Óttinn við heimóttann
slóðin er http://www.kistan.is/efni.asp?n=4490&f=4&u=0
Vetrarhátíð hefst á fimmtudaginn
![]() |
Vetrarhátíð verður haldin í fimmta sinn dagana 23. – 26. febrúar 2006
Steinunn Valdís Óskarsdóttir, borgarstjóri, setur hátíðina á Austurvelli klukkan 20. þann 23. febrúar.
Austurvöllur breytist þvínæst í suðupott þar sem áhorfendur verða að hafa sig alla við til að fylgjast með fjölskrúðugum atriðum en þar ægir saman leik, brúðum, dansi, tónlist, hljóðum, risatrommum, eldi og skuggaverum.Vetur konungur er heitur á Íslandi og mun hann kitla skilningarvit áhorfenda með mögnuðu samspili ljóss og hljóðs. Húsveggja á milli munu atriði samtvinnast svo úr verður margræður forleikur að vetrarhátíð í Reykjavík 2006. Línudans, brúður, sigmenn, dansarar og fleiri munu leika við skugga skammdegisins í ljósahafi undir mögnuðum leik risatromma en heilu húsi verður breytt í hljóðfæri.
Öll dagskráin er á þessari slóð: http://www.reykjavik.is/displayer.asp?cat_id=1540
Dagbók flettarans 4
![]() |
Sjá http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublication&intPublId=279
Dagbók flettarans 4
![]() |
| Mynd GVA af því þegar hægri umferð var tekin upp hér á landi. |
Ég byrjaði daginn á menningarsíðu DV að venju. Hún var öll lögð undir ljósmyndir Gunnars V. Andréssonar (GVA) í tilefni þess að þennan dag var opnuð sýning á fréttaljósmyndum hans frá fjörutíu ára ferli í Gerðarsafni í Kópavogi. Á sýningunni fær Gunnar aðra til að segja frá myndunum, stundum þá sem eru á myndinni, en í DV segir hann sjálfur frá tilefni myndanna og aðstæðum, og frásögn hans er iðulega heillandi skemmtileg. Þórunn Hrefna skrifar líka sjálf lýsingu á Gunnari og verklagi hans sem gaman var að lesa.
Annað las ég ekki í DV að þessu sinni en vil endilega nefna að Bergljót Davíðsdóttir blaðamaður þar var sögumaður í þætti Vigdísar Grímsdóttur og Þorleifs Friðrikssonar á rás 1 í gær og það var rosalega gaman að hlusta á hana segja frá dramatísku lífi sínu og fjölskyldu sinnar.
Næst var Lesbók Mogga, feitur biti. Neðanmálsgreinin var alger yndislestur fyrir þá sem eyða tíma sínum í að lesa skáldskap í stað þess að liggja yfir efni á netinu um íslenska hlutabréfamarkaðinn. Við erum ekki gáfuð sem förum svona illa með tímann. Ljóðagrein Davíðs Stefánssonar las ég mér til ánægju og tónlistarspegil Sigfríðar Björnsdóttur sem gaf örlitla innsýn í hvað tónlistin er gríðarlega ríkur þáttur í lífi tugþúsunda Íslendinga. Ég drakk í mig stutta minningargrein Jóns Proppé listheimspekings um nýlátinn góðkunningja okkar beggja, Gylfa Gíslason myndlistarmann. Greinin er um leið þörf ádrepa á þá þjóð sem ævinlega verður fátæk að sönnum auði ef hún hlúir ekki að hinum sönnu verðmætum. Undir þau orð tekur Þröstur Helgason ritstjóri að sínu leyti þegar hann ræðir þá einkennilegu stöðu íslenskra fræða að ekki skuli fást peningar til að skipa í fjórar lausar kennarastöður við íslenskudeild Háskóla Íslands sem hafa verið ómannaðar um árabil, öðrum starfsmönnum til mikilla erfiðleika í starfi, en þess í stað skuli eiga að reisa hús yfir fræðin fyrir þúsund milljónir! Þetta er auðvitað alger steypa!
