Ítalska ljóðabókin í Tíbrá
 |
| Hann Dóra Sturludóttir – ein besta söngkonan okkar um þessar mundir. |
Hanna Dóra Sturludóttir syngur heima
HUGO WOLF:
ÍTALSKA LJÓÐABÓKIN Í TÍBRÁ
Laugardaginn 4. mars næstkomandi kl. 16 halda þau Hanna Dóra Sturludóttir, sópransöngkona, Lothar Odinius, tenór og Anna Guðný Guðmundsdóttir, píanóleikari ljóðatónleika í TÍBRÁ tónleikaröðinni í Salnum. Á efnisskrá: Ítalska ljóðabókin eftir Hugo Wolf.
Á meðal ljóðanna í Ítölsku ljóðabókinni eru mörg fallegustu og vinsælustu ljóða Hugos Wolf. Í þessum ítölsku ljóðum, sem Paul Heyse safnaði og þýddi yfir á þýsku, er að finna öll tilbrigði ástarinnar, allt frá hamingjusamri ást til ástarsorgar, sum í léttum dúr, önnur á alvarlegri nótum, fjölbreytt eins og lífið sjálft.
Það er ánægjulegt að þau hjónin, Hanna Dóra og Lothar, sem bæði eru önnum kafin við störf í Þýskalandi, komi nú í Salinn og flytji þennan fallega ljóðaflokk með Önnu Guðnýju Guðmundsdóttur.
Miðaverð: 2.000/1.600 kr
Sími í miðasölu er 5 700 400 NETSALA www.salurinn.is
Miðasala Salarins er opin virka daga kl. 9.00 – 16.00 og klst. fyrir tónleika.
Nýhil blæs til ljóðaupplestrar
 |
| Kritsín Eiríksdóttir. |
Nýhil kynnir stolt: Sprengidagskrá á Rosenberg.
Þriðjudaginn 28. febrúar, á sjálfan sprengidag, stendur Nýhil fyrir uppákomu á Café Rosenberg við Lækjargötu. Fram koma: Kristín Eiríksdóttir, Haukur Már Helgason, Þórunn Valdimarsdóttir, Didda, Ófeigur Sigurðsson, Guðrún Eva Mínervudóttir, Ingibjörg Magnadóttir og Kari Ósk Ege.
Dagskráin hefst klukkan 22, aðgangseyrir er enginn og allir velkomnir í boði Nýhils.
Dagbók flettarans síðustu helgina í febrúar
 |
| Stefán Máni – stríðir fyrirmönnum bókmenntanna. |
Þórður Helgason rifjar í greininni upp frægt kvæði Snorra Hjartarsonar, Land, þjóð og tunga, og spyr hvers vegna við rífum um þessar mundir tunguna út úr þessari heilögu þrenningu og einangrum hana. Af hverju skyldum við tala fagurt mál þegar við svívirðum hina hluta þrenningarinnar, spyr Þórður, gerum okkar besta til að eyðileggja landið og fyrirlítum þá þjóð sem við erum af. Vissulega er greinin öfgakennd, en stundum þarf öfgar til að maður hrökkvi við og átti sig.
Annars var ekki mikill tími til blaðalestrar um helgina því auðvitað gekk Vetrarhátíð algerlega fyrir, og þar þurfti engum að leiðast. Samt las ég auðvitað umfjöllun DV um Gunnar Eyjólfsson í tilefni af áttræðisafmæli hans um helgina. Auk upplýsandi texta um þennan dásamlega listamann voru ekki síður upplýsandi myndir. Mikið væri nú gaman að vera soldið eldri og hafa séð hann í hlutverki Galdra-Lofts 1949. Þótt hann hafi verið fallegur maður alla tíð hefur hann hreinlega verið glæpsamlega fagur um tvítugt eins og stóra andlitsmyndin af honum á bls. 22 sýnir vel.
