðar í heiminum. Í þessari bók beinir hún sjónum sínum að hinum margræðu og mótsagnakenndu áhrifum sem fréttamyndirnar alltumlykjandi hafa á hina öruggu sem þekkja stríð ekki nema í gegnum þær. Í ljósi sögu mynda af þjáningum og dauða annars fólks, allt frá ætingum Goya og ljósmyndum úr bandarísku borgarastyrjöldinni til sjónvarpsmynda frá hryðjuverkaárásunum á New York og stríðsátökum í Bosníu, Ísrael og Palestínu, greinir hún viðbrögð þeirra sem verða vitni að þjáningum, dauða og grimmd án þess að vera viðstaddir. Þegar myndirnar vekja samúð, eins og þeim er ætlað, fylla þær okkur jafnframt tilfinningu um eigið getuleysi gagnvart hinum ljósmynduðu atburðum sem eilíflega er um seinan að koma í veg fyrir – og gagnvart hörmungunum sem við vitum að okkur berast ekki fréttir af. En þær geta líka orkað sem hvatning til ofbeldis og hefndar, eða slævt samúð okkar, þegar þær berast okkur jafn ört og raun ber vitni. Þá eru ljósmyndirnar ekki berstrípaðar staðreyndir heldur hefur samhengið, það sem okkur er sagt um myndefnið, áhrif á skynjun okkar og viðbrögð; myndirnar eru líka áróðursverkfæri þeirra sem heyja stríðin. Umfjöllun Sontag um þessa þætti og fleiri í siðferðilegu, sálrænu og samfélagslegu hlutverki stríðsljósmynda einkennist af innsæi, næmi og vitsmunalegri ástríðu.
Hið íslenska bókmenntafélag gefur bókina út í Lærdómsritaröð sinni, Uggi Jónsson þýðir hana og Hjálmar Sveinsson ritar fróðlegan inngang um feril Sontag og tengsl þessa verks við fyrri skrif hennar um lík efni.
Eymd frumsýnd á NASA í kvöld
 |
26. janúar verður frumsýnt á NASA leikritið Misery eða Eymd. Það er byggt á samnefndri skáldsögu Stephens King sem var kvikmynduð með Kathy Bates og James Caan í hlutverkum slasaða rithöfundarins og konunnar sem “bjargar” honum. Kathy hlaut Óskarinn fyrir frammistöðu sína í bíómyndinni. Spurning hvort Ólafía Hrönn fær Grímuna …
Í hlutverkunum á NASA eru tveir hörkuleikarar sem gaman verður að sjá glíma á sviðinu, Ólafía Hrönn Jónsdóttir og Valdimar Örn Flygenring. Leikstjóri er Jóhann Sigurðarson. Sýningin verður í boði um helgar, laugardaga og sunnudaga, og verða 2. og 3. sýning strax núna um helgina – sjá www.nasa.is.
Lýsing er í höndum Björns Bergsteins Guðmundssonar. Tónlist og hljóð: Lárus H. Grímsson. Leikmynd og búningar: Rebekka Rán Samper
Námskeið fyrir verðandi feður
 |
Hellisbúinn er orðinn faðir. Bjarni Haukur Þórsson, sem setti okkur nákvæmlega inn í kynjabaráttuna í hinum vestræna heimi um þúsaldamót í einleiknum Hellisbúanum, heldur í nýjum einleik, Pabbanum, skyndinámskeið í því að verða pabbi. Og ef marka má hláturinn, skrækina og hvininn í frumsýningargestum í Iðnó í gærkvöldi þá er hér kominn annar langlífur smellur.
Bjarni Haukur er einn á sviðinu (sem Egill Eðvarðsson hannar) en hefur umtalsverða hjálp af kvikmyndatækni. Í bíómyndbrotunum leikur Lára Sveinsdóttir konu Bjarna í verkinu og móður sonarins sem hann eignast. Þessi myndbrot voru ágætlega gerð og skemmtileg en eitthvað var að hljóðinu í henni á frumsýningu, styrkurinn var ýmist of mikill eða of lítill.