Aftan á Lesbók er svo andskoti fín grein eftir Stefán Snævarr um þá makalausu heimsku sumra Íslendinga að ímynda sér að hægt sé að gera þjóðina tvítyngda, jafnvel á skömmum tíma. Lýsing hans á því glópamáli sem fólk heldur að sé enska er nöturlega fyndin. Og ábendingar um að enska verði kannski ekki “alþjóðamál” til eilífðar – frekar en til dæmis latínan – eru þarfar. Reyndar fer því fjarri að enskan sé nokkurt alþjóðamál nema þá í mesta lagi peninganna, það vita allir sem hafa ferðast um Frakkland, Þýskaland, Spán og Ítalíu – að ég tali ekki um Austur-Evrópu. Enn bendir Stefán á að alls ekki sé svo víst að aukinn hagvöxtur leiði til velsældar – og vil ég þá minna á nýlega bandaríska rannsókn sem náði yfir meiri hluta heimsins og sýndi að því jafnari sem hagur þjóðar er því hamingjusamari eru þegnarnir og ólíklegri til að gera hver öðrum mein.
Í Morgunblaðinu sjálfu las ég viðtal Bergþóru Jónsdóttur við Þórdísi Elvu Bachmann (á menningarsíðunum fyrir miðju) um leikritið Hungur sem ég var að fara að sjá um kvöldið, og spjall við Charlotte Cohen um útilistaverkin í Reykjavík sem eru svo merkilegur þáttur í borgarmyndinni þó að við hættum smám saman að “sjá” þau. Nema auðvitað Sólfarið hans Jóns Gunnars sem maður nýtur í botn í hvert skipti sem maður hjólar framhjá því. Á menningarsíðunum aftast las ég spjall við Friðrik Örn ljósmyndara (sem tók kápumyndina á 3. hefti TMM í fyrra), frásögn af sýningu á Grímudansleik Verdis í óperuhúsinu í Málmey sem nú snýst um morðið á Olov Palme í stað Gústafs þriðja. Merkilegt fannst mér að lesa að Palme var myrtur fyrir utan kvikmyndahús sem er bara steinsnar frá óperuhúsinu þar sem Gústaf var myrtur 1792… Svo henti ég mér á grein Arnar Eggerts Thoroddsen um kvikmynd Michaels Winterbottom um Guantanamo-fangelsið og tek undir lokaorð hans: “Það þarf að uppræta þennan viðbjóð sem á sér stað í Guantanamo – strax – og nýjasta mynd Winterbottom verður vonandi þungt lóð á þær vogarskálar.”
Í Fréttablaðinu las ég viðtalið við GVA (fékk ekki nóg af GVA þann dag!) og lýsinguna á Berlín. Þangað langar mig. Svo las ég frásögnina um söguna af morðinu á Sylvíu Nótt sem Jón Hallur skrifar á Bjartsvefinn, en eins og venjulega las ég mér til mestrar ánægju Bakþanka Guðmundar Steingrímssonar sem ævinlega tekst að fá mig til að segja “Einmitt!!!” Það tókst líka núna þegar hann benti á tvískinnunginn hjá fjölmiðlum þegar þeir argast út í prófkjörskandídata fyrir peningaeyðslu en peningarnir fara nærri því allir í að borga auglýsingar sem birtast í fjölmiðlunum!