Það var gott að fá upplýsingar um nýja bíómynd Aki Kaurismaki á menningarsíðu DV. Mann án fortíðar hef ég þegar séð þrisvar og ætla að sjá oftar. Dásamleg mynd. En ég myndi ekki hafa nöfn myndanna hans á ensku því hann gerir allar sínar myndir á finnsku og næst upprunalega titlinum koma íslenskar þýðingar þeirra.
Í Lesbók renndi ég mér í margt en festist bara við viðtal Þrastar Helgasonar við Stefán Mána um bók hans Túrista. Stefán er óánægður með lesturinn á bók sinni sem honum finnst of veruleikatengdur hjá þeim sem hafa tjáð sig um hana opnberlega. “Þekkingin truflar viðtökurnar” segir hann, en bókin fjallar öðrum þræði um bókmenntalífið á Íslandi í samtímanum og sendir eiturskeyti í ýmsar áttir. En þetta er líka skáldsaga og Stefán er viss um að hún verði ofan á þegar frá líður, það sýni viðtökur almennra lesenda nú þegar.
Stefán Máni dregur upp heldur nöturlega mynd af hlutskipti rithöfunda hér á landi, jafnvel viðurkenndra höfunda eins og hann er. Tíu ár eru síðan fyrsta bókin hans kom út og hann hefur fengið hálfs árs laun úr Launasjóði fjórum sinnum þessi tíu ár. Til að hafa í sig og á hefur hann meðfram ritstörfunum annast sjúka og geðveika, vaskað upp og unnið í prentsmiðju og fleira. Þetta er auðvitað andskotans basl, en getur orðið gróði þótt síðar verði.
Ný bók með Myndum ársins 2005
 |
Sjá slóðina http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublIntro&intCatId=112
Börnin fræðast um dýrin
 |
 |
Ný bók um dýraríkið
Dýraríkið er bresk bók, höfundur er Penelope Arlon en Tory Gordon-Harris hafði yfirumsjón með fjölskrúðugu og litríku myndefninu. Dýraríkið er tekið skipulega fyrir, spendýr fyrst, síðan fuglar, skriðdýr og froskdýr, pöddur og kvikindi og loks fiskar. Á hverri síðu er vandlega myndskreyttur fróðleikur um dýrin sem þar eru tekin fyrir, auk þess hjálpa millitilvísanir lesendum að leita frekari upplýsinga og getraun á hverri opnu heldur þeim á tánum.
Myndefni er ýmist teikningar eða ljósmyndir og má stundum ekki skýrara vera, til dæmis verða pöddurnar margar hrikalega stórar! Ég hafði ekki hugmynd um að fiskiflugan væri eins skelfileg útlits og sjá má á bls. 127 – að ekki sé talað um moskítófluguna á bls. 117. Þar er fullyrt að hún hafi drepið fleira fólk en nokkurt annað dýr í heimi með því að bera mýrarköldu milli manna.
Þýðandi bókarinnar er Ingunn Ásdísardóttir en Örnólfur Thorlacius, Erling Ólafsson og Gunnar Jónsson gáfu henni góð ráð.
Gunnlaugur Blöndal og Snorri Arinbjarnar í LÍ
 |
| Blöndal alltaf sætur. |
 |
| Arinbjarnar kemur nær manni. |
… og meira að segja ókeypis inn
Það er líka snjallt að gera tilraunina á tveimur aðgengilegum og viðurkenndum málurum sem þó hafa ekki verið í hópi hinna allra vinsælustu. Þetta eru Gunnlaugur Blöndal og Snorri Arinbjarnar en sýning á verkum þeirra verður opnuð á safninu í kvöld – á Safnanótt Vetrarhátíðar. Leiðsagnir um sýninguna verða klukkan 22.00 og 24.00 í kvöld en safnið er opið til kl. 1 eftir miðnætti!
Sýningin á verkum Gunnlaugs Blöndal (1893-1962) heitir Lífsnautn og ljóðræn ásýnd enda sér maður fyrir sér bjartar og litríkar myndir af glæsilegum konum þegar nafn hans er nefnt. Soldið kits kannski, en afskaplega fallegar. Hann lærði list sína í Danmörku, Noregi og Frakklandi og má sjá áhrif ýmissa erlendra stórmálara í verkum hans, til dæmis Modigliani.