Í leiknum dregur Bjarni Haukur upp skýra mynd af lífi venjulegra ungra hjóna á Íslandi í samtímanum, lífsstíl þeirra og kröfunum sem gerðar eru til þeirra. Allir í salnum þekktu greinilega vel til þegar kröfurnar hófust um að parið fjölgaði sér. Þegar þau eru orðin ólétt minnkar ekki vandinn – hvernig á verðandi pabbinn að haga sér við þá barnshafandi, hvernig kerru á að kaupa (”þú ert það sem þú ýtir”) og stærsta spurningin: Hvernig fæðingu viljið þið hafa? Hann vílar ekki fyrir sér að leika þremenninga í skoðun, pabba, mömmu og lækni, og man ég ekki eftir að hafa séð kvenskoðun framkvæmda á sviði fyrr. Fæðinguna tekur hann líka og tók svo á að svitinn rann niður andlit hans. Það var flottasta atriðið – og það viðkvæmasta líka. Lýsingin á barninu og lífinu með því fyrstu vikurnar voru líka ansi fínar, ekki síst viðbrögð gesta: “Ker er dædastur??” Ég minnist einnar gamallar frænku sem kitlaði dóttur mína undir hökunni þangað til hún fór að hágráta. Þá sneri sú gamla sér að mér og sagði hneyksluð: Hún er mannafæla stelpan! Ja, sagði ég, hvernig fyndist þér ef til þín kæmi bláókunnug manneskja og færi að pota í hálsinn á þér og skæla sig framan í þig. Myndi þér ekki bregða?
Eins og Bjarni Haukur leggur áherslu á hefur föðurhlutverkið breyst umtalsvert á undanförnum áratugum. Áður var körlum markvisst ýtt út og lokað þegar börn fæddust; ekki mátti draga úr dul kvenna með því að sýna eiginmanninum þær í niðurlægjandi aðstæðum. Nú eru þeir ekki bara viðstaddir fæðinguna sjálfa heldur líka kvenskoðanir á meðgöngu, eins og áður gat. Fegin er ég að vera ekki á barneignaraldri! Það er líka ætlast til að þeir taki fullan þátt í umönnun ungbarna eins og Bjarni sýnir í drepfyndnum atriðum. Athuganir hans á hegðun barna eru smellnar, til dæmis sú ábending hans að börn þurfa ekki dót og skemmtanir fyrir stórfé, þeim nægir hafa næði til að uppgötva eigin líkama og grípa tilfallandi hluti á heimilinu.
Það sem ekki hefur breyst samkvæmt Pabbanum er eðlismunurinn milli kynjanna. Karlinn er ennþá, ef marka má verkið, óttalega vitlaus og vandræðalegur frammi fyrir þessu stóra máli, en konan veit allt betur – fréttir allt fyrst og hefur fulla stjórn á hlutunum. Fyrir utan auknar skyldur og meðvitund um þær virðist ekki mikið hafa breyst síðan Willy Breinholst skrifaði um vandann að vera pabbi.
Það kemur ekki ýkja margt á óvart þeim sem lengi hefur lifað í veröldinni í sýningu Bjarna Hauks. Satt að segja mætti vel halda fram að hún sé klisjusafn. En klisjur eru klisjur af því þær eru endurteknar oft, og það eru þær iðulega af því þær eru sannar, og okkur þykir rosalega gaman að heyra þær einu sinni enn ef vel og skemmtilega er með þær farið. Það gerir Bjarni Haukur undir styrkri stjórn Sigurðar Sigurjónssonar. Einstaka sinnum mátti sjá bein áhrif frá leikstjóranum í svipbrigðum leikarans en ekki til vansa. Ég var aðeins meira í vafa um raddblæ Guðna Ágústssonar sem brá fyrir. Hann var fyndinn á snyrtipinnanum fæðingarlækninum en ekki víðar. Takk fyrir góða skemmtun.
Atli Heimir á Gljúfrasteini
 |
með Kvæðakverið við höndina
Sunnudaginn 28. janúar kl. 16.00 er komið að fyrsta stofuspjalli ársins í tengslum við verk mánaðarins á Gljúfrasteini. Þá mun tónskáldið Atli Heimir Sveinsson setjast við flygilinn í stofunni og fletta Kvæðakveri Halldórs Laxness, spila tóndæmi og ræða lögin og ljóðin. Honum til fulltingis verður Bergþór Pálsson söngvari. Aðgangur er ókeypis og öllum heimill.
Atli Heimir hefur samið lög við nokkur ljóða Halldórs Laxness, þ. á m. við ljóðið Maríukvæði sem ekki hafði heyrst fyrr en það var sungið við hans yndislega lag. Þá samdi hann tónlist fyrir leikgerð Kjartans Ragnarssonar og Sigríðar Margrétar Guðmundsdóttur á Sjálfstæðu fólki sem var sett upp í Þjóðleikhúsinu 1998-1999.