Dagbók flettarans 3
![]() |
sjá http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublIntro&intCatId=112
Rómantík í tveimur húsum
![]() |
Fjölnismenn og Ronja ræningjadóttir
pistill um Fjölnismenn og Ronju ræningjadóttur á slóðinni http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublication&intPublId=274
Takk fyrir nýja heftið
Þakka innilega nýja heftið af tmm. Fór strax að lesa og er í einu orði sagt: stórlegaánægður!! Ritið verður stöðugt glæsi- og læsilegra og mér þykja allar greinarnar sem ég hef lesið afar skemmtilegur og fróðlegur lestur. Opinskár sannleikurinn um “full spectrum dominance” og “fóla” kanaveldis er tímabær áminning og góður formáli heftsins. Sagnaritun Böðvars um afglapa danaveldis (“lumsk” variation af temanu) er bráðskemmtileg eins og hans er vandi. Mesta athygli mína vöktu þó greinarnar um ”Utanveltu” höfundinn Jelinek, (sem ég þekki auðvitað af leikritum, bókum og myndum hér í Þýskalandi) og grein Ólafs Kristjánssonar (í Berlín) um merkingarleysi nýjustu myndlistarinna. Þarna ertu komin mitt inn í diskussionina hér í Evrópu (og um leið í samhengi við Frón), sem frábært er og gerir tmm mjög aktuellt og spennandi. Áfram svona, áfram í svona gæðaflokki……
Annað: þekkir þú þýðingu Jóns Hall Stefánssonar á Lorca (Skáld í New York, ský 91). Ef svo er, hvernig finnst þér?
GULLI.
P.s.auðvitað rétt hjá þér að “verja” Laxness fyrir árásum yngri manna, aula og ungmenna…)
Rómantík í tveimur húsum
![]() |
| Arnbjörg Hlíf og Friðrik í hlutverkum sínum. |
Ég komst að því á fróðlegu málþingi Félags um 18. aldar fræði í Þjóðarbókhlöðunni á laugardaginn var að Halldór Laxness er ekki einn um að hafa sníkt peninga fyrir fari milli landa og raunar þvælst ótrúlega víða nánast staurblankur. Þetta gerði Fjölnismaðurinn Tómas Sæmundsson hundrað árum áður. Á árunum 1832-34 ferðaðist hann um Evrópu, framan af vel birgur að fé en það eyddist eins og annað sem af er tekið. Hann lendir í sóttkví í Bæjaralandi vegna kólerufaraldurs, það hafa orðið honum óvænt útgjöld, kemst loks þaðan til Vínar og áfram til Rómar, og þá er féð uppurið. En einhvern veginn kemst hann á skip þótt ekki eigi hann fyrir farinu og siglir um Miðjarðarhafið í fjóra mánuði. Eftir það á hann enn langa leið fyrir höndum á landi og hafi og örlagaríka dvöl í París þar sem hann fékk berklana sem drógu hann til dauða alltof snemma. Frá þessari miklu ævintýraferð segir Tómas í merkilegri ferðasögu sem honum auðnaðist ekki að ljúka og var ekki gefin út fyrr en árið 1947.
Fjölnismenn voru áberandi á þessu málþingi félags sem kennir sig við 18. öldina þó að þeir tilheyri hinni 19. Þar var líka farið í saumana á því dýrlega amorskvæði “Illur lækur” eftir Jónas Hallgrímsson og hafði fyrirlesara tekist fyrstum manna að hafa uppi á fyrirmynd þess í þýskri bók með þýðingum á suðrænum kvæðum sem gefin var út árið áður en Illur lækur birtist í Fjölni. Svona voru menn með fingur á púlsinum á blómatíma rómantíkurinnar, þótt ekkert hafi internetið verið. Það var líka merkilegt að heyra og sjá hvernig Jónas hafði gert þetta kvæði að sínu, enda sagði hann ekki frá því fyrr en ári seinna að það væri þýtt!