Snorri Arinbjarnar (1901-1958) er allt öðruvísi þótt einnig gæti ljóðrænu í myndum hans og þær séu líka fallegar. Hann nam í Kaupmannahöfn og Osló og var mun alþýðlegri en Gunnlaugur í vali á viðfangsefnum, málaði daglegt líf í landsins bæjum, börn og báta.
Það verður fróðlegt að virða þessa tvo meistara fyrir sér saman. Sýningarnar standa til 30. apríl og er ástæða til að hvetja fólk til að skoða þær – jafnvel aftur og aftur.
Veistu, hún drap mig hún mamma
 |
Mugison, Mynd ársins og Hungur
sjá Pistla á slóðinni http://www.tmm.is/default2.asp?strAction=getPublication&intPublId=284
Veistu, hún drap mig hún mamma …
 |
| Ingibjörg og Hallur meðan allt leikur í lyndi í Hungri. |
Mugison, Mynd ársins og Hungur
Fyrsti toppur viðburðaríkrar helgi var Mugison, sem söng eigin lög með KaSa-hópnum í Salnum á föstudaginn fyrir viku fyrir barmafullu húsi. Lögin hans urðu ekki óþekkjanleg í þessum nýju útsetningum – enda var röddin hans sú sama, hann reyndi ekkert að breyta sér í Gunnar Guðbjörnsson – en óneitanlega urðu mörg þeirra glæsilegri. Það er að segja, maður áttaði sig á að þetta eru tónsmíðar, ekki bara “lög”. Fiðlan og víólan pössuðu afar vel við rödd Mugisons, en mestur fengur þótti mér að flautu Áshildar Haraldsdóttur sem dansaði hvað eftir annað kringum laglínuna svo yndi var á að hlýða. Mugison er ástríðufullur listamaður og ástríða klassísku hljóðfæranna hentaði honum vel.
“Eftir hlé verður eitt ógleymanlegt galdraatriði,” lofaði Mugison í byrjun tónleikanna um leið og hann baðst afsökunar á því hvað dagskráin væri stutt fram að hléi. Hann er náttúrlega vanur ílöngum, sveittum poppkonsertum. Nú er erfitt að fullyrða að galdraatriðið verði ógleymanlegt, á það hefur ekki reynt enn, en flott var það. Helgu Guðmundsdóttur, systur tónskáldsins, var stillt upp á stól framarlega á sviðinu í miklum hvítum kjól sem flæddi út á og út fyrir sviðið (minnti á Björk á setningu Ólympíuleikanna í hittifyrra) og þar stóð hún og söng lagið sitt undarlega og átakanlega, , “Salt”, af fyrstu plötu Mugisons. Rosalega hefði atriðið þó verið miklu sterkara ef textinn væri á íslensku – “Veistu, hún drap mig, fór með mig niður að sjó og drap mig, ekki veit ég hvers vegna, við vorum vanar að fara þangað við mamma, en hún …” Tónleikunum lauk að sjálfsögðu á “murr murr”, vinsælasta lagi tónskáldsins, með góðri þátttöku tónleikagesta. Var það þó hjóm eitt miðað við murrið í gestum á náttúruverndartónleikunum í Höllinni á dögunum.
Opnun sýninga Blaðaljósmyndarafélags Íslands er einhver tilhlökkunarverðasti viðburður ársins fyrir þá mörgu sem eru eða hafa verið þátttakendur í dagblaðaútgáfu. Maður kemst ekki fetið fyrir fólki sem endilega þarf að heilsa upp á og spjalla við. Sýningaropnunin á laugardaginn í Gerðarsafni var sérstaklega skemmtileg vegna aukasýningarinnar á neðri hæðinni, þar sem Gunnar V. Andrésson sýnir fréttaljósmyndir frá fjörutíu ára ferli. Eini gallinn var sá að þar voru ekki nærri því nógu margar myndir. Aðdáendur GVA verða ekki ánægðir fyrr en hann fær að leggja undir sig allt húsið. Þessar myndir segja hver um sig svo langa sögu, rifja upp svo margt og dilla manni svo mikið – eða hryggja – að maður fær aldrei nóg. Gunnar fékk fórnarlömb sín nokkur til að skrifa um atvikið á myndinni og höfðu gestir nóg að gera við að lesa textana líka sem margir voru snjallir.