Dagskráin Verk mánaðarins sem hófst á Gljúfrasteini síðastliðið haust er opinn leshringur þar sem sjónum er beint að einu verki Halldórs Laxness í hverjum mánuði. Fólk er hvatt til að lesa viðkomandi verk og reka svo endahnút á lesturinn með því að heimsækja Gljúfrastein síðasta sunnudag hvers mánaðar og taka þátt í spjalli í stofunni um verkið. Ekki er nauðsynlegt að skrá sig sérstaklega og að sjálfsögðu eru allir velkomnir. Einnig verður ýmsum upplýsingum um verkin komið á framfæri á heimasíðu safnsins www.gljufrasteinn.is.
Hvað á dansleikhúsið að heita?
 |
 |
Dansleikhússamkeppni LR og ÍD verður haldin í fimmta sinn nú í júní. Dansleikhús er nýtt og vaxandi listform en tilgangur keppni af þessu tagi er að styðja undir þetta form, kanna möguleika þess og veita listamönnum tækifæri til að kynnast greininni betur. Mikill áhugi er á dansleikhúsi meðal listamanna þvert á listgreinarnar en umsækjendur hafa verið úr myndlist, tónlist, dansi og leiklist. Síðastliðið ár bárust rúmlega þrjátíu hugmyndir í keppnina. Keppnin hefur verið geysi vinsæl meðal fagfólks en ekki síst hjá áhorfendum og erfitt getur verið að næla sér í miða á þennan skemmtilega viðburð, sem ár eftir ár er uppseldur langt fram í tímann. Góður grunnur hefur verið lagður að samkeppninni og er það vilji beggja liststofnana að festa keppnina enn frekar í sessi og taka skref í áttina að enn öflugra dansleikhúsi á Íslandi.
Nú hafa LR og Íd stofnað sameiginlegt dansleikhús. Dansleikhúsið er eðlilegt framhald af samkeppninni, en framúrskarandi þátttakendum keppninnar gefst nú kostur að vinna áfram að sínum hugmyndum með hópi listafólks úr röðum Leikfélagsins og Dansflokksins. Dansleikhúsið hóf göngu sína í desember og völdust tveir höfundar til að leiða fyrsta verkefni dansleikhússins Marta Nordal leikkona og Peter Anderson, dansari og danshöfundur. Marta er sigurvegari dansleikhús/samkeppninnar 2006 en Peter hefur átt verk í keppninni frá upphafi og hefur unnið til verðlauna, þá hefur hann samið verk fyrir Íslenska dansflokkinn, Reykjavík dansfestival ofl.. Fjórir dansarar og fjórir leikarar taka þátt í verkefninu sem verður frumsýnt þann 7. júní sama kvöld og danleikhús/samkeppnin 2007 fer fram, en almennar sýningar á verkinu verða í haust. Spron hefur verið dyggur stuðningsaðili dansleikhússamkeppninnar frá upphafi.
Nú efna Leikfélagið og Íslenski dansflokkurinn til samkeppni um nafn á þetta nýstofnaða dansleikhús. Þeir sem hafa áhuga á að senda inn tillögur geta nálgast allar upplýsingar á heimasíðu Borgarleikhússins, www.borgarleikhus.is.
Upplestur á Þorra
 |
| Þórdís Björnsdóttir skáld les upp hjá Nýhil. |
og leiksýning fyrir foreldra
Nýhil þreyir Þorrann líkt og aðrir landsmenn. Á upplestrarkvöldi á fimmtudagskvöld í Stúdentakjallaranum við Hringbraut kl. 20.30 munu nokkrir súrsaðir og sviðnir Nýhils-ljóðakjammar leika fyrir miklum ljóðrænum Hrunadansi, ásamt eldri ungskáldum.
Á kvöldinu koma fram ungir og kynþokkafullir talentar sem hafa sjaldan eða aldrei komið fram undir merkjum Nýhils og því er full ástæða fyrir kresin ljóðafól að mæta með lonnéttur, stigablað og loftvog.
Hrútspungarnir eru:
* Gísli Hvanndal Ólafsson
* Þórdís Björnsdóttir
* Ingólfur Gíslason
* Una Björk Sigurðardóttir
* Örvar Þóreyjarson Smárason
* Björk Þorgrímsdóttir
Við erum orðin nokkuð fróð um foreldrahlutverkið eftir að hafa séð báðar nýju bíómyndirnar hans Ragnars Bragasonar, Börn og Foreldra. En annað kvöld ætlar Bjarni Haukur Þórsson að leggja sitt í púkkið í einleiknum Pabbinn sem hann frumsýnir í Iðnó kl. 20. Þúsundir sáu Hellisbúann á sínum tíma þar sem Bjarni Haukur varpaði ljósi á baráttu kynjanna gegnum aldir. Það verður fróðlegt að sjá föðurhlutverkið í meðförum hans.