Það var líka heilmikil rómantík í Borgarleikhúsinu. Þar er Ronja ræningjadóttir komin á svið aftur, enda ný kynslóð barna tilbúin til að taka á móti þessari merkilegu og hollu sögu sem er eitt af meistaraverkum Astrid Lindgren. Verkefni sögunnar er að fjalla um það óhjákvæmilega skeið í lífi hvers ungmennis þegar það skilur sig sem persónu frá foreldrum sínum og leggur út á sjálfstæða lífsbraut. Þetta er brýnt efni sem mörg ævintýri og erkisögur taka snilldarlega á. Astrid velur sögu sinni líka ævintýralega umgerð því hún gerist í klettavirki í myrkum skógi í óvissri fortíð og segir frá uppvexti ræningjaprinsessunnar Ronju Matthíasdóttur (Arnbjörg Hlíf Valsdóttir). Matthías ræningjaforingi (Þórhallur Sigurðsson, Laddi) og Lovísa kona hans (Sóley Elíasdóttir) lifa í öryggi óvinnandi vígis og hafa um sig samhenta sveit ræningja. Þau una glöð við sitt, enda bráðir auðveldar í þessu landslagi. Yndi þeirra allra er barnið sem fæðist í virkinu, og Matthías elskar ekkert heitar en dóttur sína. Hann verður því viti sínu fjær af sorg og reiði þegar hún tekur vin sinn Birki (Friðrik Friðriksson), son samkeppnisaðilans, fram yfir hann. Matthías afneitar Ronju og Ronja flytur út í Bjarnarhelli með Birki, og ógæfan virðist komin til að vera þegar Lovísa fær feðginin þrjósku til að brjóta odd af oflæti sínu og sættast. Falleg saga og þörf á öllum tímum.
Sigrún Edda leikstjóri er sjálf ógleymanleg Ronja síðan hún lék hana, og hefur einlægnina að leiðarljósi í sýningunni. Hún reynir ekki að hræða börnin í salnum – grádvergar og rassálfar eru frekar fyndnir en óttalegir, skógarnornirnar beinlínis hlægilegar, að minnsta kosti séðar frá fremsta bekk, og ræningjarnir bestu skinn. Hún hefur líka valið vel í hlutverkin, bæði stór og smá. Arnbjörg Hlíf er létt á fæti og stelpuleg og syngur fjarskalega vel, auk þess sem það fer henni furðuvel, ljóshærðu Akureyrarstúlkunni, að fá svartan lubba á höfuðið. Engin furða að Birkir rauði Borkason skuli heillast af henni um leið og allar litlar stelpur í salnum heillast af Friðriki í hlutverkinu.
Sá sem kom mér mest á óvart var Laddi í hlutverki Matthíasar ræningjaforingja. Fólk sem sat aftarlega þekkti hann ekki strax, enda sjaldgæft að Laddi fái að njóta þess hvað hann er myndarlegur maður og líka leika af einlægni. Eins og með annan háska í verkinu var dregið úr hörku hans, en ósætti hans og Ronju mátti ekki skýrara vera og þar með náðist kjarni verksins.
Silja Aðalsteinsdóttir, Viðskiptablaðið 17. febrúar 2006
Dagbók flettarans 3
![]() |
föstudagurinn 17. febrúar
Ég hætti aldrei að undrast það að Morgunblaðið skuli dreifa menningarumfjöllun sinni eins og það gerir. Hún verður svo ómarkviss, og úr stíl við blaðið sem er vel skipulagt að öðru leyti. Það er ekki einu sinni hægt að vita hvers konar umfjöllun er á hvorum stað, því stundum eru kynningar á menningarviðburðum framan við miðju, stundum aftast, sumar umsagnir um viðburði eru fyrir framan aðrar fyrir aftan. Hvaða tilgangi þjónar þetta eiginlega? En mikil blessun er að fá þar allar tónlistarumsagnirnar og myndlistarumsagnirnar sem ekki er annars staðar að hafa í íslenskum blöðum.