Það er djarft af Þórdísi Elvu Bachmann að skíra anorexíusjúklinginn Þórdísi Emmu í leikriti sínu Hungri, sem frumsýnt var á laugardagskvöldið í Borgarleikhúsinu undir stjórn Guðmundar Inga Þorvaldssonar, og viðurkenna þar að auki í leikskrá að hún hafi þjáðst af átröskun árum saman – þessi unga og fallega stúlka.* Hún tekur líka á óvæntan hátt á efninu með því að kljúfa aðalpersónuna í tvennt, Dísu (Elma Lísa Gunnarsdóttir) og Emmu (Ásta Sighvats Ólafsdóttir), og gera innri átökin beinlínis áþreifanleg. Með því verður geðsjúkdómurinn skýrari, hatrammari og átakanlegri.
En mun meiri áhrif en anorexían hafði átvaglið Ingibjörg (Helga Braga Jónsdóttir) og hrikaleg örlög hennar í höndum holdræktunarmannsins Halls (Þorsteinn Bachmann), kannski af því það efni kom að minnsta kosti mér í opna skjöldu. Helga Braga gekk manni að hjarta með túlkun sinni á konunni sem er blásin upp eins og blaðra á sviðinu – hreinlega með handafli. Og Þorsteinn sýndi vel vald sitt á sviðinu, fullkomlega afslappaður þrátt fyrir ógeðslegt hlutverk.
Kannski er það aldurinn en ég átti auðveldara með að firra mig samsömun við ungu konurnar tvær sem hafa harðstjórn á holdafari sínu. En þær drógu upp nöturlega mynd af þessari áráttu sem byrjar svo sakleysislega en endar stundum svo skelfilega. Einkum var Dísa óhugnanlega andsetin, og fundur hennar og Ingibjargar hápunktur sýningarinnar.
Þetta er þriðja verkið sem ég sé eftir Þórdísi Elvu, og þó að efnisval hennar verði seint kallað léttúðugt hlakka ég til að sjá það næsta.
* Mér misheyrðist um nafn anorexíusjúklingsins í verkinu, hún heitir ekki Þórdís Emma heldur Hjördís Emma. Ég þakka höfundi fyrir að leiðrétta þetta.
Silja Aðalsteinsdóttir, Viðskiptablaðið 24. febr. 2006
Myndir ársins 2005
 |
 |
Ný bók með myndunum af sýningunni
Bókin skiptist í kafla eftir efni og fer verðlaunamyndin fremst í hverjum flokki. Þó að gaman sé að sjá myndirnar í fullri stærð á sýningunni er ekki síður merkilegt að hafa bókina hjá sér og rýna í hverja mynd. Þær eru margar hverjar einstaklega áhrifamiklar.
Þess vegna er freistandi fyrir ófaglærða að gera sitt eigið val þegar efnið er sett svona upp í hendurnar á henni. Fréttamynd ársins væri þá án nokkurs vafa mynd Haraldar Jónassonar af Kvennafrídeginum í Reykjavík. Þar má sjá tugþúsundir andlita, en þó eru þau svo skýr að eina konu sá ég á sýningunni benda með vissu á sjálfa sig í mannhafinu! Það væri að vísu erfiðara á myndinni í bókinni.
Íþróttamynd ársins eftir Árna Torfason og portrettmynd ársins af freknótta stráknum í laugunum eftir Braga Þór Jósefsson er ég hæstánægð með og hefði ekki valið öðruvísi sjálf. Þó finnst mér portrettmynd Gunnars Gunnarssonar af Elíasi Mar rosalega flott líka. Hann er náttúrlega svo fótógen maðurinn.