Talandi um tónlist þá vil ég benda á makalaust vel skrifaða, ítarlega og harða grein Sigurðar Flosasonar, “Skemmdarverk í íslenskum tónlistarskólum”, í Mogga í dag. Tónlistarskólarnir okkar heyja þessi misserin harða baráttu fyrir stöðu sinni og framtíð, og þó eru áreiðanlega allir sammála um að þeir séu einhver þarfasti kostur sem ungmönnum gefst til gjöfuls og þroskandi tómstundastarfs. Sjálfsagt finnst nýfrjálshyggjumönnum eðlilegt að foreldrar greiði fullt verð fyrir slíka þjónustu, en hætt er þá við að þjóðin yrði af ótalmörgum snillingum. Við erum undurstolt af tónlistarfólkinu okkar, sem hefur náð ótrúlega langt á heimsvísu, en sá árangur er engin tilviljun. “Það er eins og menn átti sig ekki á því að það er nauðsynlegt að hlúa að rót þessa fagra trés,” segir Sigurður í lok greinar sinnar. “Ef tréð er ekki vökvað visnar það.” Ég er viss um að það kýs enginn.
Ég las líka grein Hávars Sigurjónssonar sem boðar blómatíma framundan í íslenskri leiklist. Hann telur að allt að tuttugu ný íslensk leikverk verði frumsýnd á næsta leikári og verður fróðlegt að fylgjast með því. Ég las viðtal við Þórdísi Elvu Bachmann í DV í vikubyrjun og pantaði strax miða á Hungur sem verður frumsýnt annað kvöld og er “spennusálfræðitryllir” skreyttur búkhljóðum, ropi, prumpi og garnagauli, ef marka má Guðmund Inga Þorvaldsson leikstjóra í Fréttablaðinu í dag. Spennandi!
Á miðvikudagskvöldið stýrði ég fundi með Aleidu Guevara, dóttur Che, á Grand Hótel, sem var fantavel sóttur. Hundruð manna þyrptust að og yfirfylltu stóra austursalinn – var meira að segja setið á gólfinu framan við stólaraðirnar og staðið í anddyri salarins. Það var fróðlegt að hlusta á konuna sem er víðförull barnalæknir og veit meira um ástandið í S-Ameríku en flestir sem hingað koma. En ég hef ekki séð mikið um hana í fjölmiðlum fyrir utan ágæta frásögn í Mogga í gær. Þá var Aleida því miður farin af landi brott.
Mikið sakna ég Guðmundar Magnússonar í Fréttablaðinu. Það hefur ekkert verið gaman að lesa “Frá degi til dags” síðan hann var rekinn. Svona korn eru eitt það sniðugasta í dagblöðum heimsins en ákaflega vandmeðfarin, og það er missir að mönnum sem kunna á þau. En sem betur fer halda þeir í Guðrúnu Jóhannsdóttur sem gefur fínar uppskriftir í dálki sínum “Til hnífs og skeiðar” (frábær titill).
“Fyrsta flokks tónskáld” segir Nína Margrét Grímsdóttir í Fréttablaðinu um Mugison sem heldur tónleika með KaSa hópnum í kvöld. Það er uppselt – en ég var forsjál og keypti miða fyrir löngu!
Á að stytta nám til stúdentsprófs?
![]() |
Málþing í Þjóðarbókhlöðunni á þriðjudaginn
Samtök móðurmálskennara, Félag íslenskra fræða og Íslenska málfræðifélagið efna til málþings um styttingu náms til stúdentsprófs í fyrirlestrarsal Þjóðarbókhlöðunnar þriðjudaginn 21. febrúar kl. 16:30-18:00.
Framsögumenn verða: Halla Kjartansdóttir, íslenskukennari í Menntaskólanum við Sund Dagný Kristjánsdóttir, prófessor í íslensku við Háskóla Íslands Guðrún Þóhallsdóttir, dósent í íslensku við Háskóla Íslands Halldóra Björt Ewen, íslenskukennari við Menntaskólann í Hamrahlíð og Sigurður Konráðsson, prófessor við Kennaraháskóla Íslands.
Fundarstjóri er Knútur Hafsteinsson, íslenskukennari við Menntaskólann í Reykjavík