Landslagsmynd ársins af Hornafirði í þoku eftir Pál Stefánsson er mjög fín, en ég hefði samt valið mynd Ragnars Axelssonar af selnum í Jökulsárlóni. Það er svo makalaust að hann skuli hafa fengið ísjaka í laginu eins og sel með á myndina! RAX fullvissaði mig þó um það á sýningunni að hann hefði ekkert átt við myndina og alls ekki fótósjoppað lögunina á jakanum!
Myndaröð Þorkels Þorkelssonar af flóðasvæðunum í Asíu er auðvitað afar sterk, en aðrar raðir eru líka heillandi, til dæmis myndir Kristins Ingvarssonar af heimafæðingu og myndir RAX af smölun á Landmannaafrétti.
Gamanmyndirnar eru ekki margar, og verðlaunamynd Haraldar Jónassonar af arkandi jólatré er yndisleg. Líka er frábær mynd Valgarðs Gíslasonar af þremur asískum stúlkum í hefðbundnum búningum við skilti sem á stendur: “Framsókn fyrir fólkið í landinu”!
Tímaritsmyndir ganga þvert á alla flokka og þar hefði ég valið portrettmynd Teits Jónassonar af Daníel Ágúst Haraldssyni. Myndirnar í flokknum daglegt líf eru alveg dægilegar og engin leið að velja - en verðlaunamynd Ingólfs Júlíussonar hefði eiginlega átt heima í einum flokki til sem gæti þá heitið “dulræn fyrirbæri”. Þjóðlegasta myndin er svo eftir Þorvald Örn Kristmundsson og sýnir fjóra ofurhuga á besta aldri mismuna sér ofan í ískaldan sjó um hávetur!
Þetta er afskaplega eiguleg bók og er íslenskum ljósmyndurum óskað innilega til hamingju með hana.
Langar þig að skrifa sakamálaleikrit?
 |
| Katrín Jakobsdóttir er fremsti sérfræðingur okkar um íslenskar glæpasögur. |
Borgarleikhúsið auglýsir samkeppni um leikritasmíð
Sakamál á svið!
Borgarleikhúsið efnir til samkeppni um íslenskt sakamálaleikrit.
Opinn umræðufundur, um íslensk sakamál og íslenska dægurmenningu, verður haldinn í tengslum við samkeppni um íslenskt sakamálaleikrit sem Borgarleikhúsið stendur fyrir um þessar mundir.
Fundurinn verður haldinn þriðjudagskvöldið 28. febrúar kl.20 í forsal Borgarleikhússins og er opinn öllum.
Af hverju eru sakamál svona vinsæl á Íslandi?
Eru íslensk sakamál frábrugðin sakamálum annarra landa?
Eiga sakamál erindi upp á íslensk leiksvið?
Þetta eru nokkrar spurningar sem Davíð Þór Jónsson þýðandi, Katrín Jakobsdóttir íslenskufræðingur, Ævar Örn Jósepsson sakamálahöfundur og Anna Th. Rögnvaldsdóttir, kvikmyndaleikstjóri og höfundur Allir litir hafsins eru kaldir, munu svara og velta fyrir sér ásamt gestum.
Samkeppnin er öllum opin og eiga drög að sakamálaleikverki að berast Borgarleikhúsinu fyrir 31.maí. Handrit skulu innihalda, fléttu, senuskipan og persónur. Handrit skal vera útprentað í umslagi merkt “Sakamál á svið” og nafn höfundar viðlagt í lokuðu umslagi, merktu verkinu. Leitað er að þremur til sex verkum til frekari þróunar og vinnslu í leikhúsinu á leikárinu 2006-2007.
Nánari upplýsingar veita Guðjón Pedersen, gio@borgarleikhus.is og
Steinunn Knútsdóttir, steinunn@borgarleikhus.is